အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း

အချိုးကျဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော စနစ်မှာ မဲဆန္ဒနယ်ကြီးတခုစီမှနေ၍ လွှတ်တော်ဆီသို့စေလွှတ်ရန် ကိုယ်စားလှယ်ကို တဦးထက်ပို၍ ရွေးကောက်စေကာ ပါတီများကလည်း ထိုဒေသကို ကိုယ်စားပြုမည့် ကိုယ်စားလှယ်များစာရင်းကို အသီးသီး ပြည်သူထံတင်ပြပြီး လူထုကလည်း ရွေးကောက်ပွဲတွင် မိမိတို့ဆန္ဒရှိသည့်ပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်စာရင်းကို မဲပေးရွေးချယ်သော စနစ်ပင်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် မဲဆန္ဒနယ်တခုတွင် အမတ်ဆယ်ယောက်ရွေးမည်ဆိုလျှင် ပါတီများက တပါတီလျှင် ဆယ်ဦးစီပါသော စာရင်းတင်ပြီး ထိုဒေသ၌ ရွေးကောက်ပွဲဝင်သည့်အခါတွင် ၃၀ရာခိုင်နှုန်းထောက်ခံမဲရရှိပါက ၃၀ ရာနှုန်း၏အချိုးကျအဖြစ် အမတ်ဆယ်နေရာတွင် သုံးနေရာ ပါဝင်ခွင့်ရမည်ဖြစ်သည်။ အချို့နယ်မြေမကျယ်ဝန်းလွန်းသော နိုင်ငံများတွင်တော့ တနိုင်ငံလုံးကို မဲဆန္ဒနယ်ကြီးတခုအဖြစ်သတ်မှတ်ကာ အထက်ပါအတိုင်းရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြလေ့ရှိသည်။ (ဥပမာ နယ်သာလန်၊အစ္စရေး)

ရွေးကောက်ပုံမှာ ဥပမာအားဖြင့် ရှင်းလင်းနေသော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ကိုယ်စားလှယ် ၁၁ ယောက်ရွေးသော မဲဆန္ဒနယ်မှ ပါတီတခုက ၄၂ရာခိုင်နှုန်း ထောက်ခံမဲများရရှိခဲ့မည်ဆိုလျှင် အချိုးကျပြန်တွက်သောအခါ ကိုယ်စားလှယ် ၄.၆၂ ယောက်ကိုယ်စားပြုခွင့်ရသည်ဟု အဖြေထွက်နေပြီး အခက်တွေ့ရနိုင်သည်။ ထိုအခြေအနေကို ဖြေရှင်းပုံမှာ ဒေသအသီးသီးမှ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် လွှတ်တော်၏ အမတ်အရေအတွက်အပြင် အစွန်းထွက်လာမည့် ကိန်းပြည့်မဟုတ်သည့် အမတ်အရေအတွက်များကို ကာမိစေရန် နှင့် ပါတီများအသီးသီးအတွက် အစွန်းထွက် မဲများကို ထပ်မံခွဲဝေရန်အတွက် အမတ်နေရာအချို့ကို သီးသန့်ချန်ထားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဆွီဒင်နိုင်ငံတွင် မဲဆန္ဒနယ် ၂၈နယ်ရှိရာ၌ တနယ်စီတွင်ရွေးချယ်သော လွှတ်တော်အမတ်များ၏ စုစုပေါင်းအရေအတွက်မှာ ၃၁၀ ဖြစ်သော်လည်း လွှတ်တော်ရှိအမတ်နေရာစုစုပေါင်းကို ၃၄၉နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကာ ၃၉နေရာကို အစွန်းထွက်ဖြစ်လာမည့် ရာနှုန်းများကို ပြန်ညှိရန် သီးသန့်သတ်မှတ်ပေးထား၏။ အစွန်းထွက်ရာနှုန်းများ ရှုတ်ထွေးမှုအလွန်အကျွံ မဖြစ်စေရေးအတွက် ဂျာမဏီနှင့် ပိုလန်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင် အမတ်နေရာ ရရေးအတွက် မဲအရေအတွက်စုစုပေါင်း၏ အနည်းဆုံးငါးရာခိုင်နှုန်းရရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားကြပြီး ဆွီဒင်နှင့် အီတလီနိုင်ငံတို့တွင်လည်း အနည်းဆုံး မဲလေးရာခိုင်နှုန်း ရရမည်ဟု အသီးသီးသတ်မှတ်ထားကြသည်။

အချိုးကျ ဗဟုကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ

ဤစနစ်ကြောင့် ရွေးကောက်ခံဥပဒေပြုအမတ်များသည် လူထု၏ရွေးချယ်မှုရာနှုန်းနှင့် ပါတီ၏လူထုထောက်ခံမှုအတိုင်းအတာကို တိတိကျကျကိုယ်စားပြုနေပြီး ဒီမိုကရေစီ၏ အနှစ်သာရကို တိုက်ရိုက်ထင်ဟပ်နိုင်သည်ဟု ယူဆနိုင်၏။ ပါတီများအသီးသီးမှာလည်း မိမိတို့ယုံကြည်ကြသည့်မူဝါဒများအသီးသီးကို လွတ်လွတ်လပ်လပ်ကျင့်သုံး၍ မိမိ၏မူဝါဒကို ထောက်ခံမှုရှိလျှင်ရှိသလောက် လွှတ်တော်တွင်း အမတ်နေရာရနိုင်ပြီး တဒေသ-တကိုယ်စားလှယ်စနစ်မှာကဲ့သို့ အမတ်နေရာရရှိရေး သေချာစေရန်အတွက် အဓိကပါတီကြီးတခုခုနှင့် ပေါင်းစည်းကာ မိမိတို့ယုံကြည်ရာဝါဒကို ဈေးလျှော့ပေးရန် မလိုတော့ပေ။ ဥပမာအားဖြင့် အစ္စရေးနိုင်ငံတွင် အချို့ပါတီငယ်များမှာ အစ္စရေးလူဦးရေ၏ နှစ်ရာခိုင်နှုန်းမျှသာ ထောက်ခံမှုရရှိသော်လည်း ပါလီမန်ထဲတွင် အမတ်နေရာရရှိကာ မိမိတို့ကိုထောက်ခံသည့် နှစ်ရာခိုင်နှုန်းမျှသော လူဦးရေ၏ဆန္ဒကို တတ်စွမ်းသမျှ ဖြည့်ဆည်းခွင့်ရကြသည်။

Other Languages
العربية: تمثيل نسبي
Bahasa Indonesia: Perwakilan proposional
日本語: 比例代表制
한국어: 비례대표제
Bahasa Melayu: Perwakilan berkadar
occitan: Proporcionala
srpskohrvatski / српскохрватски: Proporcionalni izborni sistem
Tiếng Việt: Đại diện tỷ lệ