Хелиум

Хелиум  (2He)
Helium discharge tube.jpg
Helium spectra.jpg
Спектрални линии на хелиумот
Општи својства
Име и симбол хелиум (He)
Изглед безбоен гас, со црвеникаво-портокалов сјај кога е подложен на високонапонско магнетно поле
Хелиумот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Нихониум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Московиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Тенесин (непознати хемиски својства)
Оганесон (непознати хемиски својства)


He

Ne
хелиумлитиум
Атомски број 2
Стандардна атомска тежина (±) (Ar) 4,002602(2) [1]
Категорија   благороден гас
Група и блок група 18 (благородни гасови), s-блок
Периода I периода
Електронска конфигурација 1s2
по обвивка
2
Физички својства
Фаза гасна
Точка на топење 0,95  K ​(−272,20 °C) (при 2,5 MPa)
Точка на вриење 4,222 K ​(−268,928 °C)
Густина при стп (0 °C и 101,325  kPa) 0,1786 g/L
кога е течен, при т.т. 0,145 g/cm3
кога е течен, при т.в. 0,125 g/cm3
Тројна точка 2,177 K, ​5,043 kPa
Критична точка 5,1953 K, 0,22746 MPa
Топлина на топење 0,0138  kJ/mol
Топлина на испарување 0,0829 kJ/mol
Моларен топлински капацитет 20,78 [2] J/(mol·K)
парен притисок (определен со ITS-90)
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K)     1,23 1,67 2,48 4,21
Атомски својства
Оксидациони степени 0
Електронегативност Полингова скала: нема податоци
Енергии на јонизација I: 2372,3 kJ/mol
II: 5250,5 kJ/mol
Ковалентен полупречник 28  pm
Ван дер Валсов полупречник 140 pm
Разни податоци
Кристална структура ​ шестаголна збиена (шаз)
Кристалната структура на хелиумот
Брзина на звукот 972 m/s
Топлоспроводливост 0,1513 W/(m·K)
Магнетно подредување дијамагнетно [3]
CAS-број 7440-59-7
Историја
Наречен по Хелиос, старогрчки бог на сонцето
Откриен Пјер Жансен, Норман Локјер (1868)
Првпат издвоен Вилијам Ремзи, Пер Теодор Клеве, Абрахам Ланглет (1895)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на хелиумот
изо ПЗ полураспад РР РЕ ( MeV) РП
He 0,000137%* 3He е стабилен со 1 неутрон
4He 99,999863%* 4He е стабилен со 2 неутрони
* Атмосферска вредност; застапеноста може да се разликува во други услови
| наводи | Википодатоци

Хелиумхемиски елемент е инертен и наjлесен гас по водородот. Атомски број е 2, атомска маса изнесува 4.002602. Хелиумот се употребува за полнење на воздушните балони, за разблажување на кислородот и во хемиските лаборатории.

Интересни факти: хелиумот не е отровен за човечкиот организам и може да биде вдисуван во одредени количества, интересното е што кога тој се испушта поради неговата помала густина од воздухот, двојно побрзо ги струи гласните жици и така се добива танок пискав глас.

Види исто

Надворешни врски


  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Shuen-Chen Hwang, Robert D. Lein, Daniel A. Morgan (2005). "Noble Gases". Kirk Othmer Encyclopedia of Chemical Technology. Wiley. pp. 343–383. doi:10.1002/0471238961.0701190508230114.a01.
  3. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
Other Languages
Afrikaans: Helium
አማርኛ: ሒሊየም
العربية: هيليوم
aragonés: Helio
armãneashti: Heliu
অসমীয়া: হিলিয়াম
asturianu: Heliu
Avañe'ẽ: Tataveve
azərbaycanca: Helium
تۆرکجه: هلیوم
বাংলা: হিলিয়াম
Bân-lâm-gú: Helium
башҡортса: Гелий
беларуская: Гелій
беларуская (тарашкевіца)‎: Гель
भोजपुरी: हीलियम
български: Хелий
བོད་ཡིག: ཧེ་རླུང་།
bosanski: Helij
brezhoneg: Heliom
català: Heli
Чӑвашла: Гели
Cebuano: Helyo
čeština: Helium
chiShona: Helium
corsu: Eliu
Cymraeg: Heliwm
dansk: Helium
Deutsch: Helium
Diné bizaad: Níłchʼi ászólí
eesti: Heelium
Ελληνικά: Ήλιο
emiliàn e rumagnòl: Êli
English: Helium
español: Helio
Esperanto: Heliumo
euskara: Helio
فارسی: هلیوم
Fiji Hindi: Helium
føroyskt: Helium
français: Hélium
Frysk: Helium
furlan: Eli
Gaeilge: Héiliam
Gaelg: Hailium
Gàidhlig: Helium
galego: Helio
贛語:
Gĩkũyũ: Helium
ગુજરાતી: હીલિયમ
客家語/Hak-kâ-ngî: Hoi
хальмг: Гелион
한국어: 헬륨
Hawaiʻi: Hiliuma
Հայերեն: Հելիում
हिन्दी: हिलियम
hornjoserbsce: Helium
hrvatski: Helij
Ido: Helio
Ilokano: Helio
Bahasa Indonesia: Helium
interlingua: Helium
íslenska: Helín
italiano: Elio
עברית: הליום
Basa Jawa: Helium
ಕನ್ನಡ: ಹೀಲಿಯಮ್
ქართული: ჰელიუმი
қазақша: Гелий
Kiswahili: Heli
коми: Гелий
Kreyòl ayisyen: Elyòm
Kurdî: Helyûm
Кыргызча: Гелий
кырык мары: Гелий
Latina: Helium
latviešu: Hēlijs
Lëtzebuergesch: Helium
lietuvių: Helis
Ligure: Elio
Limburgs: Helium
lingála: Eliyúmu
la .lojban.: solnavni
magyar: Hélium
മലയാളം: ഹീലിയം
Māori: Haumāmā
मराठी: हेलियम
مصرى: هيليوم
Bahasa Melayu: Helium
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hâi
монгол: Гели
မြန်မာဘာသာ: ဟီလီယမ်
Nāhuatl: Tōnatiuhyoh
Nederlands: Helium
नेपाली: हिलियम
नेपाल भाषा: हिलियम
日本語: ヘリウム
Nordfriisk: Helium
norsk: Helium
norsk nynorsk: Helium
Novial: Helium
occitan: Èli
ଓଡ଼ିଆ: ହିଲିଅମ
oʻzbekcha/ўзбекча: Geliy
ਪੰਜਾਬੀ: ਹੀਲੀਅਮ
पालि: हेलियम
پنجابی: ہیلیم
Papiamentu: Helium
Patois: Iiliom
Перем Коми: Гелий
ភាសាខ្មែរ: អេល្យូម
Piemontèis: Elio
Plattdüütsch: Helium
Ποντιακά: Ήλιον
português: Hélio
Ripoarisch: Helium
română: Heliu
Runa Simi: Ilyu
русский: Гелий
саха тыла: Гелий
संस्कृतम्: हीलियम्
Scots: Helium
Seeltersk: Helium
shqip: Heliumi
sicilianu: Èliu
සිංහල: හීලියම්
Simple English: Helium
slovenčina: Hélium
slovenščina: Helij
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Илїѥ
Soomaaliga: Hiliyaam
کوردی: ھیلیۆم
српски / srpski: Хелијум
srpskohrvatski / српскохрватски: Helij
Basa Sunda: Hélium
suomi: Helium
svenska: Helium
Tagalog: Elyo
தமிழ்: ஈலியம்
татарча/tatarça: Гелий
తెలుగు: హీలియం
тоҷикӣ: Гелий
Türkçe: Helyum
тыва дыл: Гелий
українська: Гелій
اردو: ہیلیم
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گېلىي
vepsän kel’: Gelii
Tiếng Việt: Heli
文言:
West-Vlams: Helium
Winaray: Helyo
ייִדיש: העליום
Yorùbá: Hílíọ̀mù
粵語:
žemaitėška: Helis
中文:
Kabɩyɛ: Heelim