Лук

Лук
Garlic growing.jpg
Лук во фаза на растење.
Научна класификација
Царство: Plantae
Нерангирано: Скриеносемени
Нерангирано: Монокотиледони
Ред: Asparagales
Семејство: Лукови
Потсемејство: Лукови
Племе: Allieae
Род: Кромид
Вид: A. sativum
Биномен назив
Allium sativum
Л.

Allium sativum L., попознат како лук, е вид на растение во фамилијата Лукови. Негови блиски сродници се кромидот, козјиот лук (шалот), празот и власецот. Низ историјата, лукот е користен во кујнски и медицински цели. Има остра арома и вкус кој се разблажува во текот на готвењето. Луковицата од лукот, која е најчесто користена во исхраната, е поделена на повеќе месести делови наречени чешниња. Чешнињата се користат како семе, за исхрана (свежи или зготвени), како и во медицински цели. Листовите, стеблото и цветовите (наречени булбили) се исто така јадливи и најчесто се употребуваат додека се сѐ уште незрели и нежни. Единствен дел од лукот кој не се смета за јадлив е кожестата обвивка.

  • Медицинска вредност

Медицинска вредност

Ораанжериско одгледување на лук под пластеник, во Овче Поле, Македонија

Лукот е употребуван како лек во многу култури во текот на илјадници години, односно неговата примена во медицински цели е стара колку што и египетските пирамиди. Се смета дека лукот помага при срцеви заболувања, како атеросклероза, високо ниво на холестерол во крвта, висок крвен притисок и рак.

Истражувањата вршени на животни, како и на луѓе, укажале на можните придобивки од користењето на лукот за лекување на кардиоваскуларните болести. На пример, во едно чешко истражување се укажало дека лукот го снижувал нивото на холестерол во крвните садови на животните.

Во 2007, BBC објави дека лукот може да се корсти во превенцијата и борбата со настинката.

Користењето на лук во исхраната на лабораториски стаорци се покажало дека го зголемува нивото на тестостерон.

Other Languages
Afrikaans: Knoffel
العربية: ثوم
aragonés: Allium sativum
asturianu: Allium sativum
Avañe'ẽ: Áho
Aymar aru: Ajusa
azərbaycanca: Sarımsaq
تۆرکجه: ساریمساق
বাংলা: রসুন
Bân-lâm-gú: Soàn-thâu
башҡортса: Һарымһаҡ
беларуская: Часнок
беларуская (тарашкевіца)‎: Часнок
Bikol Central: Bawang
Bislama: Galik
български: Чесън
Boarisch: Knofe
བོད་ཡིག: སྒོག་ལོག
bosanski: Bijeli luk
brezhoneg: Kignen
català: All
Чӑвашла: Ыхра
corsu: Aglia
Cymraeg: Garlleg
dansk: Hvidløg
Deutsch: Knoblauch
ދިވެހިބަސް: ލޮނުމެދު
dolnoserbski: Pšawy kobołk
eesti: Küüslauk
Ελληνικά: Σκόρδο
English: Garlic
español: Allium sativum
Esperanto: Ajlo
euskara: Baratxuri
فارسی: سیر
français: Ail cultivé
furlan: Ai
Gaeilge: Gairleog
Gaelg: Garleid
galego: Allo
ગુજરાતી: લસણ
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Losun
한국어: 마늘
Hausa: Tafarnuwa
Հայերեն: Սխտոր
हिन्दी: लहसुन
hornjoserbsce: Prawy kobołk
hrvatski: Češnjak
Ido: Alio
Bahasa Indonesia: Bawang putih
Ирон: Нуры
íslenska: Hvítlaukur
italiano: Allium sativum
עברית: שום
Basa Jawa: Bawang
Kapampangan: Bawang
ქართული: ნიორი
қазақша: Сарымсақ
Kiswahili: Kitunguu saumu
Kreyòl ayisyen: Lay
Кыргызча: Сарымсак
лакку: Лаччи
latviešu: Ķiploks
Lëtzebuergesch: Knuewelek
Ligure: Aggio
Limburgs: Witlouk
magyar: Fokhagyma
मैथिली: लह्सुन
मराठी: लसूण
Bahasa Melayu: Bawang putih
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sáung-tàu
монгол: Саримс
မြန်မာဘာသာ: ကြက်သွန်ဖြူ
Nederlands: Knoflook
नेपाली: लसुन
日本語: ニンニク
norsk: Hvitløk
norsk nynorsk: Kvitlauk
occitan: Alh cultivat
ଓଡ଼ିଆ: ରସୁଣ
oʻzbekcha/ўзбекча: Sarimsoq
ਪੰਜਾਬੀ: ਲਸਣ
پنجابی: لسن
پښتو: هوږه
ភាសាខ្មែរ: ខ្ទឹមស
português: Alho
română: Usturoi
Runa Simi: Ahus
русский: Чеснок
संस्कृतम्: लशुनम्
sardu: Azu
Scots: Garlic
shqip: Hudhra
sicilianu: Agghia
Simple English: Garlic
سنڌي: ٿوم
slovenčina: Cesnak kuchynský
slovenščina: Česen
Soomaaliga: Toon
کوردی: سیر
српски / srpski: Бели лук
srpskohrvatski / српскохрватски: Češnjak
Basa Sunda: Bawang bodas
svenska: Vitlök
Tagalog: Bawang
తెలుగు: వెల్లుల్లి
тоҷикӣ: Сирпиёз
Türkçe: Sarımsak
Türkmençe: Sarymsak
тыва дыл: Чеснок
українська: Часник
اردو: لہسن
Vahcuengh: Suenq
vepsän kel’: Künz'lauk
Tiếng Việt: Tỏi
walon: A (plante)
文言:
Winaray: Lasuna
ייִדיש: קנאבל
粵語: 蒜頭
žemaitėška: Česnags
中文: