ایتالیا
English: Italy

|
Repubblica Italiana
ایتالیا
ملی شعار: ندانه
ملی سرود: 
ایتالیا ملی سرود

نیشتنگا
(و گتترین شهر)
رم
شرقی′۲۹°۱۲ شمالی′۵۴°۴۱ / شرقی′۲۹°۱۲ شمالی′۵۴°۴۱ / -۱۲٫۴۸۳;-۴۱٫۹
رسمی زوون ایتالیایی زوون
حکومت ِنوع جمهوری
حاکمون نوع 
• رئیس جمهور
• نخست‌وزیر

جورجیو ناپولیتانو
متئو رنتسی 
گتی
 -  گتی ۳۰۱٬۳۲۳کیلومتر مربع (۷۰ام)
 -  ‌ئو‌ (٪) ۲٫۴
جمعیت
 -  سرشماری ۵۹٬۷۶۰٬۰۰۰ 
(۲۳ام)
 -  جمعیت انبسی ۱۹۲٫۸‎/km۲‏ (۴۰ام)
جی‌دی‌پی (تخمین ۲۰۰۵)
 -  مجموع ۱٫۶۴۵ بیلیون دلار (۸ام)
 -  سرانه ۲۸٬۳۰۰ دلار (۲۰ام)
اچ‌دی‌آی (۲۰۰۳) ۰٫۹۳۴ (بالا) (۱۸ام)
پول یکا یورو (€)۱ (EUR)
زمونی منطقه CET (جهونی ساعت+1)
 -  تابستونی (DST) CEST (جهونی ساعت)
اینترنتی دامنه .it
تلفن پیش‌شماره +۳۹
۱ تا پیش از سال ۲۰۰۲: لیر

ایتالیا اتا کشور اروپای ِجنوب هسه. اسا ایتالیا اتا توسعه یافته کشور هسته و جزو هشت‌تا صنعتی کشور محسوب وانه و جی هشت دله دره. ایتالیای ِجمعیت ۶۰ میلیون و شیشصد هزار نفر هسته که ۹۱.۶ درصد مسیحیت ِپه‌روونه و رسمی زوون این کشور دله ایتالیایی هسته.

این کشور ایتالیا جزیره‌مونا و دِتا جزیره (سیسیل و ساردنی) جه تشکیل وانه. این کشور اتا بریمی سامون (exclave) هم دانّه که سوییس دله دره و ونه نوم کامپیونه دیتالیا هسته. واتیکان و سان مارینو دِتا پچوک ِکشور هستنه که ایتالیای ِخاک دله دَرنه. واتیکان دنیای ِپچوک‌ترین کشور و سن‌مارینو دِنیای ِپچوکترین جمهوری هستنه.

تاریخ

رم ایتالیای ِقدیمی نیشتنگا (=پایتخت) هسته. این شهر قدیم روم امپراتوری ِنیشتنگا بی‌یه و پاپ چندین قرن این شهر جه غربی ممالک ره اداره کارده و این شهر اروپای ِمذهبی و سیاسی نیشتنگا بی‌یه.

وقتی روم ِامپراتوری رِقِد بورده، ایتالیا دله ات‌خله شه‌گردون منطقه و شهر بساته بیینه (ونیز جمهوری و کلیسا دولت واری) ولی تموم این مناطق ره سال ۱۸۶۱ میلادی متحد هاکردنه و ایتالیای ِکشور ره بساتنه.

ایتالیا هم جهونی جنگ اول و هم جهونی جنگ دوم دله دَیی‌یه و

جوغرافی

ماهواره‌یی عکس ایتالیای ِجزیره‌‎مونا جه

ایتالیا اروپای ِجنوب دله تقریباً ۵۰ ۲۲ شمالی , ۳۰ ۱۲ شرقی مختصات جه قرار دارنه. ونه گتی ۲۳۰/۳۰۱ کیلومتر مربع هسه که آن ۰۲۹/۲۹۴ کیلومتر مربع خاشکی و ۲۱۰/۷ کیلومتر مربع ئو جه تشکیل وانه. این کشور ۷/۶۰۰ کیلومتر ساحل هم دانه. ساردنی و سیسیل ِجزایر مدیترانه دریا دله ایتالیا شِنه.

این کشور سامون ۲/۹۳۲/۱ کیلومتر تخمین بَزه وانه که این کشورون جه هسته:

اقتصاد

تا سال ۲۰۰۶ ایتالیای ِاقتصاد، متحده ایالات، جاپون، چین، آلمان، انگلیس و فرانسه په، جهون ِهفتمین اقتصاد بی‌يه.

مردمون

غیر ایتالیایی‌تبارون، آلمانی، فرانسه‌یی و اسلاویون شمال و آلبانیایی‌تبارون و یونانی‌تبار جنوب دله درنه. سال ۲۰۰۵ نزدیک ٪۵.۸ جمعیت خارجی بینه. ۱۱.۴٪ وچونی که سال ۲۰۰۷ ایتالیا دله دنیا بمونه، وشون والدین دست‌کم اتا خارجی هستنه. سال ۲۰۰۷ ویشترین مهاجرتون ایتالیا دله بترتیبت شرقی اروپا (۵۲.۰۲٪) آفریقای شمال (۱۶.۱۷٪) آسیا (۱۶.۰۸٪) و لاتین آمریکا (۸.۵٪) جه بینه.

زوون‌ها

زوون‌هایی كه اونجه گپ زنّه ره نقشه دله وينّی. وه ره گت‌ته هاكنين تا بتتر ديار بَوو

اکثر ایتالیایی‌ها رومی‌تبار هستنه و رایج زوونون ایتالیا دله تقریباً همه رومی زوونون جه هستنه. ایتالیایی رسمی زوون هسته ولی مله‌یی زوونون بعضی رسمی هستنه. خله این زوونون دَرنه میرنه که این روند فاشیسم دوره جه وَرگِردنه.

  • آلمانی: جنوبی تیرو دله رسمی زوون هسته. بولتزانو دله هم استفاده وانه.
  • فرانسوی: وال له داوستا دله مردمون وه ره خجیر بلدنه.
  • لیگوری-رومی: جنوا دله رایج هسته و بیش از ات میلیون گنش‌کر دارنه. جنوایی و بریگاسکی این زوون ِلهجه‌ئون جه هستنه.
  • اسلوونیایی: تریسته و گوریتزیا دله رایجه.
  • لومباردی: سوئیس ِسامون پَلی گپ بَزه وانه و بیش از سه میلیون کارور دانّه.
  • پیدمونتی: پیدمونت دله بیش از دِ میلیون نفر ونجه گپ زنّه.
  • ونیزی: ونیز ِقدیمی زوون که دِ میلیون نفر ونجه گپ زنّه و اسلوونی دله هم گپ بزه وانه.
  • ناپولی زوون: پالرمو و ناپل دله بیش از شیش میلیون نفر گنش‌کر دارنه. جنوبی ایتالیایی لهجه این زوون ِشِنه.
  • توسکانی زوون: توسکانی دله سه میلیون نفر متکلم دانّه.
  • ساساری زوون: این زوون اگرچه فقط ۱۲۵ هزار نفر گنشکر دانّه، اما ساردینیا دله رسمی زوون هسته.
  • ساردوکمپیدانی این زوون ِگنشکرون ویشته تبعیدی هستنه و فاشیستون ِدوره بوردنه کوهی مناطق دله.
  • ایتالیایی-یهودی زوون اتا رومی‌تبار زوون هسته که ایتالیا دله اسا بیش از دویست نفر گنشکر ندانّه.

تقسیمات

پالرمو

ایتالیا ۲۰ ناحیه جه تقسیم وانه که ۵ تا شه‌گردون هستنه. ایتالیا دله ۱۱۰ استان و ۸٬۱۰۰ شهرداری هم دارنه. علاوه بر این سال ۲۰۰۹ میلادی ۱۵ شهر ایتالیا دله ابرشهر (متروپولیس) بیینه.


ناحیه‌ئوننیشتنگاگتی (کیلومتر مربع)گتی (مایل مربع)جمعیت
آبروتزولاکوئیلا۱۰٬۷۶۳۴٬۱۵۶۱٬۳۴۲٬۱۷۷
واله دائوستا*ائوستا۳٬۲۶۳۱٬۲۶۰۱۲۸٬۱۲۹
آپولیاباری۱۹٬۳۵۸۷٬۴۷۴۴٬۰۹۰٬۵۷۷
باسیلیکاتاپوتنزا۹٬۹۹۵۳٬۸۵۹۵۸۷٬۶۸۰
کالابریاکاتانزارو۱۵٬۰۸۰۵٬۸۲۲۲٬۰۱۱٬۵۳۷
کامپانیاناپل۱۳٬۵۹۰۵٬۲۴۷۵٬۸۳۳٬۱۳۱
امیلیا-رومانیابولونیا۲۲٬۴۴۶۸٬۶۶۶۴٬۴۲۹٬۷۶۶
فریولی ونتزیا جولیا*تریسته۷٬۸۵۸۳٬۰۳۴۱٬۲۳۵٬۷۶۱
لاتزیورم۱۷٬۲۳۶۶٬۶۵۵۵٬۷۲۴٬۳۶۵
لیگوریاجنوا۵٬۴۲۲۲٬۰۹۳۱٬۶۱۶٬۹۹۳
لمباردیمیلان۲۳٬۸۴۴۹٬۲۰۶۹٬۹۰۹٬۳۴۸
مارکهآنکونا۹٬۳۶۶۳٬۶۱۶۱٬۵۶۴٬۸۸۶
مولیزکامپوباسو۴٬۴۳۸۱٬۷۱۳۳۱۹٬۸۳۴
پیمونتتورین۲۵٬۴۰۲۹٬۸۰۸۴٬۴۵۶٬۵۳۲
ساردنی*کالیاری۲۴٬۰۹۰۹٬۳۰۱۱٬۶۷۵٬۲۸۶
سیسیل*پالرمو۲۵٬۷۱۱۹٬۹۲۷۵٬۰۵۰٬۴۸۶
توسکانیفلورانس۲۲٬۹۹۳۸٬۸۷۸۳٬۷۴۹٬۰۷۴
ترنتینو آلتو آدیجه*ترنتو۱۳٬۶۰۷۵٬۲۵۴۱٬۰۳۶٬۶۳۹
اومبریاپروجا۸٬۴۵۶۳٬۲۶۵۹۰۶٬۶۷۵
ونتوونیز۱۸٬۳۹۹۷٬۱۰۴۴٬۹۳۶٬۱۹۷



