Инсекти

Инсекти
Инсекти
Период: ран Девон – денес
Insect collage.png
Од горе-лево, па на десно: мува танчарка (Empis livida), долгоносен чурилкар (Rhinotia hemistictus), австралиски ровец (Gryllotalpa brachyptera), германска оса (Vespula germanica), евкалиптен молец смолар (Opodiphthera eucalypti), бубачка грабливец (Harpactorinae)
Научна класификација [ у ]
Царство:Животни
Тип:Членконоги
Поттип:Шестноги
Класа:Инсекти
Linnaeus, 1758
Поткласи и редови
  • Двозглобни инсекти
    • Крилести инсекти
  • Еднозглобни
    • Старовилични

    Инсектите (научно: класа Insecta, од лат. insectum, позајмено од грч. entomon - "рассечи на делови") се група на членконоги кои имаат хитински надворешен скелет, триделно тело (глава, торакс и абдомен), три пара на членести екстремитети, сложени очи и две антени. Тие се една од најразнообразните групи на животни на планетава, со преку милион опишани видови и сочинуваат повеќе од половина од сите познати живи суштества.[1][2] Бројот на рецентни видови се проценува на шест и десет милиони,[1][3][4] и веројатно претставуваат над 90% од различните животински форми на Земјата.[5] Инсектите може да се најдат во речиси сите животни средини, иако само мал број на видови се среќаваат во океанот, станиште во кое доминира друга членконожна група — раковите.

    Животните циклуси на инсектите се различни, но повеќето се изведуваат од јајца. Растот на инсектите е ограничен од страна на нееластичниот надворешен скелет (егзоскелет), при што во текот на развитокот тие неколку пати го преслекуваат. Незрелите стадиуми можат да се разликуваат од возрасните по својата градба, навики и станишта каде живеат и може да се претставени со пасивен куклен стадиум кај оние групи кои подлежат на целосна метаморфоза. Инсектите може да подлежат и на нецелосна метаморфоза, при што недостасува куклениот стадиум, а возрасните единки се развиваат преку последователни ларвални стадиуми. Повисоките врски во групата Hexapoda се нејасни. Фосилизирани инсекти со огромна големина се најдени од Палеозоикот, како на пример, џиновски вилински коњчиња со должина на крилата од 55 до 70 cm. Најразновидните групи на инсекти коеволуирале со цветните растенија.

