पुरातत्व

Excavations at the site of Gran Dolina, in the Atapuerca Mountains, Spain, 2008
अलेक्जेन्द्रिया, मिस्रय् दयाच्वंगु छगु रोमन दबू

पुरातत्व धाःगु ताहाः ई न्ह्यःया मनुतेसं त्वतावंगु ऐतिहासिक वस्तुतेगु ल्यंगु अवशेष व कलाकृति स्वया न्हापाया बारेय् सीकिगु दुसिका ख। थन्यागु अवशेषय् पुलांगु सिक्का, ज्याभः, छें, फ्वहर आदि ला। पुरातत्व सीकिपिं मनुतेत पुरातत्वविद् धाइ। पुरातत्वविद्‌तेसं थन्यागु ल्यनाच्वंगु वस्तुतेत स्वया न्हापाया मनुत गथे म्वाना च्वन धका सीकिगु कुतः याइ। पुरातत्व प्राचीन मानव व्यवहारया सीकेज्याया छगु कचा ख। थ्व कचालय् न्हापाया मनुतयेगु वस्तु तजिलजि व इमिसं त्वतावंगु वातारणीत सूचंया संकलन व पूनर्प्राप्ति यायेगु जुइ। थ्व ज्याय् आर्तिफ्याक्त, आर्कितेक्चर, बायोफ्याक्त व सांस्कृतिक ल्यान्दस्केप आदिया मालेज्या व सीजेज्या यायेगु जुइ। पूरातत्वय् यक्व प्रकारया प्रक्रिया संलग्न जुइगुलिं थुकियात विज्ञान व कला निताया रुपय् हे कायेछिं। [१] संयुक्त राज्य अमेरिकाय् थ्व शास्त्रयात एन्थ्रोपोलोजीया कचाया रुपय् कायेगु या[२] धाःसा युरोपय् थुकियात पृथक शास्त्रया रुपय् कायेगु या।

पुरातत्त्वय् पूर्वी अफ्रिकाय् लूगु ३४ लखः दँ न्ह्यःया मानव इतिहासया दकलय् न्हापांगु ल्वहं ज्याभः निसें कया छुं दँ न्ह्यः तक्कया वस्तुतयेगु सीकेज्या जुइ। [३] थ्व शास्त्र प्रागैतिहासिक लहनाया बारेय् सीकेत दकलय् ज्या व छाय् धाःसा व ईया च्वयातःगु इतिहास मदु नापं मानव सभ्यताया ९९% इतिहास व हे कालखण्डय् ला। [१] पूरातत्त्वया थीथी लक्ष्य दु, गुकिलि मानव विकासक्रमया अध्ययन, सांस्कृतिक विकासक्रम, व सांस्कृतिक इतिहासया अध्ययन आदि मू लक्ष्य ख। [४]

थ्व शास्त्रय् पुरातात्त्विक निरिक्षण, म्हुज्या, व म्हुज्या लिपाया विश्लेषण मू प्रकृया ख। वृहद रुपं स्वयेगु खःसा पुरातत्त्व यक्व मेमेगु ख्यः नाप स्वापू दूगु ख्यः ख। थ्व ख्यःया एन्थ्रोपोलोजी, इतिहास, कला इतिहास, शास्त्रीय कला, जाति विकास, भूगोल,[५] भूगर्भशास्त्र,[६][७][८] भाषा, ल्वय्‌या लक्षण शास्त्र, भौतिकशास्त्र, सूचं विज्ञान, रसायन, तथ्याङ्क, पेलेयोइकोलोजी, प्यालेअन्तोलोजी, प्यालेओजुलोजी, प्यालेओएथ्नोबोतानी, व प्यालेओबोतानी आदि ख्यःनाप स्वापू दु।

पुरातत्वविदतेसं न्हापाया बारेय्‌ सीकिगु ज्यायात महत्त्वपुर्ण ज्याया रुपय् कायेगु या। यक्व मनूतेसं न्हापाया खंयात थः गनं वःगु खः धका थुइत छ्यलिगुलिं नं थुकिया महत्त्व दयाच्वंगु ख।

