Книжевност

Книжевност
Основни облици

Роман · Поема · Драма
Расказ · Новела

Родови

Епика · Лирика · Драма
Романса · Сатира
Трагедија · Комедија
Трагикомедија

Извори

Изведба ( претстава) · Книга

Форми

Проза · Стих

Историја и списоци

Општ преглед на книжевноста
Индекс на поими
Историја · Современа историја
Книги · Писатели
Книжевни награди · Награди за поезија

Дискусија

Критика · Теорија · Списанија

Книжевност или литература ( латински: lit(t)era — буква) — уметноста на пишани дела. Иако двата поими се синонимни, книжевност го опфаќа уметничкиот дел од творештвото, додека поимот литература се користи за означување на каков било вид пишано творештво. Како заеднички поим се однесува на било која пишана форма, како и на целото книжевно дело во постоење, како во светски рамки, така и во рамките на една издвоена култура.

Во антиката и подоцнежното време, денешното значење на поимот поезија тогаш го носел значењето литература, бидејќи уметноста да се твори, односно пишува во стихови се сметала за литература. Прозата, од друга страна дури подоцна почнала да се оформува како посебна уметност, за да сега и прозата и поезијата претставуваат само начин на кој се пишува, односно твори или создава едно книжевно дело.

Одлики на литературата

Литературата се разгледува во однос на еден народ, најчесто вклучувајќи збир од текстови што претставуваат еден народ. И покрај тоа што литературата може да закружува најразлични ентитети, како што се здруженија, филозофски школи, историски периоди и др., сепак најчесто, употребата на зборот литература паѓа под оваа определба.

Поопшто гледано, литературата може да претставува збир разкази, песни и драми што се однесуваат на некоја одредена тема.

Клацифицирајќи некаков елемент како дел од литература (на пр. македонска книжевност, научна литература, итн.), може да се наиде на неколку потешкотии. Во одредени контексти, поимот„литература“ означува било каков симболички запис кој може да содржи слики и скулптури, а нормално и букви. За други, литературата мора да содржи само примери на тексуално сложени букви, или некакви други примери на симболично пишани јазици (на пр. хиероглифи). Уште поконзервативна интерпретација ќе бара текстот да има физичка форма, вообичаено напишана на хартија или друга форма кој овозможува печатење.

Различни историски периоди истакнувале различни карактеристики на литературата. Најраните дела, најчесот се осврнувале на религиозни и советувачки пораки. Морализирањето или согледувањето на литературата се спречува од ваквите извори. Средниот век ја носи романста, додека „времињата на причината“ ги произведуваат националистичките епови и филозофската мисла. Романтизмот ја истакнува популарната народна литература и емотивните ставови, но сепак му даваат отворен пат на Западот, кој во XIX-иот век ја започнува фазата на реализам и натурализам, трагајќи во реалното. XX-иот век го донесува симболизмот и психолошките гледишта, менувајќи го притоа тогашниот вообичаен тек.