دپیته چرخه‌توئون

Other Languages
Аҧсшәа: Италиа
Acèh: Itali
адыгабзэ: Италие
Afrikaans: Italië
Akan: Italy
Alemannisch: Italien
አማርኛ: ጣልያን
aragonés: Italia
Ænglisc: Italia
العربية: إيطاليا
ܐܪܡܝܐ: ܐܝܛܠܝܐ
مصرى: ايطاليا
অসমীয়া: ইটালী
asturianu: Italia
авар: Италия
Aymar aru: Italiya
azərbaycanca: İtaliya
تۆرکجه: ایتالیا
башҡортса: Италия
Bali: Italia
Boarisch: Italien
žemaitėška: Italėjė
Bikol Central: Italya
беларуская: Італія
беларуская (тарашкевіца)‎: Італія
български: Италия
भोजपुरी: इटली
Bislama: Itali
বাংলা: ইতালি
བོད་ཡིག: ཨི་ཏ་ལི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ইতালি
brezhoneg: Italia
bosanski: Italija
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Italia
буряад: Итали
català: Itàlia
Chavacano de Zamboanga: Italia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: É-dâi-lé
нохчийн: Итали
Cebuano: Italya
Chamoru: Italia
ᏣᎳᎩ: ᎢᏔᎵ
Tsetsêhestâhese: Italy
کوردی: ئیتالیا
corsu: Italia
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ: ᐃᑕᓖ
qırımtatarca: İtaliya
čeština: Itálie
kaszëbsczi: Italskô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Їталїꙗ
Чӑвашла: Итали
Cymraeg: Yr Eidal
dansk: Italien
Deutsch: Italien
Zazaki: İtalya
dolnoserbski: Italska
डोटेली: इटाली
ދިވެހިބަސް: އިޓަލީވިލާތް
ཇོང་ཁ: ཨྀཊ་ལི་
eʋegbe: Italy
Ελληνικά: Ιταλία
emiliàn e rumagnòl: Itâglia
English: Italy
Esperanto: Italio
español: Italia
eesti: Itaalia
euskara: Italia
estremeñu: Italia
فارسی: ایتالیا
Fulfulde: Italiya
suomi: Italia
Võro: Itaalia
Na Vosa Vakaviti: Itali
føroyskt: Italia
français: Italie
arpetan: Étalia
Nordfriisk: Itaalien
furlan: Italie
Frysk: Itaalje
Gaeilge: An Iodáil
Gagauz: İtaliya
贛語: 意大利
kriyòl gwiyannen: Itali
Gàidhlig: An Eadailt
galego: Italia
Avañe'ẽ: Itália
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: इटली
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌹𐍄𐌰𐌻𐌾𐌰
ગુજરાતી: ઈટલી
Gaelg: Yn Iddaal
Hausa: Italiya
客家語/Hak-kâ-ngî: Yi-thai-li
Hawaiʻi: ʻĪkālia
עברית: איטליה
हिन्दी: इटली
Fiji Hindi: Italy
hrvatski: Italija
hornjoserbsce: Italska
Kreyòl ayisyen: Itali
magyar: Olaszország
հայերեն: Իտալիա
Արեւմտահայերէն: Իտալիա
interlingua: Italia
Bahasa Indonesia: Italia
Interlingue: Italia
Igbo: Italy
Ilokano: Italia
ГӀалгӀай: Итали
Ido: Italia
íslenska: Ítalía
italiano: Italia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: Italy
日本語: イタリア
Patois: Itali
la .lojban.: italias
Jawa: Itali
ქართული: იტალია
Qaraqalpaqsha: İtaliya
Taqbaylit: Ṭelyan
Адыгэбзэ: Италэ
Kabɩyɛ: Itaalii
Kongo: Italia
Gĩkũyũ: Itari
қазақша: Италия
kalaallisut: Italia
ភាសាខ្មែរ: អ៊ីតាលី
ಕನ್ನಡ: ಇಟಲಿ
한국어: 이탈리아
Перем Коми: Италья
къарачай-малкъар: Италия
Ripoarisch: Italie
kurdî: Îtalya
коми: Италия
kernowek: Itali
