Anatomie

Zie artikelZie Anatomie (film) voor de Duitse film uit 2000.
Gerard de Lairesse: Anatomische tekening van een linkerhand met pezen. Uit Govard Bidloo: Ontleding des menschelyken lichaams, Jacob van Poolsum, Utrecht, 1728 (herdruk van uitgave 1690).

Anatomie (Oudgrieks: ἀνατομή (anatomé), ἀνά (aná), op,open, en τομή (tomé), snede) is de tak van biologie die de structuur en de organisatie van organismen behandelt. Men onderscheidt: zoötomie (dierlijke anatomie) en plantenanatomie.

De belangrijkste takken van anatomie zijn de vergelijkende anatomie en de menselijke anatomie. Andreas Vesalius wordt beschouwd als de grondlegger van de moderne menselijke anatomie.

De dierlijke anatomie kan de studie van de structuur van verschillende dieren omvatten. In dit geval spreekt men van vergelijkende anatomie of dierlijke morfologie. Het kan ook tot slechts één dier worden beperkt, waarbij van speciale anatomie wordt gesproken.

Vanuit een utilitair standpunt is de studie van mensen de belangrijkste afdeling van speciale anatomie, en deze menselijke anatomie kan vanuit verschillende standpunten worden benaderd. Dat van de biologie bestaat uit een nauwkeurige kennis van de vorm, de positie, de grootte en de verhouding van de diverse structuren van het gezonde menselijke lichaam, en aan deze studie wordt de term beschrijvende of topografische menselijke anatomie gegeven. Kennis op dit terrein kan onder andere toegepast worden in de geneeskunde.

Het menselijke lichaam is zo ingewikkeld dat slechts een klein aantal professionele menselijke anatomen, na jaren van geduldige observatie, volledige meesters van al zijn details zijn; de meesten van hen specialiseren zich op bepaalde delen, zoals de hersenen of ingewanden. De topografische anatomie moet door herhaalde ontleding en inspectie van dode menselijke lichamen worden geleerd.

De pathologische anatomie (of de ziekteanatomie) is de studie van zieke organen, terwijl secties van normale anatomie, die op diverse doeleinden worden toegepast, speciale namen hebben zoals medische, chirurgische en gynaecologische anatomie. De vergelijking van de anatomie van verschillende rassen van mensen maakt deel uit van de wetenschap van fysische antropologie of antropologische anatomie.