Other Languages
Afrikaans: Letterkunde
Alemannisch: Literatur
አማርኛ: ሥነ ጽሑፍ
العربية: أدب
aragonés: Literatura
armãneashti: Literaturâ
arpetan: Litèratura
অসমীয়া: সাহিত্য
asturianu: Lliteratura
Aymar aru: Qullasïwi
azərbaycanca: Ədəbiyyat
تۆرکجه: ادبیات
বাংলা: সাহিত্য
Bân-lâm-gú: Bûn-ha̍k
Basa Banyumasan: Sastra
башҡортса: Әҙәбиәт
беларуская: Літаратура
беларуская (тарашкевіца)‎: Літаратура
भोजपुरी: साहित्य
български: Литература
Boarisch: Literadua
bosanski: Književnost
brezhoneg: Lennegezh
буряад: Удха зохёол
català: Literatura
Чӑвашла: Литература
Cebuano: Katitikan
čeština: Literatura
Cymraeg: Llenyddiaeth
dansk: Litteratur
Deutsch: Literatur
ދިވެހިބަސް: އަދަބިއްޔާތު
eesti: Kirjandus
Ελληνικά: Λογοτεχνία
English: Literature
español: Literatura
Esperanto: Literaturo
estremeñu: Literatura
euskara: Literatura
فارسی: ادبیات
Fiji Hindi: Literature
føroyskt: Bókmentir
français: Littérature
Frysk: Literatuer
furlan: Leterature
Gaeilge: Litríocht
Gaelg: Lettyraght
Gàidhlig: Litreachas
galego: Literatura
贛語: 文學
客家語/Hak-kâ-ngî: Vùn-ho̍k
한국어: 문학
Hawaiʻi: Moʻokalaleo
हिन्दी: साहित्य
hrvatski: Književnost
Ilokano: Literatura
Bahasa Indonesia: Sastra
interlingua: Litteratura
Interlingue: Literatura
íslenska: Bókmenntir
italiano: Letteratura
עברית: ספרות
Basa Jawa: Sastra
ಕನ್ನಡ: ಸಾಹಿತ್ಯ
Kapampangan: Literatura
къарачай-малкъар: Адабият
ქართული: ლიტერატურა
कॉशुर / کٲشُر: اَدَب
kaszëbsczi: Lëteratura
қазақша: Әдебиет
Kinyarwanda: Ubuvanganzo
Kiswahili: Fasihi
Kreyòl ayisyen: Literati
Kurdî: Wêje
Кыргызча: Адабият (илим)
Ladino: Literatura
лакку: Адабият
Latina: Litterae
latviešu: Literatūra
Lëtzebuergesch: Literatur
lietuvių: Literatūra
Limburgs: Literatuur
Livvinkarjala: Kirjalližus
magyar: Irodalom
Malagasy: Haisoratra
മലയാളം: സാഹിത്യം
मराठी: साहित्य
მარგალური: ლიტერატურა
Bahasa Melayu: Kesusasteraan
Baso Minangkabau: Sastra
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ùng-hŏk
Mirandés: Literatura
монгол: Утга зохиол
မြန်မာဘာသာ: စာပေ
Nederlands: Literatuur
Nedersaksies: Literatuur
नेपाली: साहित्य
नेपाल भाषा: साहित्य
日本語: 文学
Napulitano: Litteratura
нохчийн: Литература
Nordfriisk: Literatuur
norsk: Litteratur
norsk nynorsk: Litteratur
Nouormand: Littéthatuthe
Novial: Literature
occitan: Literatura
oʻzbekcha/ўзбекча: Adabiyot
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਾਹਿਤ
پنجابی: ساہت
Papiamentu: Literatura
Patois: Lichicha
Перем Коми: Лыддьӧтан
Picard: Litérature
Piemontèis: Literatura
Plattdüütsch: Literatur
polski: Literatura
português: Literatura
Qaraqalpaqsha: A'debiyat
română: Literatură
Runa Simi: Simi kapchiy
русиньскый: Література
русский: Литература
Scots: Leeteratur
shqip: Letërsia
sicilianu: Littiratura
Simple English: Literature
سنڌي: ادب
slovenčina: Literatúra
slovenščina: Književnost
Soomaaliga: Suugaan
کوردی: وێژە
српски / srpski: Књижевност
srpskohrvatski / српскохрватски: Književnost
Basa Sunda: Sastra
svenska: Litteratur
Tagalog: Panitikan
Taqbaylit: Tasekla
татарча/tatarça: Әдәбият
తెలుగు: సాహిత్యం
тоҷикӣ: Адабиёт
Türkçe: Edebiyat
Türkmençe: Edebiýat
українська: Література
اردو: ادب
Vahcuengh: Vwnzyoz
vèneto: Łiteratura
Tiếng Việt: Văn học
Võro: Kirändüs
文言: 文學
Winaray: Panuratan
Wolof: Njàngat
吴语: 文學
Xitsonga: Vutsari
ייִדיש: ליטעראטור
粵語: 文學
Zazaki: Edebiyat
Zeêuws: Literatuur
žemaitėška: Literatūra
中文: 文學