Натриум

Натриум  (11Na)
Na (Sodium).jpg
Sodium Spectra.jpg
Спектрални линии на натриумот
Општи својства
Име и симболнатриум (Na)
Изгледсребресто бела метална
Натриумот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Нихониум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Московиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Тенесин (непознати хемиски својства)
Оганесон (непознати хемиски својства)
Li

Na

K
натриуммагнезиум
Атомски број11
Стандардна атомска тежина (±) (Ar)22,98976928(2)[1]
Категорија  алкален метал
Група и блокгрупа 1 (алкални), s-блок
ПериодаIII периода
Електронска конфигурација[Ne] 3s1
по обвивка
2, 8, 1
Физички својства
Фазаsolid
Точка на топење370,944 K ​(97,794 °C)
Точка на вриење1156,090 K ​(882,940 °C)
Густина близу с.т.0,968 г/см3
кога е течен, при т.т.0,927 г/см3
Критична точка2573 K, 35 MPa (extrapolated)
Топлина на топење2,60 kJ/mol
Топлина на испарување97,42 kJ/mol
Моларен топлински капацитет28,230 J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa)1101001 k10 k100 k
при T (K)5546176978029461153
Атомски својства
Оксидациони степени+1, −1 ​(мошне базен оксид)
ЕлектронегативностПолингова скала: 0,93
Енергии на јонизацијаI: 495,8 kJ/mol
II: 4562 kJ/mol
II: 6910,3 kJ/mol
(повеќе)
Атомски полупречникемпириски: 186 пм
Ковалентен полупречник166±9 пм
Ван дер Валсов полупречник227 пм
Разни податоци
Кристална структура ​телоцентрична коцкеста (тцк)
Кристалната структура на натриумот
Брзина на звукот тенка прачка3200 м/с (при 20 °C)
Топлинско ширење71 µм/(m·K) (при 25 °C)
Топлоспроводливост142 W/(m·K)
Електрична отпорност47,7 nΩ·m (при 20 °C)
Магнетно подредувањепарамегнетно[2]
Модул на растегливост10 GPa
Модул на смолкнување3,3 GPa
Модул на збивливост6,3 GPa
Мосова тврдост0,5
Бринелова тврдост0,69 MPa
CAS-број7440-23-5
Историја
Откриен и првпат издвоенХамфри Дејви (1807)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на натриумот
изоПЗполураспадРРРЕ (MeV)РП
22Naтрага2,602 гβ+→γ0,5454Ne*
1,27453(2)[3]22Ne
ε→γ22Ne*
1,27453(2)22Ne
β+1,820022Ne
23Na100%23Na е стабилен со 12 неутрони
* = возбудена состојба
| наводи | Википодатоци

Натриумхемиски елемент кој го има симболот Na, атомскиот број 11, атомската маса 22,9898 g/mol и има оксидационен број +1. Натриумот е мек, сребреникав, многу реактивен елемент и е член на алкалните метали, односно групата 1 од периодниот систем (позната и како група IA). Тој има само еден стабилен изотоп, 23Na. Натриумот бил изолиран најпрво од Хамфри Дејви во 1807 година со пропуштање на електрична струја низ стопен натриум хидроксид. Натриумот брзо оксидира во воздухот, поради што мора да се чува во инертна околина како што е керозинот. Натриумот се наоѓа во голема количина во земјините океани како натриум хлорид. Тој е исто така и состојка на многу земјини минерали и е есенцијален елемент за животот на животните.

