क्याल्सियम

क्याल्शियम (मराठी: कॅल्शियम) एउटा भौतिक तत्त्व हो। यो जीवित प्राणीहरूका लागि अत्यावश्यक हुन्छ। भोजनमा यसको समुचित मात्र हुनुपर्छ। खाने योग्य कॅल्शियम दूध सहित धेरै मल्य पदार्थोमा मिल्दछ। खान-पानका साथ-साथ क्याल्शियमका धेरै औद्योगिक प्रयोग पनि छन् जहां यसको शुद्ध रूप र यसका धेरै यौगिकहरूको प्रयोग गरिन्छ। आवर्त सारिणीमा कॅल्शियमको अणु क्रमांक २० छ र यसलाई अङ्ग्रेजी शब्दहरू ‘सीए’देखि इंगित गरिएको हो। १८०८मा सर हम्फ्री डैवीले यसलाई खोजा थियो। उनले यसलाई कॅल्शियम क्लोराइडदेखि अलग गरेको थियो। कॅल्शियमको नाम लॅटिन भाषाका शब्द ‘कॅल्क्स’मा रखिएको छ जसको मतलब छ चूना पत्थर जसमा ठूलो मात्रमा कॅल्शियम पाइन्छ। बोटहरूमा पनि कॅल्शियम पाइन्छ।

आफ्नो शुद्ध रूपमा कॅल्शियम चमकिला रंगको हुन्छ। यो आफ्नो अन्य साथी तत्वहरूका बजाय कम क्रियाशील हुन्छ। जलानमा यसबाट पहेंलो र रातो धुआं उठ्दछ। यसलाई आज पनि कॅल्शियम क्लोराइडदेखि त्यसै प्रक्रियादेखि अलग गरिन्छ जो सर हम्फ्री डैवीले १८०८मा प्रयोगको थियो। कॅल्शियमदेखि जोडिएका नैं एउटा अन्य यौगिक , कॅल्शियम कार्बोनेटलाई काँक्रीट, सिमेण्ट, चूना इत्यादि बनाउनको लागि प्रयोग गरिन्छ। अन्य कॅल्शियम कम्पाउण्ड अयस्कहरू, कीटनाशक, डियोड्रहरूट, मल, कपडा उत्पादन, कॉस्मेटिक्स, लाईटिंग इत्यादिमा प्रयोग गरिन्छ। जीवित प्राणीहरूमा कॅल्शियम हड्डीहरू, दातहरू र शरीरका अन्य भागहरूमा पाइन्छ। यो रक्तमा पनि हुन्छ र शरीरको भित्री देखभालमा यसको विशेष भूमिका हुन्छ।

Other Languages
Afrikaans: Kalsium
አማርኛ: ካልሲየም
aragonés: Calcio
العربية: كالسيوم
asturianu: Calciu
azərbaycanca: Kalsium
تۆرکجه: کلسیوم
башҡортса: Кальций
Boarisch: Calcium
беларуская: Кальцый
беларуская (тарашкевіца)‎: Вапень
български: Калций
भोजपुरी: कैल्सियम
བོད་ཡིག: དཀར་ཤམ།
brezhoneg: Kalsiom
bosanski: Kalcij
català: Calci
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gái (gĭng-sṳ̆k)
Cebuano: Kalsiyum
کوردی: کەلسیۆم
corsu: Calciu
čeština: Vápník
Чӑвашла: Кальци
Cymraeg: Calsiwm
dansk: Calcium
Deutsch: Calcium
ދިވެހިބަސް: ކެލްސިއަމް
Ελληνικά: Ασβέστιο
English: Calcium
Esperanto: Kalcio
español: Calcio
eesti: Kaltsium
euskara: Kaltzio
estremeñu: Calciu
فارسی: کلسیم
suomi: Kalsium
føroyskt: Kalsium
français: Calcium
Nordfriisk: Kaltsium
furlan: Calci
Gaeilge: Cailciam
贛語:
Gàidhlig: Calcium
galego: Calcio
Avañe'ẽ: Itakairã
ગુજરાતી: કેલ્શિયમ
Gaelg: Kelkium
客家語/Hak-kâ-ngî: Koi
Hawaiʻi: Kalipuna
עברית: סידן
हिन्दी: कैल्सियम
Fiji Hindi: Calcium
hrvatski: Kalcij
Kreyòl ayisyen: Kalsyòm
magyar: Kalcium
Հայերեն: Կալցիում
interlingua: Calcium
Bahasa Indonesia: Kalsium
Ido: Kalcio
íslenska: Kalsín
日本語: カルシウム
la .lojban.: bogjinme
Basa Jawa: Kalsium
ქართული: კალციუმი
Kabɩyɛ: Kalɩsɩyɔm
Gĩkũyũ: Calcium
қазақша: Кальций
한국어: 칼슘
kurdî: Kalsiyûm
коми: Кальций
Кыргызча: Кальций
Latina: Calcium
Lëtzebuergesch: Kalzium
Limburgs: Calcium
lietuvių: Kalcis
latviešu: Kalcijs
Māori: Konupūmā
македонски: Калциум
മലയാളം: കാൽ‌സ്യം
монгол: Кальци
मराठी: कॅल्शियम
кырык мары: Кальций
Bahasa Melayu: Kalsium
မြန်မာဘာသာ: ကယ်လဆီယမ်
Nāhuatl: Tenextepoztli
Plattdüütsch: Calcium
नेपाल भाषा: क्याल्सियम
Nederlands: Calcium
norsk nynorsk: Kalsium
norsk: Kalsium
Diné bizaad: Káálsiiyin
occitan: Calci
Livvinkarjala: Kal’cii
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ
polski: Wapń
Piemontèis: Càuss (element)
پنجابی: کیلشیم
português: Cálcio
Runa Simi: Isku q'illay
română: Calciu
armãneashti: Calciu
русский: Кальций
संस्कृतम्: कैल्शियम्
саха тыла: Калсиум
sicilianu: Calciu (mitallu)
Scots: Calcium
srpskohrvatski / српскохрватски: Kalcij
Simple English: Calcium
slovenčina: Vápnik
slovenščina: Kalcij
Soomaaliga: Kaalshiyaam
shqip: Kalciumi
српски / srpski: Калцијум
Seeltersk: Calcium
Basa Sunda: Kalsium
svenska: Kalcium
Kiswahili: Kalisi
தமிழ்: கல்சியம்
తెలుగు: కాల్షియం
тоҷикӣ: Калсий
Tagalog: Kalsiyo
Türkçe: Kalsiyum
татарча/tatarça: Кальций
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كالتىسىي
українська: Кальцій
اردو: کیلشیم
oʻzbekcha/ўзбекча: Kalsiy
vepsän kel’: Kal'cii
Tiếng Việt: Canxi
Winaray: Calsyo
吴语:
хальмг: Калцион
ייִדיש: קאלציום
Yorùbá: Calcium
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Khā-lú-siúm
粵語: