Латин хэл

Латин хэл
Rome Colosseum inscription 2.jpg
Колизей дахь Латин бичиг
Өөрийн нэрLingua latina
ТархалтЭрт дээр үед Ромын эзэнт гүрэн г.м Европын өмнөд, өрнөд хэсэгт тархаж байлаа. 6-9-р зууны үеэс тус хэл нь Роман төрлийн хэлнүүд болж хувирсан. Орчин цагт Латин хэлийг мөхсөн хэл гэж үздэг.
Хэлний ангилал
Энэтхэг-Европ
  • Итали
    • Латин-Фалиск
      • Латин хэл
Бичиг үсэгЛатин үсэг 
Албан ёсны хэрэглээ
УлсОрчин цагт Ватикан
Тохируулагч байгууллагаЭрт цагт Ромын зөв бичиг, уран уншлагын сургуулиуд.[1]
Одоо цагт "Латин хэлний сан" (латинаар "Opus Fundatum Latinitas").[2]
Томьёолбор
ISO 639-1la
ISO 639-2lat
ISO 639-3lat
Roman Empire map.svg
Латин хэлт Ромын эзэнт гүрний хамгийн аугаа тэлэлт (Христийн тооллын 117 он)
Romance 20c en-2009-15-02.png
Латин хэлнээс уламжлан залгасан өнөөгийн Роман төрлийн хэл тархсан газрын зураг

Латин хэл (Латинаар lingua latīna) нь итали хэлнүүдийн нэг гэж тооцогддог[3]. Лаций болон Эртний Ромд яригдаж байсан хэл. Ромын байлдан дагуулалтаар латин хэл Газрын дундад тэнгис, Европын ихэнх хэсэгт тархжээ. Каталан, франц, итали, португал, румын, испани зэрэг Роман овгийн хэлнүүд бүгд латин хэлнээс гаралтай[4] бөгөөд өөр олон хэл, ялангуяа Европын хэлнүүд үгийн сангаа латин хэлнээс их баяжуулсан ажээ. XVII зууныг хүртэл латин хэл төв ба баруун Европын шинжлэх ухаан, эрдэм шинжилгээний олон улсын хэлний үүрэг гүйцэтгэж байгаа аажмаар ярианы хэлнүүдэд шахагджээ. Латин хэл нь Ватиканд хэрэглэгдэж байгаа бөгөөд Ромын Ромын Католик шашны сүмийн албан ёсны хэл бөгөөд ёслол мөргөлийн үеэр хэрэглэдэг.

Тайлбар

  1. "Schools", Britannica (1911 ed.)
  2. Opus Fundatum Latinitas is an organ of the Roman Catholic Church, and regulates Latin with respect to its status as official language of the Holy See and for use by Catholic clergy.
  3. Sandys, John Edwin (1910). A companion to Latin studies. Chicago: University of Chicago Press, 811-812. 
  4. Bryson, Bill (1996). The mother tongue: English and how it got that way. New York: Avon Books, 33-34. 
Other Languages
Afrikaans: Latyn
Alemannisch: Lateinische Sprache
አማርኛ: ሮማይስጥ
aragonés: Latín
Ænglisc: Lǣden
العربية: لغة لاتينية
مصرى: لاتينى
asturianu: Idioma llatín
azərbaycanca: Latın dili
تۆرکجه: لاتین دیلی
башҡортса: Латин теле
Boarisch: Latein
žemaitėška: Luotīnu kalba
Bikol Central: Tataramon na Latin
беларуская: Лацінская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Лацінская мова
български: Латински език
भोजपुरी: लैटिन
bamanankan: Latin
བོད་ཡིག: ལ་ཏིན་སྐད།
brezhoneg: Latin
bosanski: Latinski jezik
буряад: Лата хэлэн
català: Llatí
Chavacano de Zamboanga: Lengua Latin
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lá-dĭng-ngṳ̄
нохчийн: Латинан мотт
Cebuano: Linatin
qırımtatarca: Latin tili
čeština: Latina
kaszëbsczi: Łacyńsczi jãzëk
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Латиньскъ ѩꙁꙑкъ
Чӑвашла: Латин чĕлхи
Cymraeg: Lladin
dansk: Latin
Deutsch: Latein
Zazaki: Latinki
dolnoserbski: Łatyńšćina
emiliàn e rumagnòl: Latèin
English: Latin
Esperanto: Latina lingvo
español: Latín
euskara: Latin
estremeñu: Luenga latina
suomi: Latina
føroyskt: Latínskt mál
français: Latin
arpetan: Latin
Nordfriisk: Latiinsk
Frysk: Latyn
Gaeilge: An Laidin
Gagauz: Latin dili
贛語: 拉丁語
Gàidhlig: Laideann
Avañe'ẽ: Lasioñe'ẽ
Gaelg: Ladjyn
客家語/Hak-kâ-ngî: Lâ-tên-ngî
עברית: לטינית
हिन्दी: लातिन भाषा
Fiji Hindi: Latin
hrvatski: Latinski jezik
hornjoserbsce: Łaćonšćina
Kreyòl ayisyen: Laten
magyar: Latin nyelv
Հայերեն: Լատիներեն
interlingua: Lingua latin
Bahasa Indonesia: Bahasa Latin
Interlingue: Latin
íslenska: Latína
italiano: Lingua latina
日本語: ラテン語
Patois: Latn
Basa Jawa: Basa Latin
ქართული: ლათინური ენა
Qaraqalpaqsha: Latın tili
Taqbaylit: Talatint
Адыгэбзэ: Латиныбзэ
Kongo: Kilatini
қазақша: Латын тілі
kalaallisut: Latiinerisut
ភាសាខ្មែរ: ភាសាឡាតាំង
ಕನ್ನಡ: ಲ್ಯಾಟಿನ್
한국어: 라틴어
къарачай-малкъар: Латин тил
Ripoarisch: Latting
kernowek: Latin
Кыргызча: Латын тили
Ladino: Latín
Lëtzebuergesch: Latäin
лезги: Латин чIал
Limburgs: Latien
lumbaart: Latin
lingála: Latina
لۊری شومالی: زۈن لاتين
lietuvių: Lotynų kalba
latviešu: Latīņu valoda
Malagasy: Fiteny latina
олык марий: Латин йылме
македонски: Латински јазик
മലയാളം: ലാറ്റിൻ
кырык мары: Латин йӹлмӹ
Bahasa Melayu: Bahasa Latin
Mirandés: Lhéngua lhatina
မြန်မာဘာသာ: လက်တင်ဘာသာစကား
مازِرونی: لاتین
Dorerin Naoero: Dorerin Latin
Nāhuatl: Latintlahtolli
Napulitano: Lengua latina
Plattdüütsch: Latiensche Spraak
Nedersaksies: Latien
नेपाली: रोमन भाषा
नेपाल भाषा: ल्याटिन भाषा
Nederlands: Latijn
norsk nynorsk: Latin
norsk: Latin
Novial: Latinum
Nouormand: Latîn
Chi-Chewa: Chilatini
occitan: Latin
Livvinkarjala: Latinan kieli
Pangasinan: Salitan Latino
Papiamentu: Latin
Picard: Latin
Pälzisch: Ladain
Norfuk / Pitkern: Leten
polski: Łacina
Piemontèis: Lenga latin-a
پنجابی: لاطینی
português: Latim
Runa Simi: Latin simi
rumantsch: Latin
română: Limba latină
armãneashti: Latinica
русиньскый: Латиньскый язык
Kinyarwanda: Ikilatini
संस्कृतम्: लातिनी
саха тыла: Латыын тыла
sicilianu: Lingua latina
Scots: Laitin
سنڌي: لاطيني
davvisámegiella: Láhtengiella
srpskohrvatski / српскохрватски: Latinski jezik
සිංහල: ලතින්
Simple English: Latin
slovenčina: Latinčina
slovenščina: Latinščina
Soomaaliga: Af-Laatiin
српски / srpski: Латински језик
Seeltersk: Latiensk
Basa Sunda: Basa Latin
svenska: Latin
Kiswahili: Kilatini
ślůnski: Łaćina
தமிழ்: இலத்தீன்
తెలుగు: లాటిన్
Türkmençe: Latyn dili
Tagalog: Wikang Latin
Tok Pisin: Tok Latin
Türkçe: Latince
татарча/tatarça: Латин теле
тыва дыл: Латин дыл
удмурт: Латин кыл
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: لاتىن تىلى
українська: Латинська мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Lotin tili
vepsän kel’: Latinan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Latinh
West-Vlams: Latyn
Volapük: Latänapük
walon: Latén
Winaray: Linatin
吴语: 拉丁文
хальмг: Латин келн
მარგალური: ლათინური ნინა
ייִדיש: לאטיין
Yorùbá: Èdè Látìnì
Zeêuws: Latijn
中文: 拉丁语
文言: 拉丁語
Bân-lâm-gú: Latin-gí
粵語: 拉丁文
isiZulu: ILatin