Ewropa Ċentrali

Ewropa Ċentrali
Ewropa Ċentrali

L-Ewropa Ċentrali hija r-reġjun bejn iż-żewġ blokok li jiffurmaw l-Ewropa tal-Punent u dik tal-Lvant. Dan it-terminu beda jintuża' iktar wara l-waqgħa tal-Komuniżmu, meta spiċċaw ħafna delineazzjonijiet. Ir-reġjun jikkomprendi (minn fuq għal isfel) mill-Polonja, ir-Repubblika Ċeka, is-Slovakkja, l-Ungerija, it-Transilvanja, is-Slovenja, u partijiet mill-Balkani. Xi drabi, il-Ġermanja, l-Awstrija u l-Iżvizzera huma wkoll inklużi f'dan ir-reġun Ewropew.

Storikament, m'hemmx fruntieri fiżiċi li juru lil dan ir-reġun. Hu iktar kunċett ta' storja komuni, f'għaqda kontra l-Lvant ikkaratterizzat mill-Imperu Ottoman u mir-Russja. Sal-Ewwel Gwerra Dinjija, fil-Punent kien hemm preponderanza ta' konservattiżmu kontra l-ideat liberali moderni meħudin mill-kummerċ internazzjonali; u, fl-aħħar mill-aħħar, mir-Rivoluzzjoni Franċiża. Wara l-Ewwel Gwerra Dinjija, u iktar u iktar, wara t-Tieni Gwerra Dinjija, dawn l-ideat inġenerali, u d-demokrazija liberali iktar fil-partikulari, espandew il-fruntieri tagħhom mal-Ewropa ħielsa kollha.

Il-kunċett ta' Ewropa Ċentrali qiegħed jiġi użat ħafna riċentement, anki jekk fadal biex jilħaq il-kunċetti ta' Ewropa tal-Punent u tal-Lvant. F'kuntesti storiċi u kulturali, l-Ewropa tal-Lvant tidher l-iktar fejn hemm inħawi li fihom il-Ġermaniżi għexu u tħawwdu mal-Islavi u l-Magjari, u fejn il-minoranzi tar-Rom u l-Lhud għamlu kontribut kulturali qawwi. Din in-nozzjoni tilfet ħafna mill-valur tagħha ħabba l-gwerer u d-diviżjoni fiżika u ideoloġika bil-Ġermaniżi imqegħdin fil-Punent, kemm politikament u kemm fiżikament.

Dan it-terminu qed jerġa' jintuża ħafna wkoll minħabba t-tkabbir tal-Unjoni Ewropea.

Other Languages
Afrikaans: Sentraal-Europa
Alemannisch: Mitteleuropa
aragonés: Europa Central
asturianu: Europa Central
azərbaycanca: Mərkəzi Avropa
Boarisch: Middleiropa
беларуская (тарашкевіца)‎: Цэнтральная Эўропа
bosanski: Srednja Evropa
čeština: Střední Evropa
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Срѣдьнꙗ Єѵрѡпа
Чӑвашла: Вăтам Европа
Deutsch: Mitteleuropa
dolnoserbski: Srjejźna Europa
Esperanto: Mezeŭropo
español: Europa Central
føroyskt: Miðevropa
français: Europe centrale
Gagauz: Orta Evropa
Avañe'ẽ: Mbyte Európa
हिन्दी: मध्य यूरोप
hrvatski: Srednja Europa
hornjoserbsce: Srjedźna Europa
Bahasa Indonesia: Eropa Tengah
íslenska: Mið-Evrópa
italiano: Europa centrale
la .lojban.: mijropno
Basa Jawa: Éropah Tengah
Qaraqalpaqsha: Orayliq Evropa
한국어: 중앙유럽
Latina: Europa Media
Lingua Franca Nova: Europa sentral
lietuvių: Vidurio Europa
latviešu: Centrāleiropa
Malagasy: Eoropa Afovoany
македонски: Средна Европа
Bahasa Melayu: Eropah Tengah
Plattdüütsch: Middeleuropa
Nedersaksies: Centraol-Europa
Nederlands: Centraal-Europa
norsk nynorsk: Sentral-Europa
Nouormand: Ûrope du Mitan
Papiamentu: Oropa Sentral
Norfuk / Pitkern: Midl Urup
پنجابی: وسطی یورپ
português: Europa Central
русиньскый: Середня Европа
sicilianu: Europa cintrali
srpskohrvatski / српскохрватски: Srednja Evropa
Simple English: Central Europe
slovenčina: Stredná Európa
slovenščina: Srednja Evropa
српски / srpski: Средња Европа
svenska: Centraleuropa
Kiswahili: Ulaya ya Kati
Türkmençe: Merkezi Ýewropa
Türkçe: Orta Avrupa
татарча/tatarça: Үзәк Аурупа
українська: Центральна Європа
Tiếng Việt: Trung Âu
吴语: 中欧
中文: 中欧
Bân-lâm-gú: Tiong Au
粵語: 中歐