पाणी

पाण्याचा थेंब
नळाचे पाणी
बाटलीतील मिनरल वॉटर

पाणी (H2O) हे हायड्रोजनऑक्सिजन या अणूंपासून बनलेला पदार्थ आहे. हायड्रोजन वायूचे दोन अणू आणि प्राणवायूचा एक अणू यांचा संयोग होऊन पाण्याचा रेणू तयार होतो. सामान्य तापमानाला पाणी द्रव स्वरुपात असते. निसर्गात पाण्याची निर्मिती होत नाही. परंतु पाणी एका रूपातून दुसऱ्या रुपात म्हणजे द्रव रूपातून वायुरूपात म्हणजे वाफेत रुपांतरीत होते. वाफेला थंडी लागताच त्याचे रुपांतर द्रवरुपात म्हणजे पाण्यात होते. पाणी ह्या विपुल प्रमाणात आढळते. पाणी हे बिनरंगाचे बिनवासाचे आणि चव नसलेले असते.जड पाणी हा पाण्याचा दुसरा प्रकार आहे. पाणी हे रंगहीन असून प्राणी- वनस्पतींच्या सर्व जैविक प्रक्रियेत आवश्यक असते. पाण्याच्या घन स्वरुपाला बर्फ व वायुरुपाला वाफ असे संबोधतात. अनेक पदार्थ पाण्यात विरघळतात व म्हणून पाण्याला वैश्विक द्रावक (Universal solvent) असे संबोधतात. पाणी एका जागी स्थिर झाल्यास गुरुत्वाकर्षणामुळे त्यातले पाण्याहून जड असलेले कण तळाशी साठत जातात आणि हलके कण वर येऊन तरंगतात. या दोन्हींच्या मधले पाणी स्वच्छ होत जाते. शहरांच्या पाणीपुरवठाकेंद्रांमध्ये या गुणधर्माचा उपयोग करून पाणी स्वच्छ केले जाते. आपल्या शरीरात साठ ते सत्तर टक्के पाणी असते. जे स्वस्थ आरोग्यासाठी चांगलं असते.पाणी हे जीवन आहे.