Кыргызча: Италия
Latina: Italia
Ladino: Italia
Lëtzebuergesch: Italien
лезги: Италия
Lingua Franca Nova: Italia
Luganda: Yitale
Limburgs: Italië
Ligure: Italia
lumbaart: Itàlia
lingála: Italya
لۊری شومالی: ایتالٛیا
lietuvių: Italija
latgaļu: Italeja
latviešu: Itālija
मैथिली: इटाली
Basa Banyumasan: Italia
мокшень: Италие
Malagasy: Italia
олык марий: Италий
Māori: Itāria
Minangkabau: Italia
македонски: Италија
മലയാളം: ഇറ്റലി
монгол: Итали
मराठी: इटली
Bahasa Melayu: Itali
Malti: Italja
Mirandés: Eitália
မြန်မာဘာသာ: အီတလီနိုင်ငံ
Dorerin Naoero: Itari
Nāhuatl: Italia
Napulitano: Italia
Plattdüütsch: Italien
Nedersaksies: Italiën
नेपाली: इटाली
नेपाल भाषा: इटाली
Nederlands: Italië
norsk nynorsk: Italia
norsk: Italia
Novial: Italia
ߒߞߏ: ߌߕߊߟߌ߫
Nouormand: Italie
Sesotho sa Leboa: Italia
Chi-Chewa: Italia
occitan: Itàlia
Livvinkarjala: Itualii
Oromoo: Xaaliyaanii
ଓଡ଼ିଆ: ଇଟାଲୀ
Ирон: Итали
ਪੰਜਾਬੀ: ਇਟਲੀ
Pangasinan: Italia
Kapampangan: Italya
Papiamentu: Italia
Picard: Italie
Deitsch: Idali
Pälzisch: Italien
पालि: इटली
Norfuk / Pitkern: Italii
polski: Włochy
Piemontèis: Italia
پنجابی: اٹلی
Ποντιακά: Ιταλία
پښتو: اېټاليا
português: Itália
Runa Simi: Italya
rumantsch: Italia
romani čhib: Italiya
Kirundi: Ubutariyano
română: Italia
armãneashti: Italia
tarandíne: Itaglie
русский: Италия
русиньскый: Італія
Kinyarwanda: Ubutaliyani
संस्कृतम्: इटली
саха тыла: Италия
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱤᱴᱟᱞᱤ
sardu: Itàlia
sicilianu: Italia
Scots: Italy
سنڌي: اٽلي
davvisámegiella: Itália
Sängö: Italùii
srpskohrvatski / српскохрватски: Italija
සිංහල: ඉතාලිය
Simple English: Italy
slovenčina: Taliansko
slovenščina: Italija
Gagana Samoa: Italia
chiShona: Italy
Soomaaliga: Talyaaniga
shqip: Italia
српски / srpski: Италија
Sranantongo: Italiyanikondre
SiSwati: INtaliyane
Sesotho: Ithali
Seeltersk: Italien
Sunda: Italia
svenska: Italien
Kiswahili: Italia
ślůnski: Italijo
Sakizaya: Italy
தமிழ்: இத்தாலி
ತುಳು: ಇಟಲಿ
తెలుగు: ఇటలీ
tetun: Itália
тоҷикӣ: Итолиё
ትግርኛ: ኢጣልያ
Türkmençe: Italiýa
Tagalog: Italya
Setswana: Italia
Tok Pisin: Itali
Türkçe: İtalya
Xitsonga: Ithali
татарча/tatarça: Италия
chiTumbuka: Italy
Twi: Italy
reo tahiti: ’Itāria
тыва дыл: Италия
удмурт: Италия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىتالىيە
українська: Італія
اردو: اطالیہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Italiya
Tshivenda: Italy
vèneto: Itałia
vepsän kel’: Italii
Tiếng Việt: Ý
West-Vlams: Itoalië
Volapük: Litaliyän
walon: Itåleye
Winaray: Italya
Wolof: Itaali
吴语: 意大利
isiXhosa: IItaly
მარგალური: იტალია
ייִדיש: איטאליע
Yorùbá: Itálíà
Vahcuengh: Eiqdaihleih
Zeêuws: Itâlië
中文: 意大利
文言: 義大利
Bân-lâm-gú: Í-tāi-lī
粵語: 意大利
isiZulu: ITaliya