Панамски Канал

Панамскиот Канал во изградба
Поглед на Панамскиот Канал

Панамски Канал — вештачки канал што се наоѓа во најјужниот дел на Панама и ги поврзува Тихиот и Атлантскиот Океан, а ги разделува Северна и Јужна Америка. Градењето на каналот бил еден од најголемите и најтешки инженерски проекти во историјата. Неговото прокопување имало огромно влијание врз морепловството помеѓу двата океана, скратувајќи ја долгата и опасна рута. Панамскиот Канал е со должина од 81,6 км, длабок е 12,5 м и широк 150 м.

Градењето на каналот отпочнало во 1879 година од стана на Франција. Во 1903 година е потпишан договор помеѓу Панама и САД за користење на каналот од стана на САД и тоа овозможило каналот да биде завршен во 1914 година. За изградбата на каналот се потрошени вкупно 390 милиони долари, кои денес имаат вредност на 400 милијарди долари. Во текот на градењето на каналот вкупно 5609 работници го загубиле својот живот.

Од неговото отвoрање во 1920 година, каналот претставува голем успех, и продолжува да биде главен фактор во меѓународниот бродски транспорт. Секоја година низ каналот поминуваат околу 14.000 брода, носејќи повеќе од 205 милиони тони товар. До 2002 година, низ каналот вкупно поминале околу 800.000 брода. Најнормално поминување низ каналот од страна на товарен брод трае околу девет часа.

По Втората светска војна, односите помеѓу САД и Панама се заладени. Расте незадоволството кај народот на Панама што тие немаат право на бенефициите од каналот. Тоа води до преговори помеѓу двете држави и во 1977 година е потпишан договор помеѓу САД и Панама за постепено враќање на суверинитетот на каналот од САД на Панама. Целосна контрола врз каналот, Панама воспоставува на 31 декември 1999 година.

Other Languages
Afrikaans: Panamakanaal
Alemannisch: Panamakanal
العربية: قناة بنما
aragonés: Canal de Panamá
অসমীয়া: পানামা খাল
asturianu: Canal de Panamá
azərbaycanca: Panama kanalı
Bân-lâm-gú: Panamá Ūn-hô
башҡортса: Панама каналы
беларуская: Панамскі канал
беларуская (тарашкевіца)‎: Панамскі канал
भोजपुरी: पनामा नहर
български: Панамски канал
Boarisch: Panamakanal
bosanski: Panamski kanal
brezhoneg: Kanol Panamá
Cymraeg: Camlas Panama
Deutsch: Panamakanal
ދިވެހިބަސް: ޕެނަމާ ކެނަލް
Ελληνικά: Διώρυγα Παναμά
English: Panama Canal
Esperanto: Panama kanalo
Fiji Hindi: Panama Canal
føroyskt: Panamaveitin
français: Canal de Panama
客家語/Hak-kâ-ngî: Panama Yun-hò
한국어: 파나마 운하
हिन्दी: पनामा नहर
hrvatski: Panamski kanal
Ilokano: Kanal Panama
Bahasa Indonesia: Terusan Panama
interlingua: Canal de Panama
עברית: תעלת פנמה
Basa Jawa: Terusan Panama
къарачай-малкъар: Панама илипин
ქართული: პანამის არხი
Кыргызча: Панама каналы
latviešu: Panamas kanāls
Lëtzebuergesch: Panamakanal
lietuvių: Panamos kanalas
Limburgs: Panamaknaal
lumbaart: Canal de Panama
മലയാളം: പനാമ കനാൽ
Bahasa Melayu: Terusan Panama
Baso Minangkabau: Tarusan Panama
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Panama Ông-ò̤
Nederlands: Panamakanaal
नेपाली: पानामा नहर
नेपाल भाषा: पनामा नहर
日本語: パナマ運河
norsk nynorsk: Panamakanalen
олык марий: Панама канал
oʻzbekcha/ўзбекча: Panama kanali
ਪੰਜਾਬੀ: ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ
پنجابی: نہر پانامہ
Piemontèis: Canal ëd Panamà
português: Canal do Panamá
română: Canalul Panama
русиньскый: Панамскый канал
Seeltersk: Panamakanoal
Simple English: Panama Canal
slovenčina: Panamský prieplav
slovenščina: Panamski prekop
Soomaaliga: Kanaalka Banama
српски / srpski: Панамски канал
srpskohrvatski / српскохрватски: Panamski kanal
svenska: Panamakanalen
tarandíne: Canale de Panama
татарча/tatarça: Panama kanalı
Türkçe: Panama Kanalı
Türkmençe: Panama kanaly
українська: Панамський канал
vepsän kel’: Panaman kanal
Tiếng Việt: Kênh đào Panama
Yorùbá: Ìladò Panamá
Zeêuws: Panamakanaol
žemaitėška: Panamas kanals