Alpen

Zie artikelDit artikel beschrijft de bergketen de Alpen. Voor de gelijknamige plaats in Duitsland, zie Alpen.
Alpen
Alpenrelief 01.jpg
Hoogste puntMont Blanc (4810 m)
Lengte1200 km
Breedte150-250 km
Oppervlakte200.000 km²
LocatieFrankrijk, Monaco, Italië, Zwitserland, Oostenrijk, Slovenië, Duitsland en Liechtenstein
Coördinaten46° 0′ NB, 10° 0′ OL
Mont Blanc
Mont Blanc
Satellietfoto van de Alpen uit 2002
Satellietfoto van de Alpen uit 2002
Portaal  Portaalicoon  Aardwetenschappen
Alpen

De Alpen (van Latijn Alpes, van de stam alb- = wit) zijn een bergketen in Europa, die zich uitstrekt van de Franse Middellandse Zeekust in het zuidwesten tot de Pannonische vlakte in het oosten. De oppervlakte van het gebergte is meer dan 200.000 km². De Alpen spreiden zich over acht staten: Oostenrijk (29%), Italië (27%), Frankrijk (21%), Zwitserland (13%), Duitsland (5,8%), Slovenië (3,5%), Liechtenstein (0,08%) en Monaco (0,001%). In totaal wonen er tegen de 13 miljoen mensen.

De Alpen worden begrensd door de Golf van Genua, de Rhônevlakte, de Povlakte, de Zwitserse Hoogvlakte, het Alpenvoorland van Beieren en de Kleine Hongaarse Laagvlakte. De boog van de Alpen begint bij de Golf van Genua, waar het gebergte oostwaarts overgaat in de Apennijnen. Vanaf hier loopt het gebergte naar het noorden, om dan oostwaarts rond de Povlakte om te buigen. In deze ombuiging komen de Alpen samen met de Jura om dan verder naar het oosten geleidelijk lager te worden. Bij Wenen zijn de Alpen gescheiden van de geologisch verwante Karpaten door het Bekken van Wenen.

Slechts in het westen van de Alpen liggen toppen boven de 4000 meter. De hoogste top is de Mont Blanc (4810 m) en daarnaast zijn er 128 toppen hoger dan 4000 meter. De Alpen is een relatief jong gebergte, gevormd tijdens de Alpiene orogenese in het Tertiair. In de Alpen ontspringen vele grote rivieren van Europa, zoals de Rhône, de Rijn, de Po en de Inn.

De Alpen vormen een belangrijke klimatologische en geografische barrière in Europa. Ze vormen de waterscheiding tussen het noorden en zuiden van Europa en scheiden het mediterrane klimaat van Zuid-Europa van de door de Atlantische Oceaan beïnvloede gematigde klimaten van Noord- en Midden-Europa. Sinds de prehistorie vormen de Alpenpassen belangrijke verbindingen tussen Zuid- en Noord-Europa.

In andere talen
Afrikaans: Alpe
Alemannisch: Alpen
aragonés: Alpes
Ænglisc: Alpis
العربية: الألب
مصرى: الب
অসমীয়া: এল্পছ
asturianu: Alpes
azərbaycanca: Alp dağları
تۆرکجه: آلپ داغلاری
башҡортса: Альп тауҙары
Boarisch: Oipn
žemaitėška: Alpės
беларуская: Альпы
беларуская (тарашкевіца)‎: Альпы
български: Алпи
भोजपुरी: आल्प्स
brezhoneg: Alpoù
bosanski: Alpe
буряад: Альпа
català: Alps
нохчийн: Альпаш
کوردی: ئەڵپ
čeština: Alpy
Cymraeg: Alpau
dansk: Alperne
Deutsch: Alpen
dolnoserbski: Alpy
Ελληνικά: Άλπεις
emiliàn e rumagnòl: Èlp
English: Alps
Esperanto: Alpoj
español: Alpes
eesti: Alpid
euskara: Alpeak
فارسی: آلپ
suomi: Alpit
Võro: Alpiq
føroyskt: Alpurnar
français: Alpes
arpetan: Ârpes
Nordfriisk: Alpen
furlan: Alps
Frysk: Alpen
Gaeilge: Na hAlpa
galego: Alpes
Avañe'ẽ: Áype
客家語/Hak-kâ-ngî: Alpes sân
Hawaiʻi: ʻAlepa
Fiji Hindi: Alps
hrvatski: Alpe
hornjoserbsce: Alpy
magyar: Alpok
հայերեն: Ալպեր
interlingua: Alpes
Bahasa Indonesia: Alpen
Interlingue: Alpes
Ilokano: Alpes
Ido: Alpi
íslenska: Alpafjöll
italiano: Alpi
Patois: Alps
Basa Jawa: Alpen
ქართული: ალპები
Qaraqalpaqsha: Alp tawları
Kabɩyɛ: Alɩpʊwaa
қазақша: Альпі
ಕನ್ನಡ: ಆಲ್ಪ್ಸ್
한국어: 알프스산맥
къарачай-малкъар: Альпла
kurdî: Alp
kernowek: Alpow
Кыргызча: Альпы
Latina: Alpes
Lëtzebuergesch: Alpen
Lingua Franca Nova: Alpes
Limburgs: Alpe
Ligure: Arpi
lumbaart: Alp (mont)
lingála: Alpi
ລາວ: ແອລປ໌
lietuvių: Alpės
latviešu: Alpi
олык марий: Альп
македонски: Алпи
മലയാളം: ആൽപ്സ്
मराठी: आल्प्स
Bahasa Melayu: Banjaran Alp
Mirandés: Alpes
မြန်မာဘာသာ: အဲ့လပတောင်တန်း
Napulitano: Arpe
Plattdüütsch: Alpen
नेपाली: आल्प्स
नेपाल भाषा: एल्पस्
norsk nynorsk: Alpane
norsk: Alpene
Nouormand: Alpes
occitan: Alps
ਪੰਜਾਬੀ: ਐਲਪ
Picard: Alpes
polski: Alpy
Piemontèis: Alp
پنجابی: الپس
português: Alpes
Runa Simi: Alpikuna
rumantsch: Alps
română: Alpi
tarandíne: Alpe
русский: Альпы
русиньскый: Алпы
саха тыла: Альпа хайалара
sicilianu: Alpi
Scots: Alps
srpskohrvatski / српскохрватски: Alpe
Simple English: Alps
slovenčina: Alpy
slovenščina: Alpe
shqip: Alpet
српски / srpski: Алпи
Seeltersk: Alpen
svenska: Alperna
Kiswahili: Alpi
தமிழ்: ஆல்ப்ஸ்
тоҷикӣ: Алп
Türkmençe: Alplar
Tagalog: Alpes
Türkçe: Alpler
татарча/tatarça: Альп таулары
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئالپ تاغلىرى
українська: Альпи
اردو: الپس
oʻzbekcha/ўзбекча: Alplar
vèneto: Alpe
vepsän kel’: Al'pad
Tiếng Việt: Anpơ
Winaray: Alpes
მარგალური: ალპეფი
ייִדיש: אלפן
Bân-lâm-gú: Alpes