Aleksandr Skrjabin

Aleksandr Skrjabin
Aleksandr Skrjabin
Aleksandr Skrjabin
Algemene informatie
Volledige naam Aleksandr Nikolajevitsj Skrjabin
Geboren 6 januari 1872
Overleden 27 april 1915
Land Vlag van Rusland  Rusland
Werk
Genre(s) Klassiek
Beroep Componist, muziekpedagoog
Portaal  Portaalicoon   Muziek
Aleksandr Skrjabin en Vera Ivanovna Issakovitsj (1898)

Aleksandr Nikolajevitsj Skrjabin ( Russisch: Алекса́ндр Никола́евич Скря́бин) ( Moskou, 6 januari 1872 - aldaar, 27 april 1915) was een Russische componist en pianist. Volgens de destijds geldende Russische tijdrekening werd hij geboren op eerste kerstdag van het jaar 1871 en stierf hij met Pasen op 14 april 1915.

Levensloop

Aleksandr Skrjabin werd geboren in een oorspronkelijk aristocratisch en later militair geslacht. Zijn moeder stierf een jaar na zijn geboorte en zijn vader was als diplomaat buiten Rusland gestationeerd; Skrjabin werd opgevoed door zijn tante Ljoebov en zijn twee grootmoeders.

Skrjabin speelde vanaf zijn vijfde jaar piano, maar kreeg zijn eerste lessen pas op zijn elfde, van George Konjoes. Ter voorbereiding op zijn conservatoriumstudie nam hij lessen bij Sergej Tanejev (compositie) en Nikolaj Zverev (piano). Hoewel ook Sergej Rachmaninov in Zverevs klas zat, werd Skrjabin unaniem erkend als de beste leerling. Hij kon niet goed van het blad spelen, maar bestudeerde de bladmuziek en speelde daarna de composities uit het hoofd. Ook was hij een begenadigd improvisator. Op het conservatorium van Moskou studeerde hij piano bij Vasili Safonov en compositie bij Anton Arenski; hij studeerde in 1892 af en kreeg de Kleine Gouden Medaille voor piano (wegens een conflict werd hij niet toegelaten tot het compositie-examen), waarna Skrjabin zonder compositiediploma het conservatorium verliet.

De rest van zijn leven heeft Skrjabin als componist en concertpianist rond kunnen komen. Hij had vaste contracten met uitgevers (aanvankelijk M.P. Beljajev, later de Russische Muziek Uitgeverij van Serge Koussevitzky, en ten slotte Jurgenson) en had ook enige tijd een maecenas in zijn oud-leerling Margarita Morozova. Daarnaast won Skrjabin jaarlijks een geldbedrag in het kader van de door Beljajev ingestelde Glinka-prijs voor nieuwe composities.

In 1897 trouwde Skrjabin met de pianiste Vera Ivanovna Issakovitsj, met wie hij vier kinderen kreeg. Hij verliet haar in 1904 en woonde sindsdien ongehuwd samen met de half-Belgische Tatjana Schloezer, met wie hij ook drie kinderen kreeg. Na de breuk met Vera kende Skrjabin enige tijd financiële problemen, maar zijn composities en concerten brachten hem op het eind van zijn leven grote roem en de nodige welstand.

Van 1898 tot 1902 was Skrjabin pianodocent aan het Moskouse conservatorium. Het lesgeven zat zijn componeren echter in de weg, en hij heeft na 1902 nooit meer een betrekking gehad.

Van 1904 tot 1910 woonde Skrjabin in West-Europa, voornamelijk in Zwitserland, maar ook in Noord- Italië, Parijs, en Brussel.

Na zijn terugkeer in Rusland bevond Skrjabin zich in het middelpunt van een kring van bewonderaars die zich aangetrokken voelden tot zijn verheven en mystieke gedachtegoed. De laatste jaren van zijn leven werkte Skrjabin aan een grote manifestatie, een Gesamtkunstwerk, het Mysterium, waarin alle kunsten en alle mensen verenigd zouden worden. Van dit beoogde kunstwerk zijn alleen grote hoeveelheden tekst overgeleverd en fragmenten van de muziek van een voorspel (L'action préalable).

Skrjabin stierf in Moskou onverwacht aan een bloedvergiftiging ten gevolge van een pukkel op zijn bovenlip. Hij werd onder grote belangstelling begraven en zijn werkkamer werd ingericht als Skrjabin-museum.

Skrjabin in de Lage Landen

Aleksandr Skrjabin en Tatjana Schloezer (1909)

Skrjabin maakte een eerste reis naar West-Europa in de zomer van 1895, waarbij hij Luik en Brussel aandeed. In 1896 maakte hij een tweede reis, o.a. naar Amsterdam en Den Haag; in beide plaatsen gaf hij ook concerten. In Amsterdam componeerde hij de prelude in D op. 11 no. 5. In de herfst van 1906 logeerden Skrjabin en Tatjana Schloezer enige tijd in Amsterdam ( Van Breestraat 145) bij familie van Tatjana; in november van dat jaar gaf Skrjabin twee recitals in Brussel. Op 1 december vertrok Skrjabin met de Holland-Amerika Lijn op de Ryndam vanuit Rotterdam naar New York voor een concerttour. In het najaar van 1908 vestigden Skrjabin en Tatjana zich in Brussel (rue de la Réforme 45); Skrjabin sloot er vriendschap met Jean Delville, F.A. Gevaert, en Emile Sigogne (de laatste maakte Skrjabin lid van de Belgische tak van de Theosofische Sociëteit). Skrjabin schreef er zijn Prometheus. Ze keerden in januari 1910 vanuit Brussel naar Rusland terug. Op 26, 27 en 28 oktober 1912 gaf Skrjabin 3 concerten in Den Haag en Amsterdam met het Concertgebouworkest onder leiding van Willem Mengelberg; op het programma stonden het pianoconcert en Prometheus.

In andere talen
azərbaycanca: Aleksandr Skryabin
norsk nynorsk: Aleksandr Skrjabin
português: Alexander Scriabin
Simple English: Alexander Scriabin
Tiếng Việt: Alexander Scriabin