Triato

L Triato de la cidade de Metz ( Fráncia).

La palabra griega Théatron stabelece l lhugar físico de l spetador, "lhugar adonde se bei". Antretanto l triato tamien ye l lhugar adonde acuntece l drama frente als spetadores, cumplemiento rial i eimaginário que acuntece ne l local de repersentaçon. L triato naciu, cuida-se que na Grécia antiga, ne l seclo IV a.C..

Toda reflesson que tenga l drama cumo objeto percisa de se apoiar nua tríade triatal: quien bei, l que se bei, i l que ye eimaginado. L triato ye un fenómeno que eisiste ne ls spácios de l persente i de l eimaginário, i ne ls tiempos andebiduales i coletibos que se fórman neste spácio.

L triato ye ua arte an que un ator, ou cunjunto de atores, anterpreta ua stória ou atibidades, cun ajuda de dramaturgos, diretores i técnicos, que ténen cumo objetibo apersentar ua situaçon i çpertar sentimientos ne l público.

Stória de l triato

Grécia antiga

L antigo triato de Delfos,( Grécia).

La consolidaçon de l triato, anquanto spetaclo, na Grécia antiga dou-se an funçon de las manifestaçones an houmenaige al dius de l bino, Dionísio (eiquibalente al dius romano Baco). A cada nuoba safra de uba, era feita ua fiesta an agradecimiento al dius, atrabeç de porcissones.

Cul passar de l tiempo, essas porcissones, que éran coincidas cumo " Ditirambos", fúrun quedando cada beç mais eilaboradas, i aparecírun ls "diretores de coro" (ls ourganizadores de las porcissones).

Nas porcissones, ls participantes amborrachában-se, cantában, dançában i apersentában muitas cenas de las peripécias de Dionísio. an porcissones urbanas, ajuntaban-se mais ou menos binte mil pessonas, anquanto que an porcissones de meios rurais (porcissones campestres), las fiestas eran mais pequeinhas.

L purmeiro diretor de coro fui Téspis, que fui cumbidado pultirano Préstato para diregir la porcisson de Atenas. Téspis zambolbiu l uso de máçcaras para repersentar puis, an rezon de l grande númaro de participantes, era ampossible todos scuitáren ls relatos, inda assi podian ber l sentimiento de la cena pulas máçcaras.

L " Coro" era cumpuosto puls narradores de la stória, que atrabeç de repersentaçon, cançones i danças, relataba las stórias de l personaige. El era l antermediário antre l ator i la plateia, i trazie ls pensamientos i sentimientos al de riba, para alhá de traier tamien la cuncluson de la pieça. Tamien podie haber l " Corifeu", que era un repersentante de l coro que se quemunicaba cun la plateia.

An ua dessas porcissones, Téspis einobou al chubir a un " altar" (Thymele – altar), para respunder al coro, i assi, tornou-se l purmeiro respundedor de coro ( hypócrites). Por bias desso, aparecírun ls diálogos i Téspis tornou-se l purmeiro ator griego.

Outores

Ls tragediógrafos

Muitas de las tragédias screbidas se perderan i, na atualidade, son trés ls tragediográfos coincidos i cunsidrados amportantes: Ésquilo, Sófocles i Eurípedes.

Ésquilo ( 525 a 456 a.C.. aprossimadamente)

  • Percipal testo: Prometeu acorrentado.
  • Tema Percipal que trataba: cuntaba fatos subre ls diuses i ls mitos.

Sófocles ( 496 a 406 a.C. aprossimadamente)

  • Percipal testo: Édipo Rei.
  • Tema Percipal que trataba: as grandes figuras reais.

Eurípedes ( 484 a 406 a.C. aprossimadamente)

  • Percipal testo: Las troianas
  • Tema percipal que trataba: de ls renegados, de ls bencidos (pai de l drama oucidental)
Ls comediógrafos

Aristófanes ( 445 a.C. – 386 a.C.)

  • Dramaturgo griego cunsidrado l maior repersentante de la comédia griega clássica.

Menandro (c. 342 a.C. - 291 a.C.)

Ber tamien

Las comédias de Plauto i Teréncio, comediógrafos romanos de la antiguidade.