  • पाणी विषयक पुस्तके

पाणी विषयक पुस्तके

  • शुष्क नद्यांचे आक्रोश (डॉ. रा. श्री. मोरवंचीकर)
  • भारतीय जलसंस्कृती : स्वरूप आणि व्याप्ती (डॉ. रा. श्री. मोरवंचीकर)
  • उदक चालवावे युक्ती
  • भारतीय जलक्रांतीची पदचिन्हे  ( माधव चितळे)
Other Languages
Afrikaans: Water
Alemannisch: Wasser
አማርኛ: ውሃ
aragonés: Augua
Ænglisc: Wæter
العربية: ماء
ܐܪܡܝܐ: ܡܝܐ
مصرى: ميه
অসমীয়া: পানী
asturianu: Agua
Atikamekw: Nipi
авар: Лъим
Aymar aru: Uma
azərbaycanca: Su
تۆرکجه: سو
башҡортса: Һыу
Boarisch: Wossa
žemaitėška: Ondou
Bikol Central: Tubig
беларуская: Вада
беларуская (тарашкевіца)‎: Вада
български: Вода
भोजपुरी: पानी
Bislama: Wota
Bahasa Banjar: Banyu
bamanankan: Ji
বাংলা: পানি
བོད་ཡིག: ཆུ།
brezhoneg: Dour
bosanski: Voda
буряад: Уһан
català: Aigua
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Cūi
нохчийн: Хи
Cebuano: Tubig
Chamoru: Hånom
ᏣᎳᎩ: ᎠᎹ
Tsetsêhestâhese: Mahpe
کوردی: ئاو
corsu: Acqua
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ: ᓃᐲᔾ
čeština: Voda
Чӑвашла: Шыв
Cymraeg: Dŵr
dansk: Vand
Deutsch: Wasser
Zazaki: Awe
dolnoserbski: Wóda
डोटेली: पानी
ދިވެހިބަސް: ފެން
Ελληνικά: Νερό
emiliàn e rumagnòl: Aqua
English: Water
Esperanto: Akvo
español: Agua
eesti: Vesi
euskara: Ur
estremeñu: Áugua
فارسی: آب
Fulfulde: Ndiyam
suomi: Vesi
Võro: Vesi
føroyskt: Vatn
français: Eau
Nordfriisk: Weeder
furlan: Aghe
Frysk: Wetter
Gaeilge: Uisce
贛語:
Gàidhlig: Uisge
galego: Auga
Avañe'ẽ: Y
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Udok
ગુજરાતી: પાણી
Gaelg: Ushtey
Hausa: Ruwa
客家語/Hak-kâ-ngî: Súi
עברית: מים
हिन्दी: जल
Fiji Hindi: Paani
hrvatski: Voda
hornjoserbsce: Woda
Kreyòl ayisyen: Dlo
magyar: Víz
Հայերեն: Ջուր
interlingua: Aqua
Bahasa Indonesia: Air
Interlingue: Aqua
Ilokano: Danum
Ido: Aquo
íslenska: Vatn
italiano: Acqua
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᒪᖅ
日本語:
Patois: Waata
la .lojban.: djacu
Basa Jawa: Banyu
ქართული: წყალი
Qaraqalpaqsha: Suw
Taqbaylit: Aman
Kabɩyɛ: Lɩm
Kongo: Maza
Gĩkũyũ: Mai
қазақша: Су
ភាសាខ្មែរ: ទឹក
ಕನ್ನಡ: ನೀರು
한국어:
Ripoarisch: Wasser
Kurdî: Av
Кыргызча: Суу
Latina: Aqua
Ladino: Agua
Lëtzebuergesch: Waasser
лезги: Яд
Limburgs: Water
Ligure: Ægoa
lumbaart: Aqua
lingála: Mái
lietuvių: Vanduo
latgaļu: Iudiņs
latviešu: Ūdens
मैथिली: पानी
мокшень: Ведь
Malagasy: Rano
Māori: Wai
Baso Minangkabau: Aia
македонски: Вода
മലയാളം: ജലം
монгол: Ус
Bahasa Melayu: Air
Mirandés: Auga
မြန်မာဘာသာ: ရေ
مازِرونی: ئو
Dorerin Naoero: Ebok
Nāhuatl: Atl
Napulitano: Acqua
Plattdüütsch: Water
Nedersaksies: Woater
नेपाली: पानी
नेपाल भाषा: लः
Nederlands: Water
norsk nynorsk: Vatn
norsk: Vann
Nouormand: Ieau
Diné bizaad:
occitan: Aiga
Oromoo: Bishaan
ଓଡ଼ିଆ: ଜଳ
Ирон: Дон
ਪੰਜਾਬੀ: ਪਾਣੀ
Kapampangan: Danum
Papiamentu: Awa
Deitsch: Wasser
Pälzisch: Wassa
Norfuk / Pitkern: Wata
polski: Woda
Piemontèis: Eva
پنجابی: پاݨی
پښتو: اوبه
português: Água
Runa Simi: Yaku
română: Apă
armãneashti: Apâ
русский: Вода
русиньскый: Вода
संस्कृतम्: जलम्
саха тыла: Уу
sardu: Aba
sicilianu: Acqua (vìppita)
Scots: Watter
سنڌي: پاڻي
davvisámegiella: Čáhci
srpskohrvatski / српскохрватски: Voda
සිංහල: ජලය
Simple English: Water
slovenčina: Voda
slovenščina: Voda
Gagana Samoa: Vai
chiShona: Mvura
Soomaaliga: Biyo
shqip: Uji
српски / srpski: Вода
Seeltersk: Woater
Basa Sunda: Cai
svenska: Vatten
Kiswahili: Maji
ślůnski: Woda
தமிழ்: நீர்
ತುಳು: ನೀರ್
తెలుగు: నీరు
тоҷикӣ: Об
ไทย: น้ำ
Türkmençe: Suw
Tagalog: Tubig
Türkçe: Su
Xitsonga: Mati
татарча/tatarça: Су
українська: Вода
اردو: پانی
oʻzbekcha/ўзбекча: Suv
vèneto: Aqua
vepsän kel’: Vezi
Tiếng Việt: Nước
West-Vlams: Woater
Volapük: Vat
Winaray: Tubig
Wolof: Ndox
吴语:
isiXhosa: Amanzi
მარგალური: წყარი
ייִדיש: וואסער
Yorùbá: Omi
Vahcuengh: Raemx
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Chúi
粵語:
isiZulu: Amanzi