ပိုတက်ဆီယမ်

Potassium,  19K
Potassium-2.jpg
Potassium pearls (in paraffin oil, ~0,5 cm each)
Potassium Spectrum.jpg
Spectral lines of potassium
ယေဘုယျ ဂုဏ်သတ္တိများ
အမည်၊ သင်္ကေတpotassium, K
အသံထွက်/
အဆင်းsilvery gray
ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယားရှိ Potassium
Element 1: Hydrogen (H), Other non-metal
Element 2: Helium (He), Noble gas
Element 3: Lithium (Li), Alkali metal
Element 4: Beryllium (Be), Alkaline earth metal
Element 5: Boron (B), Metalloid
Element 6: Carbon (C), Other non-metal
Element 7: Nitrogen (N), Other non-metal
Element 8: Oxygen (O), Other non-metal
Element 9: Fluorine (F), Halogen
Element 10: Neon (Ne), Noble gas
Element 11: Sodium (Na), Alkali metal
Element 12: Magnesium (Mg), Alkaline earth metal
Element 13: Aluminium (Al), Other metal
Element 14: Silicon (Si), Metalloid
Element 15: Phosphorus (P), Other non-metal
Element 16: Sulfur (S), Other non-metal
Element 17: Chlorine (Cl), Halogen
Element 18: Argon (Ar), Noble gas
Element 19: Potassium (K), Alkali metal
Element 20: Calcium (Ca), Alkaline earth metal
Element 21: Scandium (Sc), Transition metal
Element 22: Titanium (Ti), Transition metal
Element 23: Vanadium (V), Transition metal
Element 24: Chromium (Cr), Transition metal
Element 25: Manganese (Mn), Transition metal
Element 26: Iron (Fe), Transition metal
Element 27: Cobalt (Co), Transition metal
Element 28: Nickel (Ni), Transition metal
Element 29: Copper (Cu), Transition metal
Element 30: Zinc (Zn), Transition metal
Element 31: Gallium (Ga), Other metal
Element 32: Germanium (Ge), Metalloid
Element 33: Arsenic (As), Metalloid
Element 34: Selenium (Se), Other non-metal
Element 35: Bromine (Br), Halogen
Element 36: Krypton (Kr), Noble gas
Element 37: Rubidium (Rb), Alkali metal
Element 38: Strontium (Sr), Alkaline earth metal
Element 39: Yttrium (Y), Transition metal
Element 40: Zirconium (Zr), Transition metal
Element 41: Niobium (Nb), Transition metal
Element 42: Molybdenum (Mo), Transition metal
Element 43: Technetium (Tc), Transition metal
Element 44: Ruthenium (Ru), Transition metal
Element 45: Rhodium (Rh), Transition metal
Element 46: Palladium (Pd), Transition metal
Element 47: Silver (Ag), Transition metal
Element 48: Cadmium (Cd), Transition metal
Element 49: Indium (In), Other metal
Element 50: Tin (Sn), Other metal
Element 51: Antimony (Sb), Metalloid
Element 52: Tellurium (Te), Metalloid
Element 53: Iodine (I), Halogen
Element 54: Xenon (Xe), Noble gas
Element 55: Caesium (Cs), Alkali metal
Element 56: Barium (Ba), Alkaline earth metal
Element 57: Lanthanum (La), Lanthanoid
