Alaska

Icoontje doorverwijspagina Zie Alaska (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Alaska.
State of Alaska
Staat van de Verenigde Staten Vlag van de Verenigde Staten
Vlag van Alaska Zegel van Alaska
( Details) ( Details)
Alabama Alaska Arizona Arkansas Californië Colorado Connecticut Delaware Florida Georgia Hawaï Idaho Illinois Indiana Iowa Kansas Kentucky Louisiana Maine Maryland Massachusetts Michigan Minnesota Mississippi Montana Missouri Nebraska Nevada New Hampshire New Jersey New Mexico New York North Carolina North Dakota Ohio Oklahoma Oregon Pennsylvania Rhode Island South Carolina South Dakota Tennessee Texas Utah Vermont Virginia Washington West Virginia Wisconsin WyomingMap of USA AK.svg
Over deze afbeelding
Algemeen
Oppervlakte 1.481.347 km²
(13,8% water)
Inwoners 710.231 (2010) (0,42 inw./km²)
Hoofdstad Juneau
Politiek
Gouverneur Bill Walker ( O)
Overig
Tijdzone −9 / −10
Toegetreden 3 januari 1959
Bijnaam The Last Frontier
ISO 3166-2 US-AK
Detailkaart
Kaart van State of Alaska
Portaal  Portaalicoon   Verenigde Staten
Russisch Amerika
Ravage in Anchorage na de aardbeving van 1964
Skagway, Alaska

Alaska is een van de staten van de Verenigde Staten. De staat grenst in het oosten aan Canada en is verder omringd door de Grote Oceaan, de Beringzee en de Noordelijke IJszee. De hoofdstad van Alaska is Juneau, terwijl Anchorage de grootste stad van de staat is.

Alaska is de grootste staat van de VS. De oppervlakte van de staat bedraagt 1.481.347 km². Hiermee is Alaska ongeveer net zo groot als Spanje, Frankrijk, Duitsland en de Benelux samen. Met een bevolking van bijna 800.000 inwoners (minder dan de gemeente Amsterdam) is Alaska de staat met het op drie na kleinste inwonertal van de VS en de laagste bevolkingsdichtheid. Ongeveer de helft van de inwoners van de staat woont in de buurt van of in de stad Anchorage.

Alaska werd op 30 maart 1867 door Rusland verkocht aan de Verenigde Staten voor US$ 7,2 miljoen (US$ 120 miljoen met inflatie)(US$ 4,74/1 km²). Op 11 mei 1912 werd Alaska officieel een incorporated territory en op 3 januari 1959 de 49ste staat van de VS.

De naam "Alaska" (Аляска) werd al in de Russische periode gebruikt. De naam werd eerst alleen gebruikt voor het Alaska-schiereiland, wat was afgeleid van het Aleoetische "alaxsxaq", wat "vasteland" betekende.

Geschiedenis

Het gebied dat nu de staat Alaska vormt werd circa 12.000 jaar geleden voor het eerst gekoloniseerd door Eskimovolkeren als de Yupik en Inuit en door diverse indianenstammen. Zij bereikten Alaska via de Beringlandbrug, de toen drooggevallen of dichtgevroren Beringstraat. De meesten trokken uiteindelijk verder Noord- en Zuid-Amerika in.

De eerste Europeanen die het gebied verkenden kwamen uit Rusland ( Ivan Fjodorov en Michail Gvozdev op Kaap Prince of Wales). Op 20 augustus 1741 bereikte de Deens-Russische ontdekkingsreiziger Vitus Bering tijdens een van zijn expedities de Golf van Alaska en zag Mount Elias. Hij landde op Kayakeiland en voer langs het Kenaischiereiland en Kodiakeiland. Gedeeltelijk de Aleoeten volgend, voer het schip terug naar het Kamtsjatkaschiereiland, in Rusland, en landde uiteindelijk op Beringeiland. Daar overleed Bering tijdens de overwintering aan scheurbuik. De zee tussen Rusland en het pas ontdekte Alaska werd door de Russen de Beringstraat genoemd. De Russen vestigden een aantal nederzettingen in wat bekend werd als Russisch-Amerika (of Russisch-Alaska).

