Домашно говедо

Крава
Cow female black white.jpg
припитомен
Научна класификација
Царство:Animalia
Колено:Chordata
Класа:Mammalia
Ред:Artiodactyla
Семејство:Шуплороги
Потсемејство:Говеда
Род:Bos
Вид:B. taurus
Биномен назив
Bos taurus
Linej, 1758

Домашно говедо или едноставно говедо се нарекуваат одгледуваните потомци на дивото говедо (Bos taurus). Одгледувањето започнало најпрво поради месото, а подоцна и поради млекото и нивната сила која се користела за влечење.

Денешното домашно говедо првобитно дошло од Анадолија и од Блискиот Исток. Одледувањето на домашното говедо започнало уште во 9 век п.н.е. Како доказ за тоа се смета тоа што уште од 8300 година п.н.е. заедно со земјоделците пристигнало на Кипар, каде дотогаш немало говеда. Оттогаш луѓето одгледале голем број раси на домашни говеда, а понекогаш го вкрстувале Bos taurus со други видови говеда. Одгледувани се и други видови говеда, пред се во Азија. Така од подвидот на дивото говедо зебу (Bos primigenius, понекогаш Bos taurus) потекнува домашното говедо од подвидот зебу (Bos primigenius indicus, понекогаш Bos taurus indicus), од говедото бантенг (Bos javanicus) потекнува домашното говедо на Бали (Bos javanicus f. domestica) итн.

Најголем број домашни говеда кои се одгледуваат поради месото има во Бразил, околу 200 милиони. Домашните говеда ги има во неколку раси, а притоа расите се резултат на целта за која би се користело животното. Покрај месото, млекото и кожата, изметот од домашните говеда е многу ценето природно ѓубриво во земјоделството, а се користи и за добивање биогас. Во многу делови од Светот домашното говедо, посебно воловите, се користат за влечење и имаат важна улога во орањето. При одгледувањето на домашни говеда се вршело вкрстување на расите за да се добијат животни со одредени карактеристики. Притоа, најчесто се имале две цели: да се добие поголемо количество млеко и да се добие подобар квалитет и поголемо количество месо.

Кон крајот на 15. век Европјаните го донеле домашното говедо во Америка, како и во Австралија и Нов Зеланд, каде многу брзо се развиле големи крда диви говеда.

Говедата се животни од групата преживари, што значи дека имаат систем за исхрана кој им овозможува да ја искористат несварената растителна храна од желудникот, при што ја враќаат во устата и ја џвакаат. Потоа таа храна ја голтаат и во желудникот дополнително се обработува од страна на микроби кои живеат во стомакот на говедото. Тие микроорганизми се одговорни за разградувањето на целулозата и другите јаглени хидрати, а освен тоа синтетизираат аминокиселини.

Периодот на бременост кај кравите е 9 месеци. Новороденото теле тежи меѓу 35 и 45 килограми, а говедата можат да живеат до 25 години.