  • zie ook

Zie ook

Bijzondere anatomie en morfologie
Geleedpotigen:achterlijf (insect) · achterlijfaanhangsels · achterlijfspunt · achtervleugel · aedeagus · angel (insect) · antenna (schaaldieren) · antenne (insect) · antennula · apex · autotomie · boeklong · borststuk · brachypteer · buis van Malpighi · carapax · cercus · cheliceer · clavus (insect) · clypeus · corium · costa (insect) · coxa · dekschild · embolium · epigyne · femur · filiform · flagellum · franje · galea · geurschub · gonapofyse · gonopode · gonoporie · halter (insect) · hemi-elytrum · hypostigma · kaaktaster · kieuw · kop (insect) · kopborststuk · labiale palp · liptaster · macropteer · mandibel · maxilla (Crustacea) · maxillae · maxillaire palp · maxillipede · maxillula · mesopleuron · mesosternum · mesothorax · metapleuron · metasternum · metathorax · ocellus · ommatidium · opisthosoma · ovipositor · palp · pedipalp · pereon · pereopode · pleon · pleopode · pleosoom · prescutum · pretarsus · proboscis · pronotum · propleuron · propoot · prosternum · prothorax · pterostigma · pygidium · roltong · rostrum (Crustacea) · samengesteld oog · scafognathiet · scaphoceriet · scutellum · scutum (insect) · segment (insect) · sifon (insect) · somiet · spermatheca · spintepel · sterniet · sternum · stigmata (insect) · tarsus (insect) · tegmen · telson · tergiet · tibia · trachee (insect) · trichobothria · trochanter · uilvlekken · uropode · urosoom · vleugel · vleugelcel · vleugelhaakje · voorvleugel
Reptielen:autotomie · eitand · hemipenis · kam · orgaan van Jacobson
Vissen:baarddraad · cosmine · faryngeaal kaakapparaat · gonopodium · kieuw · operculum · vin · zijlijn · zwemblaas
Vogels:cloaca · dekveer · dons · kam · krop · lel · slagpen · sluier (uil) · snavel · staartpen · stuitklier · syrinx · tarsometatarsus · tibiotarsus · veer · verenkleed · vleugel · vorkbeen · zwemvlies
Zoogdieren:aalstreep · anaalzak · balein · boekmaag · bovenbil · gaffel · gewei · hoef · lebmaag · manen · netmaag · penisbot · pens · slagtand · spuitgat · tandformule · uier · wangzak
Endocrien systeem‎:adenohypofyse · alveolaire klier · alvleesklier · bijnier · bijschildklier · corpus luteum · eierstok · hypofyse · hypothalamus · Leydigcel · neurohypofyse · pancreassap · pars intermedia · pijnappelklier · schildklier · teelbal · thymus
Hart en vaatstelsel‎:ader · anastomose · aorta · aorta ascendens · aorta descendens · aortaboog · aortaklep · arteria cerebelli inferior posterior · arteria mesenteria superior · arteriole · atrioventriculaire kleppen · atrium · aurikel · bloed · bloedgas · bloedvat · boezemtussenschot · bundel van Bachmann · bundel van His · chordae tendineae · cirkel van Willis · collateraal · dubbele bloedsomloop · ductus arteriacus · ductus venosus · endocard · epicard · fleboliet · foetale bloedsomloop · foramen ovale · gesloten bloedsomloop · grote bloedsomloop · haarvat · hart · hart en vaatstelsel · hartklep · hartspier · hartspierweefsel · harttransplantatie · holle ader · hoofdslagader · hypofysepoortader · intima-media-dikte · kamertussenschot · kleine bloedsomloop · kransslagader · kunsthart · leverpoortader · linkerventrikel · longader · longslagader · mitralisklep · musculi papillares · nierader · open bloedsomloop · poortader · pulmonalisklep · Purkinjevezel · rete mirabile · sinus carotidicus · sinusaritmie · slagader · slagadersysteem · spiraalarterie · systole · tricuspidalisklep · truncus brachiocephalicus · vaatwand · vasoconstrictie · vasodilatatie · vena azygos · vena cava inferior · vena cava superior · vena hemiazygos · vena saphena magna · vena saphena parva · vena subclavia · ventrikel (hart) · venule
Luchtwegstelsel‎:bronchiolus · carina · keel · (linker- / rechter-) long · longblaasje · luchtpijp · luchtpijpvertakking · neus · spuitgat · stemband · strotklepje · strottenhoofd
Maag-darmstelsel‎:anastomose · anus · blindedarm · borstelzoom · colon ascendens · colon descendens · colon transversum · dikke darm · dunne darm · endeldarm · enterisch zenuwstelsel · enterocyt · farynx · maag (mens) · maagportier · slokdarm · wormvormig aanhangsel
