Oostern

Matthias Grünewald,
Isenheimer Altar.

An dat Fest vun Oostern (ok Paaschen, Paasch oder Paosken) warrt fiert, dat Jesus vun den Dood upstahn is. Dat Nee Testament vertellt, dat dat „an'n drüdden Dag“ na sien Dood passeert is. Dor tellt de Dag, wo he sturben is, de Stille Freedag, as eerste Dag bi. Upstahn is he denn an'n Sünndag na den Stillen Freedag. Dat is de Oostersünndag.

So, as de Kark un de Theologen dat anseht, is Oostern dat wichtigste christliche Fest. Dat hannelt ja dor vun, dat Gott sien Söhn endgüllig över den Dood un över de Höll wunnen hett.

Dat öllste Tüüchnis vun düssen Globen steiht in den 1. Breef an de Christen in Korinth vun den Apostel Paulus. Dor schrifft he in dat 15. Kapitel:

Mit dat Eerste, wat ik an Jo wiedergeven hebb, weer dat, wat ik ok süms toeerst to weten kreeg: Christus is storven för use Sünn- dat betüügt de Bibel. Un he is in't Graff leggt. Un he is upweckt an'n drüdden Dag- ok dat weet wi ut de Bibel. Un Kephas hett em to sehn kregen, un denn de Twölf. Denn hefft em mehr as 500 Bröder to sehn kregen, un dat up eenmol. Dorvun sünd de mehrsten noch hüüt an't Leven. Bloß en poor sünd al doot. Un denn hett Jakobus em to sehn kregen, un denn all de Apostels. Toletzt vun jem all hebb ik em ok noch to sehn kregen.

Man ünner dat Volk, tominnst in Düütschland un de Länner dor ümto, warrt Oostern nich so wichtig ansehn, as t.B. Wiehnachten. Bit up den hüdigen Dag warrt dor üm streden, ob dat Fest an un for sik ut de Tiet vun dat germaansche Heidendom vun herkummt. Wichtige Symbolen vun Oostern, as de Oosterhaas hefft jedenfalls nix mit den christlichen Globen to kriegen. Man de is ok eerst in dat 20. Johrhunnert to so'n wichtig Anbacksel vun dat Paaschfest wurrn.

Wo dat Woort Oostern vun herkümmt

Dat düütsche Ostern un dat plattdüütsche Oostern hett woll dat sülbige Herkamen as dat engelsche Easter. Man een weet just nich genau, wo de Wöör nu akraat herkamen doot. Dor gifft dat verscheden Theorien över:

  • In den Duden steiht to lesen, dat de Naam al in de Tiet vun de Germanen een heidnisch Vörjohrsfest meent hett.Dat schall sien Naam vun en heidnisch Göddin harrt hebben. In ooltengelsche Texten steiht de ehr Naam as Eostrae schreven. Dat is woll desülbige Göddin, de vedisch usra heten deit, ooltgreeksch Eos, up litausch ausra un in de Latiensche Spraak Aurora (Morgenroot). So warrt annahmen, dat düsse Göddin en Göddin vun dat Licht weer und ehr Fest harr denn wat mit dat Tonehmen vun dat Licht in dat Vörjohr to doon. So meen dat Beda Venerabilis al in dat 8. Johrhunnert in sien Schrift „ de temporum ratione“. Jacob Grimm hett sik an düsse Meenung anslaten. Anner Forschers twiefelt dor an, ob dat bi de Germanen ehr Gloven so en Göddin överhaupt geven hett.
  • Annere Lüde meent, dat geiht bi dat Woort Oostern dorüm, dat in dat Middelöller de Dööp to Oostern in de Tiet vun dat Morgenroot ansett weer. Dorüm hett dat Dööpfest to Oostern den germaanschen Naam för dat Morgenroot kregen.
  • Honorius Augustodunensis meent in dat 12. Johrhunnert, Oostern keem vun Oosten. In düsse Gegend vun den Himmel geiht ja morgens fröh de Sünn up. Un dat Upgahn vun de Sünn weer doch en Teken för dat Upstahn vun de Doden.
  • Noch annere meent, dat Woort Oostern kümmt vun den latienschen christlichen Ökelnaam för de Week vun Oostern her: albae paschales (dat sünd de witten Kleeder för de Lüde, de nee döfft weert). De korte Form albae warrt denn direktemang in de germaansche Spraak översett un dor heet dat denn eostarum.
  • De Naamforscher Jürgen Uloph seggt, in de noordgermaanschen Spraken gifft dat en Familie vun Wöör, de to Oostern passen deit: ausa (Water geten) un austr (begeten). Dat Woort Oostern schall denn vun de Dööp her kamen, wo de Lüde mit Water begaten weert. Düsse Dööp is ja de Hööftsaak in de Goddesdeensten vun de Oosternacht.