Other Languages
Afrikaans: Argeologie
Alemannisch: Archäologie
አማርኛ: ሥነ ቅርስ
aragonés: Arqueolochía
العربية: علم الآثار
asturianu: Arqueoloxía
azərbaycanca: Arxeologiya
башҡортса: Археология
Boarisch: Archäologie
žemaitėška: Arkeuoluogėjė
беларуская: Археалогія
беларуская (тарашкевіца)‎: Археалёгія
български: Археология
brezhoneg: Arkeologiezh
bosanski: Arheologija
català: Arqueologia
Cebuano: Arkeyolohiya
čeština: Archeologie
kaszëbsczi: Archeòlogijô
Cymraeg: Archaeoleg
dansk: Arkæologi
Deutsch: Archäologie
Zazaki: Arkeolociye
Ελληνικά: Αρχαιολογία
emiliàn e rumagnòl: Archeologî
English: Archaeology
Esperanto: Arkeologio
español: Arqueología
euskara: Arkeologia
estremeñu: Arqueologia
suomi: Arkeologia
français: Archéologie
furlan: Archeologjie
Frysk: Archeology
Gàidhlig: Àrc-eòlas
galego: Arqueoloxía
客家語/Hak-kâ-ngî: Kháu-kú-ho̍k
hrvatski: Arheologija
Kreyòl ayisyen: Akeyoloji
magyar: Régészet
interlingua: Archeologia
Bahasa Indonesia: Arkeologi
Interlingue: Archeologia
íslenska: Fornleifafræði
italiano: Archeologia
日本語: 考古学
Basa Jawa: Arkéologi
ქართული: არქეოლოგია
Qaraqalpaqsha: Arxeologiya
қазақша: Археология
kalaallisut: Ittarnisarsiorneq
ភាសាខ្មែរ: បុរាណវិទ្យា
한국어: 고고학
kurdî: Arkeolojî
Кыргызча: Археология
Latina: Archaeologia
Ladino: Arkeolojiya
Lëtzebuergesch: Archeologie
Lingua Franca Nova: Arceolojia
Limburgs: Archeologie
Ligure: Archeologia
lietuvių: Archeologija
latviešu: Arheoloģija
олык марий: Археологий
македонски: Археологија
монгол: Археологи
Bahasa Melayu: Arkeologi
Mirandés: Arqueologie
Napulitano: Archeologgia
Plattdüütsch: Archäologie
Nedersaksies: Ooldheaidkeunde
Nederlands: Archeologie
norsk nynorsk: Arkeologi
norsk: Arkeologi
Nouormand: Archéologie
occitan: Arqueologia
Livvinkarjala: Arheolougii
Picard: Arkéolodjie
polski: Archeologia
português: Arqueologia
română: Arheologie
русский: Археология
русиньскый: Археолоґія
саха тыла: Археология
sicilianu: Archioluggìa
srpskohrvatski / српскохрватски: Arheologija
Simple English: Archaeology
slovenčina: Archeológia
slovenščina: Arheologija
српски / srpski: Археологија
Basa Sunda: Arkéologi
svenska: Arkeologi
Kiswahili: Akiolojia
tetun: Akarolojia
Türkmençe: Arheologiýa
Tagalog: Arkeolohiya
Tok Pisin: Akiolosi
Türkçe: Arkeoloji
українська: Археологія
اردو: آثاریات
oʻzbekcha/ўзбекча: Arxeologiya
vèneto: Archiołogia
Tiếng Việt: Khảo cổ học
West-Vlams: Archeologie
Volapük: Vönotav
Winaray: Arkeyolohiya
მარგალური: არქეოლოგია
ייִדיש: ארכעאלאגיע
Zeêuws: Archeolohie
中文: 考古学
Bân-lâm-gú: Khó-kó͘-ha̍k
粵語: 考古