Other Languages
Afrikaans: Natrium
አማርኛ: ሶዲየም
العربية: صوديوم
aragonés: Sodio
armãneashti: Natriu
asturianu: Sodiu
azərbaycanca: Natrium
تۆرکجه: سودیوم
বাংলা: সোডিয়াম
Bân-lâm-gú: Natrium
беларуская: Натрый
беларуская (тарашкевіца)‎: Натар
भोजपुरी: सोडियम
български: Натрий
བོད་ཡིག: བུལ་རྫས།
bosanski: Natrij
brezhoneg: Sodiom
català: Sodi
Чӑвашла: Натри
Cebuano: Sodio
čeština: Sodík
corsu: Sodiu
Cymraeg: Sodiwm
dansk: Natrium
Deutsch: Natrium
ދިވެހިބަސް: ސޯޑިއަމް
Diné bizaad: Soodin
eesti: Naatrium
Ελληνικά: Νάτριο
English: Sodium
español: Sodio
Esperanto: Natrio
euskara: Sodio
فارسی: سدیم
Fiji Hindi: Sodium
føroyskt: Natrium
français: Sodium
Frysk: Natrium
furlan: Sodi
Gaeilge: Sóidiam
Gaelg: Sodjum
Gàidhlig: Sodium
galego: Sodio
贛語:
Gĩkũyũ: Sodium
ગુજરાતી: ક્ષારાતુ
客家語/Hak-kâ-ngî: Na̍p
хальмг: Натрион
한국어: 나트륨
Hawaiʻi: Sodiuma
հայերեն: Նատրիում
हिन्दी: सोडियम
hrvatski: Natrij
Ido: Natro
Bahasa Indonesia: Natrium
interlingua: Sodium
íslenska: Natrín
italiano: Sodio
עברית: נתרן
Basa Jawa: Natriyum
ಕನ್ನಡ: ಸೋಡಿಯಮ್
ქართული: ნატრიუმი
қазақша: Натрий
Kiswahili: Natiri
коми: Натрий
Kreyòl ayisyen: Sodyòm
kurdî: Natriyûm
Кыргызча: Натрий
кырык мары: Натрий
Latina: Natrium
latviešu: Nātrijs
Lëtzebuergesch: Natrium
lietuvių: Natris
Ligure: Sodio
Limburgs: Natrium
lingála: Sodu
Livvinkarjala: Natrii
la .lojban.: sodna
lumbaart: Sodio
magyar: Nátrium
മലയാളം: സോഡിയം
Māori: Konutai
मराठी: सोडियम
مصرى: صوديوم
Bahasa Melayu: Natrium
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Năk
монгол: Натри
မြန်မာဘာသာ: ဆိုဒီယမ်
Nederlands: Natrium
नेपाली: सोडियम
नेपाल भाषा: सोडियम
日本語: ナトリウム
Nordfriisk: Naatrium
norsk: Natrium
norsk nynorsk: Natrium
Nouormand: Sôdgium
Novial: Natrium
occitan: Sòdi
ଓଡ଼ିଆ: ସୋଡ଼ିଅମ
oʻzbekcha/ўзбекча: Natriy
ਪੰਜਾਬੀ: ਸੋਡੀਅਮ
पालि: सोडियम
پنجابی: سوڈیم
ភាសាខ្មែរ: សូដ្យូម
Piemontèis: Sòdio
Plattdüütsch: Natrium
polski: Sód
Ποντιακά: Νάτριον
português: Sódio
Qaraqalpaqsha: Nаtriy
română: Sodiu
Runa Simi: Natriyu
русский: Натрий
саха тыла: Натрий
संस्कृतम्: सोडियम
Scots: Sodium
Seeltersk: Natrium
shqip: Natriumi
sicilianu: Sodiu
සිංහල: සෝඩියම්
Simple English: Sodium
slovenčina: Sodík
slovenščina: Natrij
Soomaaliga: Sodhiyaam
کوردی: سۆدیۆم
српски / srpski: Натријум
srpskohrvatski / српскохрватски: Natrij
Basa Sunda: Natrium
suomi: Natrium
svenska: Natrium
Tagalog: Sodyo
தமிழ்: சோடியம்
татарча/tatarça: Натрий
తెలుగు: సోడియం
тоҷикӣ: Натрий
Türkçe: Sodyum
українська: Натрій
اردو: سوڈیم
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ناترىي
vepsän kel’: Natrii
Tiếng Việt: Natri
walon: Sodiom
文言:
Winaray: Sodyo
吴语:
ייִדיש: נאטריום
Yorùbá: Sódíọ̀mù
粵語:
中文:
Kabɩyɛ: Sɔdɩyɔm