Aankoop door de VS

Alaska werd op 30 maart 1867 door de Verenigde Staten van Rusland gekocht, op initiatief van Minister van Buitenlandse Zaken William Seward. De VS betaalden slechts 7.200.072 dollar voor het gebied, omdat Rusland dacht dat het land weinig waard was. De aankoop van Alaska was niet erg populair in de VS en werd wel Seward's Folly genoemd.

De formele soevereiniteitsoverdracht vond op 18 oktober 1867 plaats, een datum die sindsdien gevierd wordt als Alaska Day. Tot 1884 heette de toekomstige staat Department of Alaska en daarna, tot 1912 District of Alaska. In 1912 werd het gebied formeel een territorium van de VS en 47 jaar nadien, op 3 januari 1959, werd het als 49e staat tot de Unie toegelaten.

In de tijd sinds de aankoop is gebleken hoe weinig er werkelijk voor het gebied is betaald. Goud, steenkool, aardolie en andere natuurlijke hulpbronnen die nu in Alaska worden ontgonnen hebben de staat welvarend gemaakt. Bovendien was de ligging van het gebied uiterst strategisch zowel met betrekking tot de Pacifische Oorlog als de Koude Oorlog. Als de aankoop van Alaska niet had plaatsgevonden had de Sovjet-Unie een bruggenhoofd in Noord-Amerika gehad.

Tweede Wereldoorlog tot heden

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden enkele eilanden in de Aleoeten door Japanse troepen ingenomen als afleidingsmanoeuvre van de aanstaande Slag om Midway. Attu, Agattu en Kiska werden hiermee het enige deel van de huidige Verenigde Staten dat tijdens de oorlog door vijandige troepen werd bezet.

Op Goede Vrijdag in 1964 werd Alaska getroffen door de Goede Vrijdag-aardbeving, een van de krachtigste aardbevingen die ooit zijn geregistreerd. De beving, die een kracht van 9,2 had op de Schaal van Richter, kostte 131 mensen hun leven, merendeels door de tsunami die de beving had veroorzaakt.

Om de bewoners van Alaska mee te laten delen in de opbrengsten van het delven van grondstoffen, werd in 1976 het Alaska Permanent Fund opgericht. Hierdoor kreeg de staat meer inkomsten.

Aan het begin van de 21e eeuw was Alaska nog een van de minst bevolkte staten van de VS met een bevolkingsdichtheid van slechts 0,42 per km².

