Нидерланд

Нидерланд
Nederland
Төрийн далбаа Төрийн сүлд
Уриа: Би бат зогсоно
(Франц: Je maintiendrai)
Төрийн дууллын нэр:
Уйльям
(Wilhelmus)

Нийслэл 
(их хот)
Амстердам
Албан хэл Нидерланд
Зөвшөөрөгдсөн орон нутгийн хэл Фриз, Папиаменто, Англи
Ард түмэн 
(2008 он)
63.1% Нидерланд
23.7% Европын
2.9% Индонез
2.1% Түрк
2% Суринам
2% Марокко
5.6% бусад
Төр засаг Үндсэн хуульт хаант засаг
 -  Хаан Виллем-Александр
 -  Ерөнхий сайд Марк Рютте
 -  Орлогч Ерөнхий сайд Максиме Верхаген
Улсын хурал Статен-Женераал
 -  Дээд танхим Чуулган (Сенат)
 -  Доод танхим Төлөөлөгчдийн танхим
Хабсбургаас Хабсбургаас 
 -  Тусгаар тогтнолоо зарлан тунхагласан 1581 оны 7 сарын 26 
 -  Вестфалийн гэрээгээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн 1648 оны 1 сарын 30 
Нутаг дэвсгэр
 -  Бүх талбай 41,848 км2 (135)
 -  Гадаргын ус (%) 18.41
Хүн ам
 -  Тооцоо (2011) 16,703,900 (61)
 -  Нягт сийрэг 402.3 хүн/км2 
ДНБ (ХАЧТ) 2010 оны тооцоо
 -  Нийт дүн $676.895 тэрбум[1] 
 -  Нэг хүнд $40,764[1] 
ДНБ (Нэрлэсэн) 2010 оны тооцоо
 -  Нийт дүн $783.293 тэрбум[1] 
 -  Нэг хүнд $47,172[1] 
ОТББИ (2006) 30.9 (дундаж
ХХИ (2010) 0.890[2] (дээд) (7)
Мөнгөний нэгж Евро (€) (EUR)
Цагийн бүс +1 болон −4
Замын хөдөлгөөн баруун
Домэйн нэр .nl
Утасны томьёо 31, 599

Нидерланд нь Нидерланд болон Карибын тэнгист орших Нидерландын Антилын арлууд, Арубагаас бүрдэх Нидерландын Вант Улсын Европт орших хэсэг нь юм. Нидерланд нь Баруун Европын, парламентийн ардчилсан үндсэн хуульт хаант засагтай улс болно. Тус улс хойд болон баруун талаараа Хойд тэнгисээр хүрээлэгдсэн ба өмнө зүгт Бельги, зүүн зүгт Германтай тус тус хиллэдэг.

Нидерландыг Голланд гэж дууддаг нь буруу юм. Учир нь Хойд Голланд болон Өмнөд Голланд нь Нидерландын 12 мужийн хоёр нь л төдий юм. Нидерланд нь олон улсын тавцанд идэвхтэй үүрэг гүйцэтгэдэг. Тус улс нь Европын Холбоо, НАТО, ЭЗХАХБ (OECD)-ыг үндэслэн байгуулагч гишүүдийн нэг юм. Түүнчлэн Киотогийн протоколд гарын үсэг зурсан. Нидерланд нь Бельги, Люксембургийн хамтаар Бенилюкс хэмээх эдийн засгийн холбоог бүрдүүлдэг. Тус улсад олон улсын таван шүүх байрладаг. Тухайлбал: Арбитрын байнгын шүүх, Олон улсын шүүх, Хуучин Югославын асуудлаархи олон улсын эрүүгийн шүүх, Олон улсын эрүүгийн шүүх, Ливаны асуудлаархи тусгай шүүх байрладаг. Эхний дөрвөн шүүх нь ЕХ-ны эрүүгийн цагдаагийн агентлаг болох Европолын хамт Гаагад байрладаг. Тийм учраас тус хотыг "дэлхийн хууль зүйн нийслэл" гэж нэрлэдэг ажээ."[3]