Element 58: Cerium (Ce), Lanthanoid
Element 59: Praseodymium (Pr), Lanthanoid
Element 60: Neodymium (Nd), Lanthanoid
Element 61: Promethium (Pm), Lanthanoid
Element 62: Samarium (Sm), Lanthanoid
Element 63: Europium (Eu), Lanthanoid
Element 64: Gadolinium (Gd), Lanthanoid
Element 65: Terbium (Tb), Lanthanoid
Element 66: Dysprosium (Dy), Lanthanoid
Element 67: Holmium (Ho), Lanthanoid
Element 68: Erbium (Er), Lanthanoid
Element 69: Thulium (Tm), Lanthanoid
Element 70: Ytterbium (Yb), Lanthanoid
Element 71: Lutetium (Lu), Lanthanoid
Element 72: Hafnium (Hf), Transition metal
Element 73: Tantalum (Ta), Transition metal
Element 74: Tungsten (W), Transition metal
Element 75: Rhenium (Re), Transition metal
Element 76: Osmium (Os), Transition metal
Element 77: Iridium (Ir), Transition metal
Element 78: Platinum (Pt), Transition metal
Element 79: Gold (Au), Transition metal
Element 80: Mercury (Hg), Transition metal
Element 81: Thallium (Tl), Other metal
Element 82: Lead (Pb), Other metal
Element 83: Bismuth (Bi), Other metal
Element 84: Polonium (Po), Metalloid
Element 85: Astatine (At), Halogen
Element 86: Radon (Rn), Noble gas
Element 87: Francium (Fr), Alkali metal
Element 88: Radium (Ra), Alkaline earth metal
Element 89: Actinium (Ac), Actinoid
Element 90: Thorium (Th), Actinoid
Element 91: Protactinium (Pa), Actinoid
Element 92: Uranium (U), Actinoid
Element 93: Neptunium (Np), Actinoid
Element 94: Plutonium (Pu), Actinoid
Element 95: Americium (Am), Actinoid
Element 96: Curium (Cm), Actinoid
Element 97: Berkelium (Bk), Actinoid
Element 98: Californium (Cf), Actinoid
Element 99: Einsteinium (Es), Actinoid
Element 100: Fermium (Fm), Actinoid
Element 101: Mendelevium (Md), Actinoid
Element 102: Nobelium (No), Actinoid
Element 103: Lawrencium (Lr), Actinoid
Element 104: Rutherfordium (Rf), Transition metal
Element 105: Dubnium (Db), Transition metal
Element 106: Seaborgium (Sg), Transition metal
Element 107: Bohrium (Bh), Transition metal
Element 108: Hassium (Hs), Transition metal
Element 109: Meitnerium (Mt), Transition metal
Element 110: Darmstadtium (Ds), Transition metal
Element 111: Roentgenium (Rg), Transition metal
Element 112: Copernicium (Cn), Transition metal
Element 113: Ununtrium (Uut)
Element 114: Ununquadium (Uuq)
Element 115: Ununpentium (Uup)
Element 116: Ununhexium (Uuh)
Element 117: Ununseptium (Uus)
Element 118: Ununoctium (Uuo)
Na

K

Rb
အာဂွန်potassiumကယ်လဆီယမ်
အက်တမ် အမှတ်စဉ် (Z)19
အုပ်စုဘလော့group 1 (alkali metals), s-block
ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယားperiod 4
ဒြပ်စင် ကဏ္ဍ  အယ်လ်ကာလီသတ္တု
