Australië (land)

Commonwealth of Australia
Vlag van Australië Wapen van Australië
( Details) ( Details)
Australië (land)
Basisgegevens
Officiële landstaal Engels ( de facto)
Hoofdstad Canberra
Regeringsvorm Federatie
Constitutionele monarchie met een parlementair systeem en een meerpartijenstelsel (democratie)
Staatshoofd Elizabeth II
Regeringsleider Premier Malcolm Turnbull
Religie Christelijk (61,1%),
Boeddhistisch (2,5%),
Islamitisch (2,2%),
Hindoeïstisch (1,3%),
andere religies (1,2%),
geen religie (22,3%),
geen gegevens (9,4%) (2011) [1]
Oppervlakte 7.692.024 km²  [2] (1% water)
Inwoners 21.727.158 (2011) [3]
23.232.413 (2017) [4] (3/km² (2017))
Overige
Volkslied Advance Australia Fair
Munteenheid Australische dollar ( AUD)
UTC +8 tot +11
Nationale feestdag 26 januari
Web | Code | Tel. .au | AUS | 61
Voorgaande staten
Nieuw-Zuid-Wales  Nieuw-Zuid-Wales
Queensland  Queensland
Tasmanië  Tasmanië
Victoria (Australië)  Victoria (Australië)
West-Australië  West-Australië
Zuid-Australië  Zuid-Australië
1901
Topografie
Australië (land)
Portaal  Portaalicoon   Australië
Portaal  Portaalpictogram  Landen & Volken

Beluister

( info)

Australië ( Engels: Australia), officieel het Gemenebest Australië (Engels: Commonwealth of Australia) is een land op het zuidelijk halfrond bestaande uit het Australische vasteland en een groot aantal eilanden in de Indische en Grote Oceaan, waarvan Tasmanië het grootste is. Australië ligt ten noordwesten van Nieuw-Zeeland en ten zuiden van Indonesië, Oost-Timor en Papoea-Nieuw-Guinea. Het land heeft een oppervlakte van 7.687.808,6 km² en is daarmee het op vijf na grootste land ter wereld naar oppervlakte. Van de circa 23 miljoen inwoners woont het grootste deel in en nabij de grote steden, zoals Sydney, Melbourne, Brisbane, Perth en Adelaide. De hoofdstad is Canberra.

Australië, dat zijn naam dankt aan het vermeende continent terra australis incognita ("onbekend zuidelijk land"), werd al enkele tienduizenden jaren bewoond voor het door Europeanen zou worden ontdekt. Nadat Willem Jansz Australië in 1606 als eerste Europeaan ontdekte duurde het nog tot 1770 voor de oostkust door de Britten in bezit werd genomen, die het eiland in eerste instantie als strafkolonie gebruikten. Van 1650 tot 1817 heette het hele continent Nieuw Holland, alleen de namen Arnhemland, Nieuw-Zeeland en Tasmanië herinneren nu nog aan de Nederlandse ontdekkingsreizen in dit gebied. New South Wales was in 1788 de eerste kolonie en in de 19e eeuw volgden nog vijf andere koloniën, de voorlopers van de huidige Australische staten. Op 1 januari 1901 voegden de zes koloniën zich samen tot één federatie en werd het - hoewel nog niet volledig - onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk. Australië ontleent zijn soevereiniteit aan het zogenoemde settled colony principle dat bepaalt dat het land vreedzaam werd gekoloniseerd.

Het tegenwoordige Australië is een federale parlementaire democratie en een constitutionele monarchie met als staatshoofd koningin Elizabeth II (een Commonwealth realm), vertegenwoordigd in Australië door de Gouverneur-Generaal. Internationaal is Australië lid van de Verenigde Naties, de G20, het Gemenebest van Naties, de OESO en de WTO.

Geschiedenis

1rightarrow blue.svg Zie Geschiedenis van Australië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
James Cook bereikte als eerste Europeaan de Australische oostkust

Ongeveer 50.000 jaar geleden kwamen de eerste mensen naar Australië, de Aboriginals. Doordat destijds het zeeniveau veel lager was, kwamen er natuurlijke bruggen van Azië naar Australië waardoor mensen waarschijnlijk maar een klein stukje hoefden te varen om Australië te bereiken. Toen de aarde later opwarmde, het ijs begon te smelten en het zeeniveau steeg, werd Australië een eiland.