Other Languages
Afrikaans: Bees
Alemannisch: Hausrind
አማርኛ: ላም
Ænglisc: Hriðer
العربية: بقرة
aragonés: Bos taurus
armãneashti: Vacâ
অসমীয়া: গৰু
Atikamekw: Toro
авар: ГӀака
azərbaycanca: İnək
تۆرکجه: اینک
bamanankan: Misi
বাংলা: গরু
Bahasa Banjar: Sapi
Bân-lâm-gú: Au-chiu gû
башҡортса: Һыйыр
беларуская: Карова
беларуская (тарашкевіца)‎: Карова
भोजपुरी: गाइ
Bikol Central: Baka
български: Домашно говедо
བོད་ཡིག: གླང་གོག་
bosanski: Domaće govedo
brezhoneg: Bos taurus
буряад: Үхэр
català: Bou
Cebuano: Bos taurus
čeština: Tur domácí
chiShona: Mhou (yemombe)
chiTumbuka: Ng’ombe
corsu: Vacca
Cymraeg: Buwch
dansk: Tamkvæg
Deitsch: Kuh
Deutsch: Hausrind
Diné bizaad: Béégashii
डोटेली: गाई
eesti: Veis
Ελληνικά: Βους ο ταύρος
emiliàn e rumagnòl:
English: Cattle
Esperanto: Bovo
estremeñu: Bos taurus
euskara: Behi
فارسی: گاو
føroyskt: Neyt
français: Bos taurus
Gaeilge:
Gàidhlig:
galego: Vaca
ГӀалгӀай: Етт
گیلکی: گاب
한국어:
հայերեն: Կով
हिन्दी: गाय
hornjoserbsce: Howjado
hrvatski: Domaće govedo
Bahasa Hulontalo: Sapi
Ido: Bovo
Ilokano: Baka
Bahasa Indonesia: Sapi
Iñupiak: Immulivik
isiXhosa: Yenkomo
íslenska: Nautgripur
italiano: Bos taurus
עברית: בקר הבית
Basa Jawa: Sapi
ಕನ್ನಡ: ದನ
қазақша: Сиыр
kernowek: Bugh
Kinyarwanda: Inka
Kiswahili: Ng'ombe
Kreyòl ayisyen: Vach
Кыргызча: Уй
кырык мары: Ышкал
лакку: Оьл
ລາວ: ງົວ
Latina: Bos taurus
latviešu: Liellops
Lëtzebuergesch: Rand
лезги: Кал
lietuvių: Naminis jautis
Ligure: Bos Taurus
Limburgs: Kooj
Lingua Franca Nova: Bove
lumbaart: Bos taurus
magyar: Szarvasmarha
മലയാളം: പശു
मराठी: गाय
Bahasa Melayu: Lembu
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ngù
Mirandés: Baca
мокшень: Тракс
မြန်မာဘာသာ: နွား
Nāhuatl: Cuacuahueh
Nederlands: Rund
नेपाली: गाई
नेपाल भाषा: सा (प्राणी)
日本語: ウシ
нохчийн: Етт
Nordfriisk: Beest
norsk: Storfe
norsk nynorsk: Storfe
Nouormand: Bœu
occitan: Bos taurus
ଓଡ଼ିଆ: ଗାଈ
oʻzbekcha/ўзбекча: Sigir
پنجابی: گاں
Patois: Kiakl
Plattdüütsch: Rindveeh
português: Bos taurus
română: Vacă
Runa Simi: Waaka
русиньскый: Корова
русский: Корова
саха тыла: Ынах
संस्कृतम्: गौः
sardu: Bàca
Scots: Kye
shqip: Lopa
සිංහල: ගවයා
Simple English: Cattle
سنڌي: ڳئون
slovenčina: Tur domáci
slovenščina: Domače govedo
Soomaaliga: Lo'
کوردی: مانگا
Sranantongo: Kawmeti
српски / srpski: Domaće govedo
srpskohrvatski / српскохрватски: Domaće govedo
Basa Sunda: Sapi
suomi: Nauta
svenska: Nötkreatur
Tagalog: Baka
தமிழ்: மாடு
tarandíne: Uéve
татарча/tatarça: Сыер
తెలుగు: పశువు
ไทย: วัว
тоҷикӣ: Гов
ᏣᎳᎩ: ᏩᎧ
ತುಳು: ಪೆತ್ತ
Türkçe: Sığır
Thuɔŋjäŋ: Ɣɔ̈k
українська: Корова
اردو: گائے
Vahcuengh: Cwz
vèneto: Vaca
vepsän kel’: Lehm
Tiếng Việt: Bò nhà
Võro: Tõbras
West-Vlams: Runders
Winaray: Baka
吴语: 家牛
ייִדיש: אקס
粵語:
Zazaki: Naxır
žemaitėška: Karvė
中文: 家牛