In andere talen
Afrikaans: Alaska
Alemannisch: Alaska
አማርኛ: አላስካ
aragonés: Alaska
Ænglisc: Alaska
العربية: ألاسكا
ܐܪܡܝܐ: ܐܠܐܣܟܐ
مصرى: الاسكا
asturianu: Alaska
Aymar aru: Alaska suyu
azərbaycanca: Alyaska
башҡортса: Аляска
Boarisch: Alaska
žemaitėška: Aleska
Bikol Central: Alaska
беларуская: Аляска
беларуская (тарашкевіца)‎: Аляска (штат)
български: Аляска
भोजपुरी: अलास्का
Bislama: Alaska
বাংলা: আলাস্কা
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: আলাস্কা
brezhoneg: Alaska
bosanski: Aljaska
буряад: Аляска
català: Alaska
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Alaska
нохчийн: Аляска
Cebuano: Alaska
کوردی: ئەلاسکا
corsu: Alaska
čeština: Aljaška
Чӑвашла: Аляска
Cymraeg: Alaska
dansk: Alaska
Deutsch: Alaska
Zazaki: Alaska
dolnoserbski: Alaska
Ελληνικά: Αλάσκα
emiliàn e rumagnòl: Alàska
English: Alaska
Esperanto: Alasko
español: Alaska
eesti: Alaska
euskara: Alaska
فارسی: آلاسکا
suomi: Alaska
føroyskt: Alaska
français: Alaska
arpetan: Alaska
Nordfriisk: Alaska
Frysk: Alaska
Gaeilge: Alasca
Gagauz: Alaska
Gàidhlig: Alasca
galego: Alasca
Avañe'ẽ: Alaska
ગુજરાતી: અલાસ્કા
Gaelg: Alaska
客家語/Hak-kâ-ngî: Alaska
Hawaiʻi: ‘Ālaka
עברית: אלסקה
हिन्दी: अलास्का
Fiji Hindi: Alaska
hrvatski: Aljaska
hornjoserbsce: Alaska
Kreyòl ayisyen: Alaska
magyar: Alaszka
interlingua: Alaska
Bahasa Indonesia: Alaska
Igbo: Àláskà
Iñupiak: Alaska
Ilokano: Alaska
Ido: Alaska
íslenska: Alaska
italiano: Alaska
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊᓛᓯᑲ
日本語: アラスカ州
Basa Jawa: Alaska
ქართული: ალასკა
Qaraqalpaqsha: Alyaska
қазақша: Аляска
ಕನ್ನಡ: ಅಲಾಸ್ಕ
한국어: 알래스카 주
Kurdî: Alaska
kernowek: Alaska
Кыргызча: Аляска
Latina: Alasca
Ladino: Alaska
Lëtzebuergesch: Alaska
лезги: Аляска
Limburgs: Alaska
Ligure: Alaska
lumbaart: Alaska
لۊری شومالی: آلاسکا
lietuvių: Aliaska
latviešu: Aļaska
मैथिली: अलास्का
мокшень: Аляска
Malagasy: Alaska
олык марий: Аляска
Māori: Alaska
Baso Minangkabau: Alaska
македонски: Алјаска
മലയാളം: അലാസ്ക
монгол: Аляска
मराठी: अलास्का
кырык мары: Аляска
Bahasa Melayu: Alaska
မြန်မာဘာသာ: အလက်စကာပြည်နယ်
مازِرونی: آلاسکا
Dorerin Naoero: Alaska
Nāhuatl: Alaska
Plattdüütsch: Alaska
Nedersaksies: Alaska
नेपाली: अलास्का
नेपाल भाषा: अलास्का
norsk nynorsk: Alaska
norsk: Alaska
Novial: Alaska
occitan: Alaska
ଓଡ଼ିଆ: ଆଲାସ୍କା
Ирон: Аляскæ
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਲਾਸਕਾ
Pangasinan: Alaska
Kapampangan: Alaska
Papiamentu: Alaska
पालि: अलास्का
Norfuk / Pitkern: Alaska
polski: Alaska
Piemontèis: Alasca
پنجابی: الاسکا
português: Alasca
Runa Simi: Alaska suyu
rumantsch: Alasca
română: Alaska
русский: Аляска
संस्कृतम्: अलास्का
саха тыла: Аляска
sardu: Alaska
sicilianu: Alaska
Scots: Alaska
davvisámegiella: Alaska
srpskohrvatski / српскохрватски: Aljaska
සිංහල: ඇලස්කාව
Simple English: Alaska
slovenčina: Aljaška
slovenščina: Aljaska
Soomaaliga: Alaska
shqip: Alaska
српски / srpski: Аљаска
Seeltersk: Alaska
svenska: Alaska
Kiswahili: Alaska
ślůnski: Alaska
தமிழ்: அலாஸ்கா
తెలుగు: అలాస్కా
тоҷикӣ: Аляска
Türkmençe: Alýaska
Tagalog: Alaska
Türkçe: Alaska
татарча/tatarça: Аляска
удмурт: Аляска
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Alyaska Shitati
українська: Аляска
اردو: الاسکا
oʻzbekcha/ўзбекча: Alaska
vèneto: Ałasca
Tiếng Việt: Alaska
West-Vlams: Alaska
Volapük: Lalaskän
Winaray: Alaska
吴语: 阿拉斯加
хальмг: Аляска
მარგალური: ალასკა
ייִדיש: אלאסקע
Yorùbá: Alaska
Zeêuws: Alaska
Bân-lâm-gú: Alaska