Willem Jansz ontdekte met zijn Duyfken Australië als eerste Europeaan in 1606, toen hij langs het Kaap York-schiereiland in het noorden van Australië voer. De westkant van Australië werd later ook verschillende malen door Nederlanders en andere Europeanen bezocht, maar dit Nieuw-Holland groeide niet uit tot een kolonie. In 1770 ontdekte de Engelse ontdekkingsreiziger James Cook de oostkust van Australië. Het gebied werd Nieuw-Zuid-Wales genoemd en werd gebruikt als strafkolonie voor Engelse gevangenen. Later werd het land ook populair onder vrije burgers. In 1849 werd er voor het eerst goud gevonden in Australië en daarna nam de bevolking snel toe.

In 1901 keurde Australië een federale grondwet goed en werd een zelfregerend deel ( dominion) van het Britse Rijk. Australische troepen namen aan beide wereldoorlogen deel. In de Tweede Wereldoorlog vochten Australische eenheden onder meer op Ambon, in Egypte, op Kreta en in de Pacific.

Melbourne werd de eerste hoofdstad, maar in 1911 schreef de regering een prijsvraag uit voor het ontwerp van een nieuwe hoofdstad. Het winnende ontwerp van de Amerikaanse architect Walter Burley Griffin werd uitgevoerd vanaf 1913, en in 1927 werd het aldus ontstane Canberra de nieuwe hoofdstad.