Skelet:arm‎ · been‎ · bekkengordel · borstkas‎ · bot · botten van de mens · axis · been · beenmerg · botweefsel · compact bot · condylus · elastisch kraakbeen · epifyse · fibreus kraakbeen · gewricht‎ · groeischijf · hyalien kraakbeen · kraakbeen · menselijk skelet · osteoclast · osteocyt · osteon · pees‎ · pijpbeen · rug · schedel · schoudergordel · sesambeen · skeletnaald · spongieus bot · tarsometatarsus · tibiotarsus · tongbeen · wervelkolom · wet van Wolff
Spierstelsel:adductoren van het bovenbeen · agonistische en antagonistische spieren · bi-articulaire spier · dwarsgestreept spierweefsel · endomysium · externe anaalsfincter · fasciculatie · gelaatsspieren · glad spierweefsel · hamstrings · hart · heupabductoren · inotropie · kauwspier · middenrif · modiolus anguli oris · monoarticulaire spier · musculus anconaeus · musculus biceps brachii · musculus biceps femoris · musculus brachialis · musculus brachioradialis · musculus coracobrachialis · musculus deltoides · musculus extensor carpi ulnaris · musculus extensor digiti minimi · musculus flexor carpi ulnaris · musculus flexor digiti minimi · musculus flexor digitorum profundus · musculus gastrocnemius · musculus glutaeus maximus · musculus glutaeus medius · musculus glutaeus minimus · musculus gracilis · musculus infraspinatus · musculus latissimus dorsi · musculus levator palpebrae superioris · musculus levator scapulae · musculi interossei dorsales pedis · musculi interossei plantares pedis · musculi rotatores · musculus abductor hallucis · musculus adductor hallucis · musculus arrector pili · musculus extensor digitorum brevis · musculus extensor digitorum longus · musculus extensor hallucis brevis · musculus extensor hallucis longus · musculus extensor indicis · musculus extensor pollicis brevis · musculus extensor pollicis longus · musculus flexor digitorum brevis · musculus flexor digitorum longus · musculus flexor digitorum superficialis · musculus flexor hallucis brevis · musculus flexor hallucis longus · musculus iliocostalis cervicis · musculus iliocostalis lumborum · musculus iliocostalis thoracis · musculus longissimus capitis · musculus longissimus cervicis · musculus longissimus thoracis · musculus quadratus femoris · musculus quadratus plantae · musculus semispinalis capitis · musculus semispinalis cervicis · musculus semispinalis thoracis · musculus spinalis · musculus omohyoidicus · musculus opponens digiti minimi manus · musculus opponens digiti minimi pedis · musculus pectoralis major · musculus pectoralis minor · musculus piriformis · musculus plantaris · musculus pronator teres · musculus psoas major · musculus quadriceps femoris · musculus rectus femoris · musculus rhomboides major · musculus rhomboides minor · musculus sartorius · musculus semimembranosus · musculus semitendinosus · musculus serratus anterior · musculus soleus · musculus sternocleidomastoideus · musculus stylohyoidicus · musculus subclavius · musculus subscapularis · musculus supraspinatus · musculus tensor fasciae latae · musculus teres major · musculus teres minor · musculus tibialis anterior · musculus trapezius · musculus triceps brachii · musculus triceps surae · musculus vastus intermedius · musculus vastus lateralis · musculus vastus medialis · musculi papillares · rotatorenmanchet · sarcomeer · skeletspier · sluitspier · spier · spierbiopsie · spierkater · spierspoeltjes · spierweefsel · stretching · synergist · wasbord
Urogenitaal stelsel‎:corpus cavernosum penis · corpus spongiosum penis · distale tubulus contortus · glomerulus · juxtaglomerulaire apparaat · kapsel van Bowman · lichaampje van Malpighi · nefron · nier · nierbekken · nierkelk · urineblaas · urinebuis · urineleider · urinewegstelsel
Voortplanting:eicel · Leydigcel · navelstreng · oöcyt · prostaatspecifiek antigeen · sperma · spermabank · spermatofoor · zaadcel
