Kuasar

Gambaran pelukis mengenai cakera akresi ULAS J1120+0641, sebuah kuasar berjarak jauk yang dikuasai oleh sebuah lohong hitam dengan jisim seberat dua bilion kali Matahari.[1] Kredit: ESO/M. Kornmesser

Kuasar ialah sebuah nukleus galaksi aktif yang sangat tinggi kekilauannya. Ia terdiri daripada sebuah lohong hitam supermasif dikelilingi oleh sebuah cakera akresi gas yang mengorbitnya. Apabila gas dari cakera tersebut jatuh ke dalam lohong hitam, tenaga dilepaskan dalam bentuk sinaran elektromagnetik. Nukleus ini mengeluarkan tenaga dalam bentuk spektrum elektromagnet yang dapat dilihat melalui jarak gelombang radio, inframerah, cahaya yang dilihat, ultraungu serta sinar X bergelombang panjang.  Kuasar-kuasar yang paling kuat dijumpai mempunyai kekilauan melebihi 1041 Watt iaitu ribuan kali lebih besar daripada kekilauan galaksi besar seperti Bima Sakti.[2]

Perkataan "kuasar" merupakan pinjaman istilah bahasa Inggeris iaitu "quasar" yang dipendekkan daripada quasi-stellar radio source ("sumber radio seakan-akan bintang") kerana kuasar dikenal pasti asalnya sebagai sumber pelepasan gelombang radio dan rupanya seakan-akan bintang apabila diambil imejnya pada jarak gelombang cahaya yang boleh dilihat. Gambar kuasar resolusi tinggi seperti yang ditangkap dari Teleskop Angkasa Hubble terutamanya telah menunjukkan bahawa kuasar berlaku di pusat-pusat galaksi, dan sesetengah galaksi yang bertindak sebagai perumah kuasar ini merupakan galaksi yang kuat berinteraksi atau bergabung antara satu sama lain.[3]

Sifat

Imej sinar X kuasar PKS 1127-145, sumber sinar X serta cahaya boleh dilihat yang berkilauan tinggi sejauh 10 billion tahun cahaya dari Bumi; ditangkap oleh Observatori Chandra bertarikh 28 Mei 2000 dengan instrumen ACIS.

Walaupun kuasar tampak samar apabila dilihat dari Bumi, ia dapat dilihat dari jarak yang sangat jauh kerana sifatnya sebagai objek paling bercahaya di alam semesta yang diketahui. Kuasar yang paling terang di langit ialah 3C 273 dalam buruj Virgo. Ia telah rata-rata jelas sebesar 12.8 (terangnya dapat dilihat melalui teleskop amatur bersaiz sederhana), tapi ia mempunyai magnitud mutlak sebanyak -26.7.[4] Dengan jarak sebanyak 33 tahun cahaya, objek ini bersinar di langit seterang cahaya Matahari. Oleh itu, kekilauan kuasar ini dicatatkan kira-kira 4 trilion (4 x 1012) kali lebih daripada Matahari, atau kira-kira 100 kali daripada jumlah cahaya galaksi besar seperti Bima Sakti.

Bahasa lain
Afrikaans: Kwasar
العربية: نجم زائف
asturianu: Cuásar
azərbaycanca: Kvazar
Bahasa Indonesia: Kuasar
বাংলা: কোয়েজার
беларуская: Квазар
беларуская (тарашкевіца)‎: Квазар
bosanski: Kvazar
brezhoneg: Kouazar
български: Квазар
català: Quàsar
čeština: Kvasar
Cymraeg: Cwaseren
dansk: Kvasar
Deutsch: Quasar
eesti: Kvasar
Ελληνικά: Κβάζαρ
English: Quasar
español: Cuásar
Esperanto: Kvazaro
euskara: Quasar
فارسی: اختروش
français: Quasar
Gaeilge: Cuasár
Gaelg: Quasar
galego: Quásar
한국어: 퀘이사
հայերեն: Քվազար
हिन्दी: क्वेसार
hrvatski: Kvazar
italiano: Quasar
עברית: קוואזר
ಕನ್ನಡ: ಕ್ವೇಸಾರ್
ქართული: კვაზარი
қазақша: Квазарлар
Кыргызча: Квазар
Kreyòl ayisyen: Kaza
Latina: Quasar
latviešu: Kvazārs
lietuvių: Kvazaras
magyar: Kvazár
македонски: Квазар
മലയാളം: ക്വാസാർ
मराठी: क्वेसार
မြန်မာဘာသာ: ကွေဆာ
Nederlands: Quasar
日本語: クエーサー
norsk: Kvasar
norsk nynorsk: Kvasar
occitan: Quasar
oʻzbekcha/ўзбекча: Kvazar
پنجابی: کواسار
polski: Kwazar
português: Quasar
română: Quasar
русский: Квазар
Scots: Quasar
sicilianu: Quasar
Simple English: Quasar
slovenčina: Kvazar
slovenščina: Kvazar
српски / srpski: Квазар
srpskohrvatski / српскохрватски: Kvazar
suomi: Kvasaari
svenska: Kvasar
Tagalog: Quasar
татарча/tatarça: Квазар
Tiếng Việt: Quasar
Türkçe: Kuasar
українська: Квазар
文言: 類星體
粵語: 類星體
中文: 类星体