ကိုရီးယားနိုင်ငံ

Korea
한국/韓國 (S. Korean)
조선/朝鮮 (N. Korean)

ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အလံတော်
အလံတော်
ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ တည်နေရာ
မြို့တော်
နှင့်အကြီးဆုံးမြို့များ
ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ ဆိုးလ်မြို့ (largest overall)
မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ပြုံယမ်းမြို့
ဘာသာစကားကိုရီးယားဘာသာစကား
Demonymကိုရီးယန်း
Sovereign states မြောက်ကိုရီးယား
 တောင်ကိုရီးယား
ဦးဆောင်သူများ
• ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ
မွန်ဂျေအင်း
• ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံခေါင်းဆောင်
ကင်ဂျုံအန်း
ဧရိယာ
• စုစုပေါင်း
၂၁၉,၁၅၅ km2 (၈၄,၆၁၆ sq mi)[၁][၂]
• ရေထု (%)
၂.၈
လူဦးရေ
• ၂၀၁၅ ခန့်မှန်း
၇၆,၄၉၇,၈၈၁
• သိပ်သည်းမှု
၃၄၉.၀၆/km2 (၉၀၄.၁/sq mi)
ငွေကြေးဝမ် (₩)
တောင်ကိုရီးယားဝမ် (₩)
အချိန်ဇုန်KST (UTC+9 (တောင်ကိုရီးယား))
PYT (UTC+8:30 (မြောက်ကိုရီးယား)[၃])

ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် အရှေ့အာရှရှိ သမိုင်းဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှစကာ ၂ ပိုင်းကွဲသွားပြီး မြောက်ကိုရီးယား (ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ)နှင့် တောင်ကိုရီးယား(ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ)တို့ ဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် တည်ရှိသော ကိုရီးယားသည် အနောက်မြောက်တွင် တရုတ်၊ အရှေ့တောင်တွင် ရုရှားနိုင်ငံတို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ဂျပန်ပင်လယ်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့ ရှိသည်။

ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် အေဒီ ၆၇၆ နောက်ပိုင်းတွင် ရှီလာ၊ ဘတ်ဟယ် တို့ပူးပေါင်းထားသော နိုင်ငံ ၃ ခု ပဋိပက္ခပြီးနောက် သီးခြားတိုင်းပြည် ဖြစ်လာသည်။ ရှီလာ၏နိုင်ငံ ၃ နိုင်ငံမှ ဂိုဂူလျောကို ဆက်ခံသော ဂိုလျောနယ်သည် အခြား၂ နယ်ကို ရှုံးနိမ့်သည်။ ထိုစဉ် ဘတ်ဟယ် ပြိုကွဲကာ နောက်ဆုံးသော အိမ်ရှေ့မင်းသားသည် ဂိုလျောကို ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၃ ရာစုအတွင်း မွန်ဂိုတို့၏ ကျူးကျော်မှုများသည် နိုင်ငံကို အားနည်းစေပြီး ယူနန်နိုင်ငံပြိုကွဲအပြီး နိုင်ငံရေးအရ ပြိုကွဲခဲ့ကြသည်။ ဂိုလျောသည် ရီဆောင်ဂီ၏ အဖွဲ့လက်အောက်သို့ ကျရောက်ကာ ၁၃၉၂ တွင် ဂျိုဆွန်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ဂျိုဆွန်၏ ပထမနှစ်၂၀၀ ကို ငြိမ်းချမ်းသည်ဟု မှတ်ယူရသည်။ ထိုကာလတွင် ၁၅ ရာစု၌ ကိုရီးယား အက္ခရာကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း၌ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့်ဆိုင်သောနယ်မြေ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၁၀ တွင် ဂျပန်တို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရပြီး ၁၉၄၅ ဩဂုတ်ထိ ဖြစ်သည်။

၁၉၄၅ တွင် ဆိုဗီယက်နှင့် အမေရိကန်တို့သည် ဂျပန်တို့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွက် လက်နက်ချခြင်းနောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ကိုရီးယားကို ၂ ပိုင်းခွဲခဲ့သည်။ မြောက်ပိုင်းကို ဆိုဗီယက်၊ တောင်ပိုင်းကို အမေရိကန်တို့က ရယူခဲ့သည်။ ကွန်မြူနစ် ဆိုဗိီယက်နှင့် အမေရိကန်တို့သည် ကိုရီးယားနှစ်ခြမ်းကို နိုင်ငံရေးအယူဝါဒကွဲပြားစေခဲ့သည်။ ထို တင်းအားများကြောင့် ၁၉၅၀ တွင်ကိုရီးယားစစ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ ပါဝင်မှုနှင့်အတူ ၁၉၅၃ တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်မပါဘဲ စစ်ကြီးပြီးခဲ့သည်။ ဤသည်ပင် ကျွန်းဆွယ်ကွဲပြားမှုကို ပိုမိုတင်းမာစေသည်။