Other Languages
Alemannisch: Theater
አማርኛ: ቴያትር
aragonés: Teatro
العربية: مسرح
ܐܪܡܝܐ: ܒܹܐܡܵܐ
مصرى: مسرح
asturianu: Teatru
azərbaycanca: Teatr
تۆرکجه: تئاتر
башҡортса: Театр
Boarisch: Theata
žemaitėška: Tētros
беларуская: Тэатр
беларуская (тарашкевіца)‎: Тэатар
български: Театър
বাংলা: মঞ্চনাটক
བོད་ཡིག: ཟློས་གར།
brezhoneg: C'hoariva
bosanski: Pozorište
català: Teatre
нохчийн: Театр
کوردی: شانۆ
čeština: Divadlo
kaszëbsczi: Téater
Чӑвашла: Театр
Cymraeg: Theatr
dansk: Teater
Deutsch: Theater
Zazaki: Tiyatro
Ελληνικά: Θέατρο
English: Theatre
Esperanto: Teatro
español: Teatro
eesti: Teater
euskara: Antzerki
estremeñu: Teatru
فارسی: تئاتر
suomi: Teatteri
Võro: Tiatri
føroyskt: Sjónleikur
français: Théâtre
furlan: Teatri
贛語: 表演
galego: Teatro
گیلکی: تئاتر
Avañe'ẽ: Ñoha'ãnga
עברית: תיאטרון
हिन्दी: रंगमंच
Fiji Hindi: Theatre
hrvatski: Kazalište
Kreyòl ayisyen: Teat
Հայերեն: Թատրոն
interlingua: Theatro
Bahasa Indonesia: Teater
Interlingue: Teatre
Ilokano: Teatro
Ido: Teatro
íslenska: Leiklist
italiano: Teatro
日本語: 演劇
Patois: Tieta
Basa Jawa: Téater
ქართული: თეატრი
қазақша: Театр
ភាសាខ្មែរ: ល្ខោន
ಕನ್ನಡ: ರಂಗಮಂಟಪ
한국어: 연극
Kurdî: Şano
Кыргызча: Театр
Latina: Ars scaenica
Ladino: Teatro
Lëtzebuergesch: Theater
лакку: Театр
Limburgs: Theater
Ligure: Tiatro
lietuvių: Teatras
latviešu: Teātris
олык марий: Театр
македонски: Драмска уметност
മലയാളം: രംഗകല
Bahasa Melayu: Teater
эрзянь: Театрась
مازِرونی: تیاتر
Napulitano: Tiatro
Plattdüütsch: Theater
Nedersaksies: Theater (keunstvorm)
नेपाल भाषा: दबू प्याखं
norsk nynorsk: Teater
norsk: Teater
Novial: Teatre
Nouormand: Thiâtre
occitan: Teatre
Livvinkarjala: Teatru
Ирон: Театр
ਪੰਜਾਬੀ: ਰੰਗ-ਮੰਚ
Picard: Téïate
polski: Teatr
پنجابی: تھیٹر
português: Teatro
Runa Simi: Aranwa
română: Teatru
armãneashti: Theatro
русский: Театр
русиньскый: Театер
sicilianu: Tiatru
Scots: Theatre
srpskohrvatski / српскохрватски: Teatar
Simple English: Theatre
slovenčina: Divadlo (umenie)
slovenščina: Gledališče
shqip: Teatri
српски / srpski: Позориште
Basa Sunda: Téater
svenska: Teater
Kiswahili: Tamthilia
ślůnski: Tyjater
தமிழ்: அரங்கு
тоҷикӣ: Театр
ไทย: ละคร
Tagalog: Tanghalan
Türkçe: Tiyatro
татарча/tatarça: Театр
українська: Театр
oʻzbekcha/ўзбекча: Teatr
vèneto: Teatro
Tiếng Việt: Sân khấu
walon: Teyåte
Winaray: Tyatro
吴语: 舞臺劇
ייִדיש: טעאטער
Yorùbá: Tíátà
中文: 劇場藝術
Bân-lâm-gú: Hì-kio̍k
粵語: 舞台劇