Липа

Липа
Tilia cordata Sturm62 cropped.jpg
Ботаничка илустрација на
ситнолисна липа (Tilia cordata)
Научна класификација
Царство:Растенија
Нерангирано:Скриеносеменици
Нерангирано:Евдикоти
Нерангирано:Розиди
Ред:Слезовидни
Семејство:Слезови
Род:Липа
L.
Видови

околу 30; во текстот

Опачина на лист од ситнолисна липа
Цветови на липата
Плодови на липата
Свети Ѓорѓија и ламјата“ — скулптура во липино дрво од Тилман Рименшнајдер (~1490)
Липи на венецот во грбот на СР Словенија
Липа на грбот на Липецката област, Русија

Липа (науч. Tilia) — род од фамилијата слезови (Malvaceae) со околу 30 вида на дрва автохтони во умерените предели на северната полутопка.

Ова се големи листопадни дрва со височина од 20-40 м и дршкести срцевидни листови со пречник од 6-20 см. Точниот број на видови е непознат бидејќи самите лесно се вкрстуваат и во природата и кога се одгледуваат. Сите се двополови (цветовите имаат и машки и женски делови) и се опрашуваат со инсекти.

Во Македонија автохтони се ситнолисната (T. cordata), големолисната (T. platyphyllos) и сребренолисната липа (T. tomentosa).[1]

Опис

Липата има дебело исправено стебло како столб, а гранките се расчленуваат на повеќе ограноци со мазни дебели гранчиња. Лете има обилно зеленило од големи листови.[2]

Листовите се несиметрични, со облик на срце, а плодот е мал и зрнест, сврзан со жолтозелен прицветник што игра улога на крило. Нови растенија можат да се добијат со пресекување или од семка. Во плодна почва растат бргу, но подложни се на напад од многу разни инсекти. Семката мора да се посади штом ќе падне, во спротивно бргу се суши и оди во состојба на мирување која трае цели 18 месеци.[2]

Other Languages
Alemannisch: Linden (Botanik)
العربية: زيزفون
aragonés: Tilia
azərbaycanca: Cökə (bitki)
تۆرکجه: جؤکه (بیتکی)
беларуская: Ліпа
беларуская (тарашкевіца)‎: Ліпа
български: Липа
bosanski: Lipa (biljka)
català: Til·ler
Чӑвашла: Çăка
Cebuano: Tilia
čeština: Lípa (rod)
dansk: Lind
dolnoserbski: Lipa
eesti: Pärn
Ελληνικά: Φιλύρα (φυτό)
English: Tilia
эрзянь: Пекше
español: Tilia
Esperanto: Tilio
euskara: Ezki
فارسی: نمدار
français: Tilia
Gaeilge: Teile (crann)
galego: Tileiro
한국어: 피나무속
Հայերեն: Լորենի
hornjoserbsce: Lipa
Ido: Tilio
Bahasa Indonesia: Tilia
interlingua: Tilia
Ирон: Сусхъæд
íslenska: Linditré
italiano: Tilia
עברית: טיליה
ქართული: ცაცხვი
kaszëbsczi: Lëpa
қазақша: Жөке
коми: Нинпу
Кыргызча: Липа
latviešu: Liepas
Lëtzebuergesch: Lannen
lietuvių: Liepa (augalas)
мокшень: Пяше
Nederlands: Linde (geslacht)
日本語: シナノキ属
occitan: Tilia
олык марий: Писте
oʻzbekcha/ўзбекча: Joʻka
Перем Коми: Нинпу
Picard: Tilleu
Plattdüütsch: Linnen (Boom)
polski: Lipa
português: Tilia
română: Tei
Runa Simi: Tilu
русский: Липа
sardu: Tilia
Scots: Tilia
Simple English: Tilia
slovenčina: Lipa
slovenščina: Lipa
српски / srpski: Липа
srpskohrvatski / српскохрватски: Lipa
suomi: Lehmukset
svenska: Lindsläktet
татарча/tatarça: Юкә
Türkçe: Ihlamur
удмурт: Беризь
українська: Липа
vepsän kel’: Lehmuz
Tiếng Việt: Chi Đoạn
walon: Tiyoû
Winaray: Tilia
粵語: 椴樹
中文: 椴树