Киндердийк дэх салхин тээрмүүд

Нидерланд нь газарзүйн хувьд нам дор байрлалтай улс бөгөөд нийт нутаг дэвсгэрийнх нь 27% болон хүн амынх нь 60% далайн түвшнээс доор байдаг.[4][5] Ихээхэн нутаг дэвсгэрээ газрын нөхөн сэргээлтээр бий болгосон. Нидерландын ихээхэн хэсгийг Европын гурван томоохон голын адаг бүрдүүлдэг ба тэдгээр гол салаануудынхаа хамтаар Райн-Мойз-Шелдтийн дельта гэгддэг. Тус улсын зүүн өмнөд хэсэг дэх Арденнийн нуруу болон мөсөн галвын мөсөн голоор үүссэн төв хэсгийн намхан толгодыг тооцохгүй бол нутаг дэвсгэрийн ихэнх хэсэг нь маш хавтгай.

Нидерланд нь хүн ам шигүү суусан улс. Уламжлалт салхин тээрэм, алтанзул, бяслаг, модон ултай шаахай, гауда вааран эдлэл, унадаг дугуй, уламжлалт үнэт зүйл, сонгодог хүлцлээрээ алдартай. Хуучны парламентийн ардчилсан улс болох Нидерланд сүүлийн жилүүдэд мансууруулах бодис, биеэ үнэлэх явдал, ижил хүйстний гэрлэх эрх, эвтанази зэрэгт орчин үеийн либерал бодлого баримтлах болсон.

Нидерландын газрын зураг

Засаг захиргааны хуваарь

ДалбааМужНийслэлХамгийн том хотНутаг дэвсгэр (км²)Хүн ам[7]Нягтшил
(км² тутамд)
Flag Drenthe.svgДрентеАссенАссен2,641486,197184
Flevolandflag.svgФлеволандЛелистадАльмере1,417374,424264
Frisian flag.svgФрайсландЛиуварденЛиуварден3,341642,209192
Gelderland-Flag.svgГелдерландАрнемНеймеген4,9711,979,059398
Flag Groningen.svgГронингенГронингенГронинген2,333573,614246
NL-LimburgVlag.svgЛимбургМаастрихтМаастрихт2,1501,127,805525
North Brabant-Flag.svgХойд БрабантХертогенбошЭйндховен4,9162,419,042492
Flag North-Holland, Netherlands.svgХойд ГолландХаарлемАмстердам2,6712,613,070978
Flag of Overijssel.svgОверийселЦволлеЭншеде3,3251,116,374336
Utrecht (province)-Flag.svgУтрехтУтрехтУтрехт1,3851,190,604860
Flag of Zeeland.svgЗиландМиддельбургМиддельбург1,787380,497213
Flag Zuid-Holland.svgӨмнөд ГолландГаага
(Хааг)
Роттердам2,8143,455,0971228

