ഫ്രിറ്റ്സ് ഹേബർ


ഫ്രിറ്റ്സ് ഹേബർ-1918 ലെ ചിത്രം

1918-ലെ രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ച ജർമ്മൻ രസതന്ത്രജ്ഞനാണ് ഫ്രിറ്റ്സ് ഹേബർ (Fritz Haber) (ജനനം:1868 ഡിസംബർ 9 – മരണം: 1934 ജനുവരി 29). വളം, വെടിക്കോപ്പുകൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിനുള്ള സുപ്രധാനഘടകമായ അമോണിയ കൃത്രിമമായി നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതിനാണ് അദ്ദേഹത്തിന് നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചത്. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ആയുധമായി ക്ലോറിനും മറ്റു വിഷവാതകങ്ങളും ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയത് ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാസയുദ്ധത്തിന്റെ പിതാവ് (father of chemical warfare) എന്ന പേരിലാണ് ഹേബർ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ പ്രവൃത്തി മൂലമാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ആത്മഹത്യ ചെയ്തത് എന്ന് കരുതുന്നു.

ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ജർമനിക്ക് വേണ്ടി ഇത്തരത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവെങ്കിലും യഹൂദപാരമ്പര്യം മൂലം നാസികളുടെ കാലത്ത് 1933-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിന് പലായനം ചെയ്യേണ്ടതായി വന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധുക്കളിൽ പലരും കോൺസെണ്ട്രേഷൻ ക്യാമ്പുകളിൽ നാസികളുടെ വിഷവാതകത്തിനിരയായി കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഈ പ്രവാസകാലത്താണ്‌ അദ്ദേഹം മരിച്ചത്.

Other Languages
العربية: فريتز هابر
asturianu: Fritz Haber
azərbaycanca: Fris Haber
تۆرکجه: فریتس هابر
беларуская: Фрыц Габер
български: Фриц Хабер
brezhoneg: Fritz Haber
català: Fritz Haber
čeština: Fritz Haber
Cymraeg: Fritz Haber
Deutsch: Fritz Haber
Ελληνικά: Φριτς Χάμπερ
English: Fritz Haber
Esperanto: Fritz Haber
español: Fritz Haber
euskara: Fritz Haber
français: Fritz Haber
Gaeilge: Fritz Haber
Gàidhlig: Fritz Haber
galego: Fritz Haber
עברית: פריץ הבר
hrvatski: Fritz Haber
magyar: Fritz Haber
հայերեն: Ֆրից Հաբեր
Bahasa Indonesia: Fritz Haber
íslenska: Fritz Haber
italiano: Fritz Haber
Basa Jawa: Fritz Haber
한국어: 프리츠 하버
latviešu: Fricis Hābers
Malagasy: Fritz Haber
монгол: Фриц Хабер
Bahasa Melayu: Fritz Haber
Nederlands: Fritz Haber
norsk nynorsk: Fritz Haber
occitan: Fritz Haber
polski: Fritz Haber
پنجابی: فرتز ہابر
português: Fritz Haber
Runa Simi: Fritz Haber
română: Fritz Haber
русский: Габер, Фриц
srpskohrvatski / српскохрватски: Fritz Haber
slovenčina: Fritz Haber
slovenščina: Fritz Haber
српски / srpski: Фриц Хабер
Basa Sunda: Fritz Haber
svenska: Fritz Haber
Kiswahili: Fritz Haber
Türkçe: Fritz Haber
українська: Фріц Габер
oʻzbekcha/ўзбекча: Fritz Haber
Tiếng Việt: Fritz Haber
Yorùbá: Fritz Haber
Bân-lâm-gú: Fritz Haber