Zenuwstelsel:achterstrengen · ademhalingscentrum · ampullen van Lorenzini · animaal zenuwstelsel · astrocyt · autonoom zenuwstelsel · axon · baan · bloed-hersenbarrière · centraal kanaal · centraal zenuwstelsel · chorda tympani · dendriet · dendritische spine · dermatoom · elleboogzenuw · enterisch zenuwstelsel · ependymcel · extrapiramidaal systeem · ganglion van Gasser · gehoorzenuw · geniculostriate route · gezichtsvermogen · gliacel · golgi-peeslichaam · grijze stof · hersenzenuw · innervatie · insnoering van Ranvier · interneuron · interoceptie · ischiaszenuw · lichtgevoelige ganglioncel · medulla oblongata · merkelcel · microglia · motorische eindplaat · motorische zenuw · motorische zenuwcel · myeline · nervi splanchnici · nervus abducens · nervus accessorius · nervus axillaris · nervus cutaneus brachii lateralis superior · nervus facialis · nervus frontalis · nervus glossopharyngicus · nervus mandibularis · nervus maxillaris · nervus oculimotorius · nervus olfactorius · nervus ophthalmicus · nervus opticus · nervus phrenicus · nervus pudendus · nervus trigeminus · nervus trochlearis · nervus vagus · nervus vestibularis · nervus vestibulocochlearis · neuriet · neuroanatomie · neuroblast · neuronale migratie · nociceptor · oligodendrocyt · ondertongzenuw · orthosympathisch zenuwstelsel · paraganglion · parasympathisch zenuwstelsel · perifeer zenuwstelsel · perikaryon · pioneer neuron · piramidaal systeem · pituïcyt · plexus brachialis · plexus sacralis · proprioceptie · retinale ganglioncel · rostrale migratoire stroom · ruggenmerg · Schwanncel · sensorische zenuw · sensorische zenuwcel · somatisch zenuwstelsel · spiegelneuron · ganglion spinale · substantia nigra · sympathicomimeticum · synaps · synaptisch blaasje · synaptogenese · tractus · tractus corticospinalis · vasovagale syncope · witte stof · zenuw · zenuwcel · zenuwknoop · zenuwreceptor · zenuwweefsel · zintuigstelsel
In andere talen
Afrikaans: Anatomie
Alemannisch: Anatomie
አማርኛ: ሥነ አካል
aragonés: Anatomía
العربية: تشريح
مصرى: تشريح
অসমীয়া: শৰীৰস্থান
asturianu: Anatomía
azərbaycanca: Anatomiya
تۆرکجه: آناتومی
башҡортса: Анатомия
žemaitėška: Anatuomėjė
беларуская: Анатомія
беларуская (тарашкевіца)‎: Анатомія
български: Анатомия
brezhoneg: Korfadurezh
bosanski: Anatomija
català: Anatomia
کوردی: توێکاری
čeština: Anatomie
Чӑвашла: Анатоми
Cymraeg: Anatomeg
dansk: Anatomi
Deutsch: Anatomie
Zazaki: Anatomiye
Ελληνικά: Ανατομία
English: Anatomy
Esperanto: Anatomio
español: Anatomía
eesti: Anatoomia
euskara: Anatomia
estremeñu: Anatomia
suomi: Anatomia
Võro: Anatoomia
français: Anatomie
furlan: Anatomie
Frysk: Anatomy
Gaeilge: Anatamaíocht
Gàidhlig: Eòlas-bodhaige
galego: Anatomía
Bahasa Hulontalo: Anatomi
हिन्दी: शारीरिकी
Fiji Hindi: Anatomy
hrvatski: Anatomija
Kreyòl ayisyen: Anatomi
magyar: Anatómia
հայերեն: Անատոմիա
interlingua: Anatomia
Bahasa Indonesia: Anatomi
Ilokano: Anatomia
ГӀалгӀай: Анатоми
íslenska: Líffærafræði
italiano: Anatomia
日本語: 解剖学
Patois: Anatomi
Basa Jawa: Anatomi
ქართული: ანატომია
Qaraqalpaqsha: Anatomiya
қазақша: Анатомия
한국어: 해부학
kurdî: Anatomî
kernowek: Korfonieth
Кыргызча: Анатомия
Latina: Anatomia
Lëtzebuergesch: Anatomie
лезги: Анатомия
Lingua Franca Nova: Anatomia
Limburgs: Anatomie
lietuvių: Anatomija
latviešu: Anatomija
Malagasy: Hairafibatana
олык марий: Анатомий
македонски: Анатомија
Bahasa Melayu: Anatomi
Mirandés: Anatomie
မြန်မာဘာသာ: ခန္ဓာဗေဒ
Plattdüütsch: Anatomie
नेपाली: एनाटोमी
नेपाल भाषा: एनाटोमी
norsk nynorsk: Anatomi
norsk: Anatomi
Novial: Anatomia
Nouormand: Anatonmie
occitan: Anatomia
Oromoo: Anaatoomii
Ирон: Анатоми
ਪੰਜਾਬੀ: ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨ
Kapampangan: Anatomy
polski: Anatomia
پنجابی: اناٹومی
پښتو: اناتومى
português: Anatomia
română: Anatomie
armãneashti: Anatomie
русский: Анатомия
русиньскый: Анатомія
саха тыла: Анатомия
sardu: Anatomia
sicilianu: Anatumìa
Scots: Anatomy
srpskohrvatski / српскохрватски: Anatomija
Simple English: Anatomy
slovenčina: Anatómia
slovenščina: Anatomija
shqip: Anatomia
српски / srpski: Анатомија
Seeltersk: Anatomie
Basa Sunda: Anatomi
svenska: Anatomi
Kiswahili: Anatomia
тоҷикӣ: Анатомия
Tagalog: Anatomiya
Türkçe: Anatomi
татарча/tatarça: Анатомия
українська: Анатомія
oʻzbekcha/ўзбекча: Anatomiya
vèneto: Anatomia
Tiếng Việt: Giải phẫu học
walon: Antomeye
Winaray: Anatomiya
吴语: 解剖學
მარგალური: ანატომია
ייִדיש: אנאטאמיע
中文: 解剖学
Bân-lâm-gú: Kái-phò-ha̍k
粵語: 解剖學