Нуклеарно оружје

Изглед на современа нуклеарна бомба

Нуклеарно оружје е експлозивен уред кој ја добива својата огромна деструкциона сила од нуклеарна реакција на фисија или од комбинација на фисија и фузија. И при двете реакции се добива огромно количество на енергија од релативно мали количества на материја. За споредба модерно нуклеарно оружје тешко околу еден тон може да произведе експлозија што би ја произвеле милијарда килограми од најјакиот експлозив. Нуклеарните оружја спаѓаат во категоријата на оружјe за масовно уништување. Mногу луѓе се борат и се надеваат на тотално елиминирање и уништување на ваквите оружја.

Во воената историја досега само двапати биле употребени нуклеарни оружја, и двете од САД при крајот на Втората Светска Војна. Првото беше детонирано утрото на 6-ти август 1945-та година, кога САД фрлија нуклеарна бомба на база на ураниум наречена "Малото момче" во Јапонскиот град Хирошима. Втората бомба беше фрлена 2 дена подоцна, а овојпат тоа беше плутониумска бомба што предизвикува имплозија наречена „Дебелко“ во градот Нагасаки исто така во Јапонија. Овие два напади резултираа со 120,000 мртви од повредите од експлозијата и од радиоактивноста и уште голем дел на загинати од долготрајните ефекти од радијацијата. Потребата од користењето на овие бомби беше и останува контроверзно прашање.

Од Хирошима и Нагасаки, како тест или демонстрација нуклеарно оружје е употребено над две илјади пати. Единствените земји за кои со сигурност се знае дека детонирале нуклеарно оружје (хронолошки) се: САД, Русија, Велика Британија, Франција, Кина, Пакистан и Северна Кореја. Исто така се верува дека и Израел поседува нуклеарно оружје меѓутоа тие го негираат ова тврдење. За повеќе информации за поседувањето на нуклеарни оружја види ја Листата на држави со нуклеарно оружје.


Историја

Облакот во форма на печурка од атомското бомбардирање на Нагасаки се крева 18 километри од местото каде што е фрлена

Првото нуклеарно оружје било создадено во САД од меѓународен тим, кој вклучувал голем дел на научници од Европа, посебно Германија, со помош на Велика Британија и Канада. Оружјето било создадено за време на Втората Светска Војна како дел од тајниот Менхетен Проект. Иако првенствено било создадено од страв дека и Фашистичка Германија ќе развие такво оружје, за првпат го употребиле на Јапонските градови Хирошима и Нагасаки. Првиот тест на нуклеарното оружје бил направен на 16-ти јули 1945-та година блиску до Аламогордо во Њу Мексико. Тогашниот Советски Сојуз разви и тестираше нуклеарно оружје во 1949-та година со информации добиени преку шпионажа на САД. Првенствено нуклеарното оружје било во вид на бомби кои биле исфрлувани од авион, меѓутоа со развојот на ракетите во 60-тите години нуклеарното оружје било вградувано во ваквите ракети што овозможува да биде погодена било која цел во светот. Со тоа отпочнала Студената Војна во која за малку фалело да биде повторно употребено вакво оружје.

Нуклеарното оружје денес стана симбол на воената моќ и моќта на државата, и нуклеарните тестови се употребуваат за испраќање на политички пораки и заплашувања. И други држави развија вакво оружје во текот на Студената Војна а тоа се Велика Британија, Франција и Кина. Овие пет држави се согласија да го запрат понатамошното ширење на другите земји со вакво оружје, а во тоа време уште четири други земји развија или стекнаа вакво оружје(Индија, Јужна Африка, Пакистан и Израел). На крајот од Студената Војна Русија го собра оружјето останато кај некои членки од поранешниот Советски Сојуз и потпишаа договор со САД за намалување на нуклеарниот арсенал. Нуклеарните игри продолжија и понатаму. Пакистан во 1998 година го тестираше своето прво нуклеарно оружје, а Северна Кореја тестираше во 2006-та. Во 2004-та година пакистанскиот нуклеарен херој (човекот заслужен Пакистан што има нуклеарно оружје) Абдул Кадир Хан призна дека ја продал формулата на Иран, Либија и Северна Кореја. Ова беше најголемиот нуклеарен скандал во последните децении. Во 2006-та Северна Кореја тврдеше дека извела подземен нуклеарен тест меѓутоа поради малата експлозија повеќето претпоставуваат дека не бил успешен. Посебно со Нападите на 11 Септември на САД тие се залагаат за нуклеарно разоружување посебно на помалите земји кои и неразмислено би употребиле вакво оружје.