In de meisten Spraken kümmt dat Woort för dat Oosterfest vun dat jöödsche Fest Pessach (Passa) vun her. So is dat bi dat ole plattdüütsche Woort för Oostern: Paaschen oder Paasch (dat in't Westen van't plattdütsche Gebiet noch bruukt woord), un ok in de Nedderlannsche Spraak: Pasen. Up italieensch heet Paaschen pasqua, up Spaansch pascua, up Franzöösch: Pâques, up Greeksch Πάσχα (= Pas'cha), up Russisch пасха (paskha), up Esperanto Pasko, up Sweedsch påskdagen un up Isländsch páskar. In de meisten Spraken vun de Slawen warrt to Oostern 'Grode Nacht' oder 'Grode Dag' oder ok 'Upstahn' seggt.

Other Languages
Nedersaksies: Poaske
Afrikaans: Paasfees
Alemannisch: Ostern
አማርኛ: ፋሲካ
Ænglisc: Ēaster
العربية: عيد القيامة
asturianu: Pascua
azərbaycanca: Pasxa
башҡортса: Пасха
Boarisch: Ostan
žemaitėška: Velīkas
Bikol Central: Pasko nin Pagkabuhay
беларуская: Вялікдзень
беларуская (тарашкевіца)‎: Вялікдзень
български: Великден
বাংলা: ইস্টার
brezhoneg: Pask
bosanski: Uskrs
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Bô-uăk-cáik
Cebuano: Pagkabanhaw
corsu: Pasqua
čeština: Velikonoce
kaszëbsczi: Jastrë
Чӑвашла: Mункун
Cymraeg: Pasg
dansk: Påske
Deutsch: Ostern
Thuɔŋjäŋ: Aköljonbɛ̈nyrɔt
Zazaki: Pasxalya
Ελληνικά: Πάσχα
emiliàn e rumagnòl: Pasqua
English: Easter
Esperanto: Pasko
español: Pascua
euskara: Pazkoa
فارسی: عید پاک
føroyskt: Páskir
français: Pâques
Nordfriisk: Puask
Frysk: Peaske
Gaeilge: Cáisc
Gagauz: Paskellä
Gàidhlig: A' Chàisg
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Kristachea Jivontponnachem Fest - Easter
Gaelg: Yn Chaisht
客家語/Hak-kâ-ngî: Fu̍k-fa̍t-chiet
עברית: פסחא
हिन्दी: ईस्टर
hrvatski: Uskrs
hornjoserbsce: Jutry
Kreyòl ayisyen: Pak (fèt)
magyar: Húsvét
Հայերեն: Զատիկ
Bahasa Indonesia: Paskah
Interlingue: Pasca
Ido: Pasko
íslenska: Páskar
italiano: Pasqua
日本語: 復活祭
Basa Jawa: Paskah
ქართული: აღდგომა
Адыгэбзэ: ӀутӀыж
қазақша: Пасха
ಕನ್ನಡ: ಈಸ್ಟರ್
한국어: 부활절
Перем Коми: Ыджытлун
Ripoarisch: Ostere
Lëtzebuergesch: Ouschteren
Limburgs: Paosje
lumbaart: Pasqua
lingála: Pásika
لۊری شومالی: عئید پاک
lietuvių: Velykos
latgaļu: Leldīne
latviešu: Lieldienas
мокшень: Очижи
Malagasy: Paska
олык марий: Кугече
македонски: Велигден
മലയാളം: ഈസ്റ്റർ
मराठी: ईस्टर
кырык мары: Когечӹ
Bahasa Melayu: Hari Easter
မြန်မာဘာသာ: အီစတာပွဲတော်နေ့
Nāhuatl: Paxcua
Napulitano: Pasca crestiana
Nederlands: Pasen
norsk nynorsk: Påske
norsk: Påske
Nouormand: Pâques
occitan: Pascas
Livvinkarjala: Äijypäivy
Ирон: Куадзæн
Deitsch: Oschder
Pälzisch: Ostern
polski: Wielkanoc
português: Páscoa
Runa Simi: Paskwa
rumantsch: Pasca
română: Paști
armãneashti: Paști
русский: Пасха
русиньскый: Великдень
sardu: Pasca
sicilianu: Pasqua
Scots: Pace
davvisámegiella: Beassážat
srpskohrvatski / српскохрватски: Uskrs
Simple English: Easter
slovenčina: Veľká noc
slovenščina: Velika noč
Gagana Samoa: Motu o Eseta
shqip: Pashkët
српски / srpski: Ускрс
svenska: Påsk
ślůnski: Wjelgonoc
తెలుగు: ఈస్టర్
Türkçe: Paskalya
татарча/tatarça: Олы көн бәйрәме
українська: Великдень
اردو: ایسٹر
vepsän kel’: Äipäiv
Tiếng Việt: Lễ Phục Sinh
West-Vlams: Poaschn
walon: Påke
吴语: 复活节
მარგალური: თანაფა
Zeêuws: Paese
中文: 復活節
Bân-lâm-gú: Koh-oa̍h-cheh
粵語: 復活節
isiZulu: IPhasika