စံ အက်တောမစ် အလေးချိန် (±) (Ar)39.0983(1)[၁]
အီလက်ထရွန် ပြုပြင်မှု[Ar] 4s1
per shell
2, 8, 8, 1
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ
ဖေ့စ်အစိုင်အခဲ
အရည်ပျော်မှတ်336.7 K ​(63.5 °C, ​146.3 °F)
အရည်ဆူမှတ်1032 K ​(759 °C, ​1398 °F)
သိပ်သည်းမှု (အခန်းအပူချိန်)0.862 g/cm3
0.828 g/cm3
Critical point2223 K, 16 MPa[၂]
ဖျူးရှင်းအပူ2.33 kJ/mol
အငွေ့ပျံခြင်း အပူ76.9 kJ/mol
မိုလာ အပူအင်အား29.6 J/(mol·K)
အက်တောမစ် ဂုဏ်အင်များ
အောက်ဆိုဒ်ဒေးရှင်း အခြေနေ+1, −1 ​(a strongly basic oxide)
အီလက်ထရွန် ဆန့်ကျင်ဘက်ဓာတ်Pauling scale: 0.82
အိုင်ယွန်းပြုခြင်းစွမ်းအင်1st: 418.8 kJ/mol
2nd: 3052 kJ/mol
3rd: 4420 kJ/mol
(more)
အက်တောမစ် အချင်းဝက်empirical: 227 pm
ကိုဗေးလန့်အချင်းဝက်203±12 pm
ဗန်ဒါဝေါ့စ် အချင်းဝက်275 pm
Miscellanea
ပုံဆောင်ခဲ ဖွဲ့စည်းပုံ ​body-centered cubic (bcc)
Body-centered cubic crystal structure for potassium
အသံ၏အမြန်နှုန်း 2000 m/s (at 20 °C)
အပူ ပြန့်ကားမှု83.3 µm/(m·K) (at 25 °C)
အပူစီးကူးမှု102.5 W/(m·K)
လျှပ်စစ် ခုခံမှု72 nΩ·m (at 20 °C)
သံလိုက်ဓာတ်paramagnetic[၃]
သံလိုက် ထိတွေ့နိုင်မှု (χmol)+20.8·10−6 cm3/mol (298 K)[၄]
Young's modulus3.53 GPa
Shear modulus1.3 GPa
Bulk modulus3.1 GPa
Mohs hardness0.4
Brinell hardness0.363 MPa
CAS Number7440-09-7
သမိုင်းကြောင်း
ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုနှင့် ပထမဆုံးခွဲထုတ်ခြင်းHumphry Davy (1807)
Most stable isotopes of potassium
isoNAသက်တမ်းဝက်DMDE (MeV)DP
39K93.258%is stable with 20 neutrons
K0.012% y1.311Ca
ε1.505Ar
1.50540Ar
41K6.730%is stable with 22 neutrons
| references | in Wikidata

ပိုတက်ဆီယမ် (Potassium) ဆိုသော စကားလုံးသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ပိုတက်ရှ်ခေါ်(ဓာတ်ဆား) ဆိုသော ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတုဗေဒသင်္ကေတအားဖြင့် [K]ဖြင့်သတ်မှတ်ပြီး ၎င်း သင်္ကေတသည်လည်း လက်တင်ဘာသာစကား [kalium] မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အယ်လကာလီ [alkali] ဟုအဓိပါယ်သက်ရောက်သည်။ ပိုတက်ဆီယမ်သည် ပျော့ပြောင်းသော ငွေရောင် နှင့်အဖြူရောင်စပ်နေသော သတ္တုအမျိုးစားဖြစ်ပြီး အလှည့်မှန်ဇယား၏ အယ်လကာလီအုပ်စုထဲ တွင်ရှိသည်။ ပိုတက်ဆီယမ်[K] သတ္တုအား ဖြတ် တောက်လိုက်သောအခါ တောက်ပသောငွေရောင် ကိုတွေ့ရပါသည်။ထို့နောက် လေထုထဲတွင် လျင်မြန်စွာ ဓာတ်ပြုပြီး အောက်ဆိုဒ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားကာ မိနစ်အနည်းငယ် အတွင်းတွင် အရောင် မှေးမှိန်သွားကြောင်းတွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့်၎င်းကို ဆီ(သို့) အမဲဆီ သုတ်လိမ်း၍ ထိမ်းသိမ်းထားနိုင်သည်။ ပိုတက်ဆီယမ်သည် ဓာတ်ပြုပြီးနောက်တွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင် ထုတ်လွှတ် မှုကြောင့် ရေပေါ်တွင်ပေါ့ပါးစွာ ပေါ်နေနိုင်သည်။ ဓာတုဗေဒနယ်ပယ်တွင် ပိုတက်ဆီ ယမ်ကို အိုင်းရွန်း [K+] အသွင်ဖြင့်တွေ့နိုင်သည်။

Other Languages