Эшлэл

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 Netherlands. International Monetary Fund. 6 May 2011-д хандсан.
  2. Human Development Report 2010. United Nations (2010). 4 November 2010-д хандсан.[ ]
  3. van Krieken, Peter J.; David McKay (2005). The Hague: Legal Capital of the World. Cambridge University Press. ISBN 9067041858. , "1990-ээд онд Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Бутрос Бутрос-Гали Гаагыг дэлхийн хууль зүйн нийслэл гэж нэрлэж эхэлсэн"
  4. The Netherlands: The land » Relief. Encyclopædia Britannica. 2008-08-25-д хандсан.
  5. Rosenberg, Matt. Polders and Dykes of the Netherlands. About.com : Geography. 2008-08-23-д хандсан.
  6. Regionale Kerncijfers Nederland (Dutch). Statistics Netherlands (2007). 2007-10-13-д хандсан.
  7. Bevolking per regio naar leeftijd, geslacht en burgerlijke staat (Dutch). Statistics Netherlands (2007). 2007-10-13-д хандсан.
Other Languages
Acèh: Blanda
Afrikaans: Nederland
Alemannisch: Niederlande
አማርኛ: ኔዘርላንድ
aragonés: Países Baixos
Ænglisc: Niðerland
العربية: هولندا
ܐܪܡܝܐ: ܗܘܠܢܕܐ
asturianu: Países Baxos
авар: Гьоланд
azərbaycanca: Niderland
تۆرکجه: هولند
башҡортса: Нидерланд
Boarisch: Holland
žemaitėška: Nīderlandā
Bikol Central: Nederlands
беларуская: Нідэрланды
беларуская (тарашкевіца)‎: Нідэрлянды
български: Нидерландия
भोजपुरी: नीदरलैंड
Bislama: Netherlands
Bahasa Banjar: Walanda
བོད་ཡིག: ཧོ་ལན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: নেদারল্যান্ড
brezhoneg: Izelvroioù
bosanski: Holandija
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Belanda
буряад: Нидерланд
Chavacano de Zamboanga: Holanda
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hò̤-làng
нохчийн: Нидерландаш
Cebuano: Olanda
Chamoru: Netherlands
Tsetsêhestâhese: Netherlands
کوردی: ھۆلەند
qırımtatarca: Felemenk
čeština: Nizozemsko
kaszëbsczi: Néderlandzkô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Нидєрландꙑ
Чӑвашла: Нидерландсем
dansk: Holland
Deutsch: Niederlande
Zazaki: Hollanda
dolnoserbski: Nižozemska
ދިވެހިބަސް: ނެދަލޭންޑު
eʋegbe: Netherlands
Ελληνικά: Ολλανδία
emiliàn e rumagnòl: Ulànda
English: Netherlands
Esperanto: Nederlando
español: Países Bajos
eesti: Holland
euskara: Herbehereak
estremeñu: Paisis Baxus
فارسی: هلند
Fulfulde: Holannda
suomi: Alankomaat
Võro: Holland
Na Vosa Vakaviti: Oladi
føroyskt: Niðurlond
arpetan: Payis-Bâs
Nordfriisk: Nederlönje
furlan: Paîs Bas
Frysk: Nederlân
Gaeilge: An Ísiltír
Gagauz: Niderland
贛語: 荷蘭
Gàidhlig: Na Tìrean Ìsle
Avañe'ẽ: Tetãnguéra Yvýi
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: नेदरलँड्स
Bahasa Hulontalo: Walanta
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌽𐌹𐌸𐍂𐌰𐌻𐌰𐌽𐌳
ગુજરાતી: નેધરલેંડ
Hausa: Holand
客家語/Hak-kâ-ngî: Hò-làn
Hawaiʻi: Hōlani
עברית: הולנד
हिन्दी: नीदरलैण्ड
Fiji Hindi: The Netherlands
hrvatski: Nizozemska
hornjoserbsce: Nižozemska
Kreyòl ayisyen: Peyiba
magyar: Hollandia
Հայերեն: Նիդերլանդներ
interlingua: Paises Basse
Bahasa Indonesia: Belanda
Interlingue: Nederland
Ilokano: Olanda
ГӀалгӀай: Голланди
íslenska: Holland
italiano: Paesi Bassi
日本語: オランダ
Patois: Nedalanz
la .lojban.: nederland
Basa Jawa: Walanda
Qaraqalpaqsha: Niderlandiya
Taqbaylit: Timura n Wadda
Адыгэбзэ: Нидерлэндхэр
Kabɩyɛ: Peyibaa
Kongo: Pays-Bas
Gĩkũyũ: Netharandi
kalaallisut: Hollandi
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសហូឡង់
한국어: 네덜란드
Перем Коми: Недерланд
къарачай-малкъар: Нидерландла
Ripoarisch: Niederlande
kurdî: Holenda
kernowek: Iseldiryow
Latina: Nederlandia
Lëtzebuergesch: Holland
лакку: Нидирланд
Lingua Franca Nova: Nederland
Limburgs: Nederland
Ligure: Paixi Basci
lumbaart: Paes Bass
lingála: Holanda
لۊری شومالی: ھولند
lietuvių: Nyderlandai
latgaļu: Nīderlandeja
latviešu: Nīderlande
Basa Banyumasan: Landa
мокшень: Недерлантт
Malagasy: Nederlandy
олык марий: Нидерланде
Māori: Hōrana
Baso Minangkabau: Balando
македонски: Холандија
Bahasa Melayu: Belanda
မြန်မာဘာသာ: နယ်သာလန်နိုင်ငံ
مازِرونی: هلند
Dorerin Naoero: Niterand
Nāhuatl: Tlanitlalpan
Napulitano: Ulanna
Plattdüütsch: Nedderlannen (Europa)
Nedersaksies: Nederlaand
नेपाल भाषा: नेदरल्यान्द्स्
Nederlands: Nederland
norsk nynorsk: Nederland
norsk: Nederland
Novial: Nederlande
Nouormand: Pays Bas
Sesotho sa Leboa: Netherlands
Chi-Chewa: Netherlands
Livvinkarjala: Alangomuat
Oromoo: Neezerlaandi
ਪੰਜਾਬੀ: ਨੀਦਰਲੈਂਡ
Pangasinan: Olánda
Kapampangan: Paises Bahes
Papiamentu: Hulanda
Picard: Bas-Païs
Deitsch: Holland
Pälzisch: Niederlande
Norfuk / Pitkern: Dem Nethiland
polski: Holandia
Piemontèis: Pais Bass
پنجابی: نیدرلینڈز
Ποντιακά: Ολλανδία
پښتو: هالنډ
português: Países Baixos
Runa Simi: Urasuyu
rumantsch: Pajais Bass
Romani: Olanda
română: Țările de Jos
armãneashti: Olanda
tarandíne: Pajèsere Vasce
русский: Нидерланды
русиньскый: Нідерланды
Kinyarwanda: Ubuholandi
саха тыла: Недерланд
sicilianu: Paisi Vasci
davvisámegiella: Vuolleeatnamat
srpskohrvatski / српскохрватски: Nizozemska
Simple English: Netherlands
slovenčina: Holandsko
slovenščina: Nizozemska
Gagana Samoa: Netalani
chiShona: Netherlands
Soomaaliga: Holland
shqip: Holanda
српски / srpski: Холандија
Sranantongo: Bakrakondre
SiSwati: IDashi
Sesotho: Hôlanê
Seeltersk: Niederlounde
Basa Sunda: Walanda
Kiswahili: Uholanzi
ślůnski: Ńiderlandy
tetun: Olanda
тоҷикӣ: Нидерланд
Türkmençe: Niderlandlar
Tagalog: Netherlands
lea faka-Tonga: Holani
Tok Pisin: Netherlands
Türkçe: Hollanda
Xitsonga: Netherlands
татарча/tatarça: Нидерланд
chiTumbuka: Netherlands
удмурт: Нидерланд
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گوللاندىيە
українська: Нідерланди
oʻzbekcha/ўзбекча: Niderlandlar
vèneto: Paéxi Basi
vepsän kel’: Alamad
Tiếng Việt: Hà Lan
West-Vlams: Holland
Volapük: Nedän
walon: Bas Payis
Winaray: Nederlandes
Wolof: Olaand
吴语: 尼德兰
isiXhosa: ENetherlands
მარგალური: ნიდერლანდი
ייִדיש: האלאנד
Vahcuengh: Hwzlanz
Zeêuws: Nederland
中文: 荷兰
文言: 荷蘭
Bân-lâm-gú: Hô-lân
粵語: 荷蘭
isiZulu: Netherlands