In andere talen
Аҧсшәа: Австралиа
Acèh: Australia
адыгабзэ: Аустралие
Afrikaans: Australië
Alemannisch: Australien
አማርኛ: አውስትራልያ
aragonés: Australia
Ænglisc: Australia
العربية: أستراليا
asturianu: Australia
Aymar aru: Australla
azərbaycanca: Avstraliya
تۆرکجه: استرالیا
башҡортса: Австралия
Boarisch: Australien
žemaitėška: Australėjė
Bikol Central: Australya
беларуская: Аўстралія
беларуская (тарашкевіца)‎: Аўстралія
български: Австралия
भोजपुरी: आस्ट्रेलिया
Bislama: Ostrelia
Bahasa Banjar: Australia
bamanankan: Ostralia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: অস্ট্রেলিয়া
brezhoneg: Aostralia
bosanski: Australija
буряад: Австрали
català: Austràlia
Chavacano de Zamboanga: Australia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ó̤-ciŭ
нохчийн: Австрали
Cebuano: Awstralya
ᏣᎳᎩ: ᎡᎳᏗᏜ
کوردی: ئوسترالیا
corsu: Australia
qırımtatarca: Avstraliya
čeština: Austrálie
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Аѵстралїꙗ
Чӑвашла: Австрали
Cymraeg: Awstralia
dansk: Australien
Deutsch: Australien
Zazaki: Australya
dolnoserbski: Awstralska
ދިވެހިބަސް: އޮސްޓަރުލިޔާ
eʋegbe: Australia
Ελληνικά: Αυστραλία
emiliàn e rumagnòl: Austràglia
English: Australia
Esperanto: Aŭstralio
español: Australia
eesti: Austraalia
euskara: Australia
estremeñu: Austrália
فارسی: استرالیا
suomi: Australia
Võro: Austraalia
føroyskt: Avstralia
français: Australie
arpetan: Ôstralie
Nordfriisk: Austraalien
furlan: Australie
Gaeilge: An Astráil
Gagauz: Avstraliya
贛語: 澳大利亞
Gàidhlig: Astràilia
galego: Australia
Avañe'ẽ: Autaralia
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: ऑस्ट्रेलिया
ગુજરાતી: ઑસ્ટ્રેલિયા
Hausa: Asturaliya
客家語/Hak-kâ-ngî: Au-chû
Hawaiʻi: ‘Aukekulelia
עברית: אוסטרליה
Fiji Hindi: Australia
hrvatski: Australija
hornjoserbsce: Awstralska
Kreyòl ayisyen: Ostrali
Հայերեն: Ավստրալիա
interlingua: Australia
Bahasa Indonesia: Australia
Interlingue: Australia
Igbo: Ostraliya
Ilokano: Australia
íslenska: Ástralía
italiano: Australia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊᔅᑦᕌᓕᐊ
Patois: Aschrielia
la .lojban.: sralygu'e
Basa Jawa: Ostrali
ქართული: ავსტრალია
Qaraqalpaqsha: Avstraliya
Taqbaylit: Usṭralya
Адыгэбзэ: Аустралиэ
Kabɩyɛ: Ositraalii
Kongo: Australia
Gĩkũyũ: Australia
қазақша: Аустралия
kalaallisut: Australia
ភាសាខ្មែរ: អូស្ត្រាលី
къарачай-малкъар: Австралия
Ripoarisch: Australien
Kurdî: Awistralya
kernowek: Ostrali
Кыргызча: Австралия
Latina: Australia
Ladino: Ostralia
Lëtzebuergesch: Australien
лезги: Австралия
Limburgs: Australië
Ligure: Australia
lumbaart: Aüstralia
lietuvių: Australija
latgaļu: Australeja
latviešu: Austrālija
мокшень: Австралие
Malagasy: Aostralia
олык марий: Австралий
Māori: Ahitereiria
Baso Minangkabau: Australia
македонски: Австралија
മലയാളം: ഓസ്ട്രേലിയ
монгол: Австрали
кырык мары: Австрали
Bahasa Melayu: Australia
Malti: Awstralja
Mirandés: Oustrália
မြန်မာဘာသာ: ဩစတြေးလျနိုင်ငံ
مازِرونی: استرالیا
Dorerin Naoero: Otereiriya
Nāhuatl: Australia
Napulitano: Australia
Plattdüütsch: Australien
Nedersaksies: Australië (laand)
नेपाल भाषा: अस्त्रेलिया
norsk nynorsk: Australia
norsk: Australia
Novial: Australia
Nouormand: Australie
Sesotho sa Leboa: Australia (naga)
occitan: Austràlia
Livvinkarjala: Avstrualii
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਸਟਰੇਲੀਆ
Kapampangan: Australia
Papiamentu: Australia
Picard: Australie
Deitsch: Australie
Norfuk / Pitkern: Ostrielya
polski: Australia
Piemontèis: Australia
پنجابی: آسٹریلیا
Ποντιακά: Αυστραλία
português: Austrália
Runa Simi: Awstralya
rumantsch: Australia
Kirundi: Australiya
română: Australia
tarandíne: Australie
русский: Австралия
русиньскый: Австралія
Kinyarwanda: Ositaraliya
संस्कृतम्: आस्ट्रेलिया
саха тыла: Аустралиа
sardu: Australia
sicilianu: Australia
Scots: Australie
davvisámegiella: Australia
Sängö: Ostralïi
srpskohrvatski / српскохрватски: Australija
Simple English: Australia
slovenčina: Austrália (štát)
slovenščina: Avstralija
Gagana Samoa: Ausetalia
chiShona: Australia
Soomaaliga: Australia
shqip: Australia
српски / srpski: Аустралија
Basa Sunda: Australia
svenska: Australien
Kiswahili: Australia
ślůnski: Australijo
tetun: Austrália
тоҷикӣ: Австралия
ትግርኛ: ኣውስትራሊያ
Türkmençe: Awstraliýa
Tagalog: Australia
Tok Pisin: Ostrelia
Türkçe: Avustralya
татарча/tatarça: Австралия
chiTumbuka: Australia
reo tahiti: Auterāria
тыва дыл: Австралия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئاۋستىرالىيە
українська: Австралія
oʻzbekcha/ўзбекча: Avstraliya (davlat)
vèneto: Austrałia
vepsän kel’: Avstralii
Tiếng Việt: Úc
West-Vlams: Australië (land)
Volapük: Laustralän
walon: Ostraleye
Winaray: Australya
Wolof: Óstraali
吴语: 澳大利亚
მარგალური: ავსტრალია
ייִדיש: אויסטראליע
Yorùbá: Austrálíà
Vahcuengh: Audaihleihya
Zeêuws: Australië
中文: 澳大利亚
文言: 澳大利亞
Bân-lâm-gú: Ò-chiu
粵語: 澳洲
isiZulu: I-Ostreliya