Afrikaans: Kalium
አማርኛ: ፖታሺየም
aragonés: Potasio
العربية: بوتاسيوم
asturianu: Potasiu
azərbaycanca: Kalium
تۆرکجه: پوتاسیوم
башҡортса: Калий
беларуская: Калій
беларуская (тарашкевіца)‎: Каль
български: Калий
भोजपुरी: पोटैशियम
བོད་ཡིག: དུག་སེལ།
brezhoneg: Potasiom
bosanski: Kalij
català: Potassi
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gák (gĭng-sṳ̆k)
Cebuano: Potasio
ᏣᎳᎩ: ᏉᏔᏏᎥᎻ
کوردی: پۆتاسیۆم
corsu: Potassiu
čeština: Draslík
Чӑвашла: Кали
Cymraeg: Potasiwm
dansk: Kalium
Deutsch: Kalium
ދިވެހިބަސް: ޕޮޓޭސިއަމް
Ελληνικά: Κάλιο
English: Potassium
Esperanto: Kalio
español: Potasio
eesti: Kaalium
euskara: Potasio
فارسی: پتاسیم
suomi: Kalium
føroyskt: Kalium
français: Potassium
Nordfriisk: Kalium
furlan: Potassi
Gaeilge: Potaisiam
贛語:
Gàidhlig: Potasium
galego: Potasio
ગુજરાતી: પોટેશિયમ
Gaelg: Potashum
客家語/Hak-kâ-ngî: Kap
Hawaiʻi: Potasiuma
עברית: אשלגן
हिन्दी: पोटैशियम
Fiji Hindi: Potassium
hrvatski: Kalij
Kreyòl ayisyen: Potasyòm
magyar: Kálium
Հայերեն: Կալիում
interlingua: Potassium
Bahasa Indonesia: Kalium
Ido: Kalio
íslenska: Kalín
italiano: Potassio
日本語: カリウム
la .lojban.: sodnrkali
Basa Jawa: Kalium
ქართული: კალიუმი
Kabɩyɛ: Pɔtasɩyɔm
Gĩkũyũ: Potasium
қазақша: Калий
한국어: 칼륨
kurdî: Qelye
коми: Калий
Кыргызча: Калий
Latina: Kalium
Lëtzebuergesch: Kalium
Limburgs: Kalium
Ligure: Potascio
lumbaart: Potasio
lingála: Potasu
lietuvių: Kalis
latviešu: Kālijs
Māori: Konurehu
македонски: Калиум
മലയാളം: പൊട്ടാസ്യം
монгол: Кали
मराठी: पलाश
кырык мары: Калий
Bahasa Melayu: Kalium
Plattdüütsch: Kalium
नेपाली: पोटाशियम
नेपाल भाषा: पोटासियम
Nederlands: Kalium
norsk nynorsk: Kalium
norsk: Kalium
Novial: Kalium
occitan: Potassi
Livvinkarjala: Kalii
ଓଡ଼ିଆ: ପୋଟାସିଅମ
ਪੰਜਾਬੀ: ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ
polski: Potas
Piemontèis: Potassi
پنجابی: پوٹاشیم
português: Potássio
Runa Simi: Kalyu
română: Potasiu
armãneashti: Kaliu
русский: Калий
संस्कृतम्: पोटासियम्
саха тыла: Калиум
sicilianu: Putàssiu
Scots: Potassium
srpskohrvatski / српскохрватски: Kalij
Simple English: Potassium
slovenčina: Draslík
slovenščina: Kalij
Soomaaliga: Botashiyaam
shqip: Kaliumi
српски / srpski: Калијум
Seeltersk: Kalium
Basa Sunda: Kalium
svenska: Kalium
Kiswahili: Kali
తెలుగు: పొటాషియం
тоҷикӣ: Калий
Tagalog: Potasyo
Türkçe: Potasyum
татарча/tatarça: Калий
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كالىي
українська: Калій
oʻzbekcha/ўзбекча: Kaliy
vepsän kel’: Kalii
Tiếng Việt: Kali
West-Vlams: Kalium
walon: Potassiom
Winaray: Potasyo
吴语:
хальмг: Калион
ייִדיש: קאליום
Vahcuengh: Gyaz
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Kalium
粵語: