Витамин А

А витамин бол тосонд уусдаг витамины нэг. Анх 1937 онд Каррер А витаминыг нийлэгжүүлэн гаргаж авсан ба нүдний торлог бүрхэвчний будагч бодис родопсинд байдгийг илрүүлснээр А витаминыг нээжээ. А витамин нь транс-ретинол бөгөөд энэ нь хүний биед үл орлуулагдах микроэлемент юм. Транс-ретинол буюу А витамин нь мах, өндгөнд ретинолын нийлмэл эфир, харин ургамлын эд буюу хүнсний ногоонд β-каротин, каротиноид байдлаар агуулагддаг. Ургамалд 100 гаруй төрлийн каротиноид нийлэгждэгээс дөнгөж 10 гаруй хувь нь хүний биед орж транс-ретинол болон хувирч чаддаг. β-каротин ба ретинолыг провитамин гэдэг. Үүнээс хамгийн элбэг нэгдэл нь β-каротин бөгөөд задрахдаа 2 молекул А витаминыг үүсгэдэг. Гэвч орчин үед А витаминыг нийлэг аргаар гарган авдаг болжээ.

Витамин А нь нас ахиж буй дийлэнхи хүмүүс энэ витаминий дутагдалтай байдаг. Витамин А нь хүний дархлааны системийг хэвийн байлгахад чухал ач холбогдолтой. Витамин А нь лууван улаан хулуу/pumking/, туна загас, манжин, буурцаг/spinach/, загас өндгөнд их хэмжээтэй агууллагддаг. Витамин А дутагдсанаас бож хараа муудах, нүдний торлогт өөрчлөлт орох, нүдний болор цайхад түлхэц болж, арьс хуурайшдаг. Мөн сонсгол, амт үнэр мэдрэх мэдрэмж сулардаг. Витамин А хэрэглэх хэмжээ нь өдөрт 5.000-50.000 IU байх ба 10.000 IU -ээс дээш нэгжээр хэрэглэхдээ эмчийн зөвөлгөө аваарай.

Other Languages
Afrikaans: Vitamien A
العربية: فيتامين ألف
asturianu: Vitamina A
azərbaycanca: A vitamini
bosanski: Vitamin A
català: Vitamina A
čeština: Vitamín A
Cymraeg: Fitamin A
dansk: Vitamin A
Deutsch: Vitamin A
ދިވެހިބަސް: ވިޓަމިން އޭ
English: Vitamin A
Esperanto: Vitamino A
español: Vitamina A
eesti: A-vitamiin
euskara: A bitamina
فارسی: ویتامین آ
føroyskt: A vitamin
français: Vitamine A
galego: Vitamina A
עברית: ויטמין A
हिन्दी: विटामिन ए
hrvatski: Vitamin A
magyar: A-vitamin
Bahasa Indonesia: Vitamin A
íslenska: A-vítamín
日本語: ビタミンA
la .lojban.: abumoi mivytcuxu'i
Basa Jawa: Vitamin A
ქართული: ვიტამინი A
ಕನ್ನಡ: ಎ ಜೀವಸತ್ವ
한국어: 비타민 A
lietuvių: Vitaminas A
latviešu: A vitamīns
македонски: Витамин А
മലയാളം: ജീവകം എ
Bahasa Melayu: Vitamin A
नेपाली: भिटामिन ए
norsk: Vitamin A
occitan: Vitamina A
ଓଡ଼ିଆ: ଜୀବସାର କ
ਪੰਜਾਬੀ: ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ
polski: Witamina A
português: Vitamina A
русский: Витамин A
Kinyarwanda: Vitamini A
sicilianu: Vitamina A
Scots: Vitamin A
srpskohrvatski / српскохрватски: Vitamin A
සිංහල: විටමින් A
Simple English: Vitamin A
slovenščina: Vitamin A
shqip: Vitamina A
Kiswahili: Vitamini A
తెలుగు: విటమిన్ ఎ
Türkçe: A vitamini
татарча/tatarça: A витамины
тыва дыл: Витамин A
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ۋىتامىن A
українська: Вітамін A
Tiếng Việt: Vitamin A
中文: 維生素A