    Other Languages
    Адыгэбзэ: ХьэпӀацӀэхэр
    Afrikaans: Insek
    Alemannisch: Insekten
    አማርኛ: ሦስት አጽቄ
    Ænglisc: Ceorfdēor
    العربية: حشرة
    aragonés: Insecta
    ܐܪܡܝܐ: ܪܚܫܐ
    armãneashti: Insectâ
    অসমীয়া: পতংগ
    asturianu: Inseutos
    Avañe'ẽ: Tymbachu'i
    Aymar aru: Ch'iwi
    azərbaycanca: Həşəratlar
    تۆرکجه: حشره‌لر
    বাংলা: কীট
    Bân-lâm-gú: Khun-thiông
    Basa Banyumasan: Srangga
    башҡортса: Бөжәктәр
    беларуская: Насякомыя
    беларуская (тарашкевіца)‎: Вусякі
    Bislama: Insek
    български: Насекоми
    bosanski: Insekti
    brezhoneg: Amprevan
    català: Insectes
    Cebuano: Insekto
    čeština: Hmyz
    Cymraeg: Pryf
    dansk: Insekter
    Deutsch: Insekten
    eesti: Putukad
    Ελληνικά: Έντομα
    English: Insect
    español: Insecta
    Esperanto: Insektoj
    estremeñu: Insecta
    euskara: Intsektu
    فارسی: حشره
    Fiji Hindi: Kirwa
    føroyskt: Skordýr
    français: Insecte
    Frysk: Ynsekten
    Gaeilge: Feithid
    Gaelg: Insecta
    galego: Insectos
    𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌰𐌹𐌽𐍄𐍉𐌼𐍉𐌽
    客家語/Hak-kâ-ngî: Khûn-chhùng
    хальмг: Хорха
    한국어: 곤충
    հայերեն: Միջատներ
    हिन्दी: कीट
    hrvatski: Kukci
    Ido: Insekto
    Ilokano: Insekto
    Bahasa Indonesia: Serangga
    interlingua: Insecta
    íslenska: Skordýr
    italiano: Insecta
    עברית: חרקים
    ಕನ್ನಡ: ಕೀಟ
    Kapampangan: Insectu
    ქართული: მწერები
    कॉशुर / کٲشُر: کیوٚم
    қазақша: Жәндіктер
    kernowek: Hweskeren
    Kinyarwanda: Inigwahabiri
    Kiswahili: Wadudu
    Kreyòl ayisyen: Ensèk
    Кыргызча: Курт-кумурска
    кырык мары: Капшангы
    лакку: Ущущулгъи
    Latina: Insecta
    latviešu: Kukaiņi
    Lëtzebuergesch: Insekten
    лезги: Пепеяр
    lietuvių: Vabzdžiai
    Limburgs: Insekte
    lingála: Nyama ekɛ́
    Lingua Franca Nova: Inseto
    lumbaart: Inset
    magyar: Rovarok
    മലയാളം: പ്രാണി
    मराठी: कीटक
    მარგალური: ჭანდეფი (Insecta)
    مازِرونی: بئو
    Bahasa Melayu: Serangga
    Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tè̤ng-ngiê
    монгол: Шавж
    Nāhuatl: Yolcatzin
    Nederlands: Insecten
    Nedersaksies: Insekt
    नेपाली: किरा
    नेपाल भाषा: की
    日本語: 昆虫
    Napulitano: Inzetto
    нохчийн: Сагалмат
    Nordfriisk: Insekten
    norsk: Insekter
    norsk nynorsk: Insekt
    occitan: Insecta
    олык марий: Шыҥа-копшаҥге
    oʻzbekcha/ўзбекча: Hasharotlar
    ਪੰਜਾਬੀ: ਕੀਟ
    Pälzisch: Insekten
    پنجابی: کیڑے
    پښتو: خوځندکې
    Patois: Insek
    Plattdüütsch: Insekten
    polski: Owady
    português: Insetos
    Qaraqalpaqsha: Shıbın-shirkeyler
    română: Insectă
    Runa Simi: Palama
    русиньскый: Хробач
    русский: Насекомые
    саха тыла: Үөн-көйүүр
    संस्कृतम्: जन्तुः
    sardu: Babbalottu
    Scots: Insect
    Seeltersk: Insekte
    shqip: Insekti
    sicilianu: Nzettu
    සිංහල: කෘමියෝ
    Simple English: Insect
    slovenčina: Hmyz
    slovenščina: Žuželke
    Soomaaliga: Xasharaad
    کوردی: مێروو
    српски / srpski: Инсекти
    srpskohrvatski / српскохрватски: Insekt
    Basa Sunda: Gegeremet
    svenska: Insekter
    Tagalog: Kulisap
    தமிழ்: பூச்சி
    татарча/tatarça: Бөҗәкләр
    తెలుగు: కీటకము
    ไทย: แมลง
    ትግርኛ: ሓሽራ
    тоҷикӣ: Ҳашарот
    lea faka-Tonga: ʻinisēkite
    Tsetsêhestâhese: Meškêso
    Türkçe: Böcek
    українська: Комахи
    اردو: حشرات
    Vahcuengh: Non
    vèneto: Bai
    vepsän kel’: Gavedid
    Tiếng Việt: Côn trùng
    Võro: Mutuk
    walon: Inseke
    West-Vlams: Insektn
    Winaray: Insektó
    Wolof: Gunóor
    吴语: 昆虫
    ייִדיש: אינסעקט
    Yorùbá: Kòkòrò
    粵語: 昆蟲
    žemaitėška: Vabzdē
    中文: 昆虫