Резервите со нуклеарно оружје на САД и Русија во последните децении

Досега имало четири големи лажни тревоги од кои последната во 1995-та година кои ќе завршеле со лансирање на нуклеарно оружје помеѓу САД и Русија. А плус се и нуклеарните кризи во времето на Студената Војна како Кубанската Ракетна Криза. Според податоците од 2006-та се проценува дека има над 27000 нуклеарни оружја во сопственост на најмалку осум земји, од кои 96% отпаѓаат на САД и Русија.

Нуклеарното оружје досега било главна тема на многу светски политички преговори и договори поради стравот на сите земји од ваквото оружје. А претставува и тема за илјадници филмови, книги, телевизиски претстави други културни продукции во кои се укажува на последиците од употребата на вакво оружје.


Other Languages
Afrikaans: Kernwapen
Alemannisch: Kernwaffe
العربية: سلاح نووي
aragonés: Arma nucleyar
asturianu: Arma nuclear
azərbaycanca: Nüvə silahı
Bân-lâm-gú: He̍k-chú bú-khì
башҡортса: Ядро ҡоралы
беларуская: Ядзерная зброя
беларуская (тарашкевіца)‎: Ядзерная зброя
български: Ядрено оръжие
brezhoneg: Arm nukleel
català: Arma nuclear
čeština: Jaderná zbraň
Cymraeg: Arf niwclear
Deutsch: Kernwaffe
eesti: Tuumarelv
Ελληνικά: Πυρηνικό όπλο
español: Arma nuclear
Esperanto: Atombombo
euskara: Bonba nuklear
français: Arme nucléaire
Frysk: Kearnwapen
galego: Arma nuclear
贛語: 核武器
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: अणुबॉंब
한국어: 핵무기
हिन्दी: परमाणु बम
Bahasa Indonesia: Senjata nuklir
interlingua: Arma nuclear
íslenska: Kjarnorkuvopn
italiano: Arma nucleare
Basa Jawa: Gaman nuklir
қазақша: Ядролық қару
Kiswahili: Bomu la nyuklia
latviešu: Kodolieroči
Lëtzebuergesch: Atomwaff
മലയാളം: ആണവായുധം
Bahasa Melayu: Senjata nuklear
မြန်မာဘာသာ: အဏုမြူ လက်နက်
Nederlands: Kernwapen
नेपाली: परमाणु बम
नेपाल भाषा: आणविक ल्वाभः
日本語: 核兵器
norsk nynorsk: Atomvåpen
occitan: Arma nucleara
oʻzbekcha/ўзбекча: Yadro quroli
ਪੰਜਾਬੀ: ਨਿਊਕਲੀ ਬੰਬ
Pälzisch: Kärnwaff
پنجابی: ایٹم بمب
português: Bomba nuclear
română: Armă nucleară
संस्कृतम्: अण्वस्त्रम्
Seeltersk: Käädenwoape
Simple English: Nuclear weapon
سنڌي: ائٽم بم
slovenčina: Jadrová zbraň
slovenščina: Jedrsko orožje
српски / srpski: Нуклеарно оружје
srpskohrvatski / српскохрватски: Nuklearno oružje
Basa Sunda: Pakarang nuklir
suomi: Ydinase
svenska: Kärnvapen
татарча/tatarça: Атом-төш коралы
తెలుగు: అణ్వాయుధం
Türkçe: Nükleer silah
українська: Ядерна зброя
Tiếng Việt: Vũ khí hạt nhân
吴语: 核武器
粵語: 核武
žemaitėška: Kondoulėnis gėnklos
中文: 核武器