အမည်

Koreaသည် Corea (၁၆၁၄တွင် အဂ်လိပ်များဖော်ပြခဲ့) ၏ ခေတ်သစ်စာလုံးပေါင်းဖြစ်သည်။ မာကိုပိုလို၏ ခရီးသွားမှတ်တမ်းတွင် Cauli ဟုဖော်ပြထားသည်။

ရှီလာမှဘုရားတစ်ဆူ
ဂျိုဆွန်နန်းတွင်း
Donggwol-do.jpg
အစောဆုံး ကိုရီးယားအလံသစ်ကို အမေရိကန် ရေတပ်စာအုပ်၌ ၁၈၈၉ဇူလိုင်တွင်ဖော်ပြခဲ့
March 1st movement.jpg
ကိုရီးယားစစ်ပွဲ
Other Languages
Afrikaans: Korea
Alemannisch: Korea
አማርኛ: ኮርያ
Ænglisc: Corēa
العربية: كوريا
asturianu: Corea
žemaitėška: Kuoriejė
беларуская: Карэя
беларуская (тарашкевіца)‎: Карэя
български: Корея
Bahasa Banjar: Koréa
বাংলা: কোরিয়া
བོད་ཡིག: ཀོ་རི་ཡ།
brezhoneg: Korea
bosanski: Koreja
буряад: Солонгос
català: Corea
Chavacano de Zamboanga: Corea
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dièu-siēng
کوردی: کۆریا
qırımtatarca: Koreya
čeština: Korea
kaszëbsczi: Kòreja
Cymraeg: Corea
dansk: Korea
Deutsch: Korea
English: Korea
Esperanto: Koreio
español: Corea
eesti: Korea
euskara: Korea
فارسی: کره (کشور)
Võro: Korea
føroyskt: Korea
français: Corée
Gaeilge: An Chóiré
Gàidhlig: Coirea
galego: Corea
Avañe'ẽ: Koréa
客家語/Hak-kâ-ngî: Chêu-sién
עברית: קוריאה
हिन्दी: कोरिया
hrvatski: Koreja
հայերեն: Կորեա
Bahasa Indonesia: Korea
Ido: Korea
italiano: Corea
日本語: 朝鮮
la .lojban.: dcosyn/xanguk
Basa Jawa: Koréa
ქართული: კორეა
Taqbaylit: Kurya
қазақша: Корея
ಕನ್ನಡ: ಕೊರಿಯ
한국어: 한국
къарачай-малкъар: Корея
kernowek: Korea
Кыргызча: Корея
Latina: Corea
Lingua Franca Nova: Corea
Limburgs: Korea
lumbaart: Corea
lietuvių: Korėja
latviešu: Koreja
македонски: Кореја
മലയാളം: കൊറിയ
मराठी: कोरिया
Bahasa Melayu: Korea
Plattdüütsch: Korea
Nedersaksies: Korea
नेपाली: कोरिया
Nederlands: Korea
norsk nynorsk: Korea
norsk: Korea
occitan: Corèa
Ирон: Корей
Pangasinan: Korea
पालि: कोरिया
polski: Korea
português: Coreia
Runa Simi: Kuriya
rumantsch: Corea
română: Coreea
tarandíne: Coree
русский: Корея
संस्कृतम्: कोरिया
sardu: Corèa
sicilianu: Corea
Scots: Korea
srpskohrvatski / српскохрватски: Koreja
Simple English: Korea
slovenčina: Kórea
slovenščina: Koreja
Gagana Samoa: Kolea
Soomaaliga: Kuuriya
српски / srpski: Кореја
Basa Sunda: Koréa
svenska: Korea
Kiswahili: Rasi ya Korea
தமிழ்: கொரியா
Tagalog: Korea
Tok Pisin: Koria
Türkçe: Kore
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: چاۋشىيەن يېرىم ئارىلى
українська: Корея
اردو: کوریا
oʻzbekcha/ўзбекча: Koreya
Tiếng Việt: Triều Tiên
Winaray: Korea
მარგალური: კორეა
ייִדיש: קארעע
Yorùbá: Korea
Bân-lâm-gú: Tiâu-sián
粵語: 朝鮮