Бургас

Бургас (бугарски: Бургас) е град во Бугарија, исто така е и општински центар на најголемата по површина (7748,1 кв.км) област во Бугарија. Тој е четвртиот по големина град во Бугарија со 207.925 жители и важен економски, културен, административен центар во југоисточна Бугарија. Во него се наоѓа првиот по натовареност аеродром и пристаниште со најголем товарооборот во Бугарија. На територијата на Бургаска област, на неколку километри северно од градот се наоѓа и "Нефтохим" - најголемата хемиска и нафтена рафинерија на Балканскиот полуостров. Бургас е значаен културен центар, со развиен морски туризам. Многу странски туристи го посетуваат Бургас и околните места со цел - одмор.

Историjа

Областа на денешен Бургас, помеѓу трите езера и Црното Море, директорот на регионалниот музеј Цоня Дражево дефинира како "крстопат на најдревните цивилизации". Меѓу првите жители на регионот се траки. Се претпоставува дека околу 6 век п.н.е. по брегот тие создаваат голем број градови, како Аполонија, Месемврия, Анхиало и други, за кои се смета дека се основани од грчки доселеници.

Во почетокот на летото на 2008 година археолози од Бургаския музеј отвораат на 10 километри северно од градот, во праисториски могила во месноста "Хлороводородна нивоа", во дворот на затворот-общежитие со лек режим по патот за населбата Ветрен, уникатни предмети, кои датираат од времето на раниот халколит.

Изкопани се над 250 предмети, за најдобар раните од кои се претпоставува дека се искористени 6000 години п.н.е.. Тие сведочат за земјоделство, сточарство и производство на сол, како егзистенцијата на древните жители на местото. Пронајдени се и ритуални садови на царот-свештеник. Се смета дека артефактите се најстарите, наоѓање воопшто по брегот на Црното Море, вклучително и во Турција и Кавказ.

Подоцна, на 15 километри југозападно од Бургас е основан римскиот град Деултум (лат. Colonia Flavia Pacis Deultemsium), кој исто така бил воена колонија, а потоа се претвора во важен центар на провинцијата Хемимонтус. регионот. Од старото име потекнуваат називите Девелт и Дебелт. Тука бил изграден медицински центар до многуте минерални извори во овој регион.

Во средниот век на 10 километри е изградена тврдината Пиргос, сместена на полуостровот Форос, во близина на денешниот населба Крайморие. Таа најверојатно е користена како наблюдателница и чуваат подстъпите кон тврдините Девултум и Скафида и римскиот пат Виа Понитка. Нејзините остатоци постоеле и во 19 век, за што сведочат различни Европјани, посетував регионот во овој период. При археолошките ископувања во 2009 година се откриени дел од тврдината и античко населба во близина на него датира од доцната античност (V век по Христа).

Според податоците на францускиот конзул во Црното Море Шарл де Пейсонел (1727-1790) градот почнува да расте благодарение на трговијата и зърноизноса за Цариград во средината на 18 век. Дури во 17 век Бургас добива сегашното име. Првично е наречен Ахело Бургас, а по Ослободувањето - Бургас. Со повлекувањето на руските трупи по завршувањето на Руско-турската војна од 1828-1829 година, поголем дел од бугарското население на Странџа и крајбрежјето напушта родните домови и Следејќи Армијата надвор од Бугарија се населил во Украина, Молдавија, Бесарабија и други територии на Руската империја. Во следвашите години се враќаат, дел од турското население, избегал пред војната. Во напуштени села се населиле Бугари од внатрешноста на земјата, кои под влијание на грчките наставници и свештеници постепено се погърчват. Во 1869 година во Бургас се откриваат бугарско училиште и црква во регионот на денешниот храм "Св св Кирил и Методиј ". Градот е ослободен од османска власт на 6 февруари 1878 година од страна на руските трупи. Во тоа време во него живеат околу 2950 лица, главно Турци, Ерменци, Евреи, Бугари и Гркомани. Прв градоначалник на ослободени град Нико Попов - Бугарин, во чие семејство половина луѓе се сметаат за Грци. По потпишувањето на Берлинскиот договор Бургас станува еден од 6-те административни центри на новоформираната провинција Источна Румелија. Поголем дел од турското население се изселва во Отоманската империја, најпрво по Ослободувањето, а потоа и по соединенија на Бугарија.

На 29 јануари 1895 година емигрантите од Македонија во Кнeжество Бугарија создаваат во Бургас Македонско друштво, наречено Пирин планина во кое членувале и емигранти од Одринско. На 12 мај 1896 година, по подобие на Бургаски македонско друштво "Пирин планина", на иницијатива на Капитан Петко војвода и браќата Петар и Никола Драгулеви во Варна се создава природни преселенско друштво "Странџа". [7]. Во месец декември истата година се гради и негов клон во Бургас. [7]. На 2 септември 1902 година, двете организации во Бургас се здружуваат во Македоно-Одринско друштво.

Важна фаза од економскиот развој на Бургас бележи морското пристаниште, кое е отворено на 18 мај 1903 година. Во 1905 година е основана и трговско училиште, а во 1925 година се отвора државно механо-техничко училиште.

Во следните неколку децении градот и окрузи се претвораат во најголемиот бегалски камп на Бугарија. По Илинденското востание, особено по Междусъюзническата војна од 1913 година, градот и регионот се целосно со бегалци од Источна Тракија. [7] При избувнување на Балканската војна во 1912 година 65 лица од Бургас се доброволци во Македонско-одринското доброволен корпус. [ 8] За нецелосни податоци на поранешната Дирекција за сместување на бегалски семејства во Бугарија, до 1931 година во Бургаски округ се внесување најмногу - 12 155 семејства што нивниот вкупен број изнесува над 60 илјади луѓе, две третини од кои од Источна Тракија. [7] Остатокот се бегалци од Егејска Македонија, главно од областа Ениџе Вардар. Тие пристигнуваат во периодот 1923-1925 година и внесување во Бургас и крајбрежните села на север од градот. На нивно место за Грција заминуваат поголемиот дел од гърчеещите се жители од регионот. Зградата на Општина Бургас

Македонските Бугари основаат во Бургас Македоно-одринското опълченско друштво, Македонската добротворна братство "Димитар Михајлов", Македонското женско културно-просветно и добротворни претпријатие "Менча Крничева", Македонскиот младински сговор "Пелистер" и др.

Во 1928 година Бургаски залив замрзнува, што овозможува транзит до островот Света Анастасија со файтони.

По Втората светска војна, поголемиот дел од еврејското население се изселва во новоформираната држава Израел.

За време на комунистичекото управување на БКП Бургас е претворен во индустриски центар. Приватните претпријатија и фабрики се национализирани и изградени фабрики, најголем од нив е поранешниот Нафта-хемиски комбинат.

Во 2008 година пред Бургаския административен суд за прв пат во Бугарија е покренат тужба по електронски пат.

Other Languages
Acèh: Burgas
Afrikaans: Boergas
العربية: بورغاس
aragonés: Burgas
armãneashti: Burgas
asturianu: Burgas
azərbaycanca: Burqas
تۆرکجه: بورگاس
беларуская: Бургас (Балгарыя)
беларуская (тарашкевіца)‎: Бургас (Баўгарыя)
български: Бургас
brezhoneg: Bourgas
català: Burgàs
čeština: Burgas
Cymraeg: Burgas
dansk: Burgas
Deutsch: Burgas
eesti: Burgas
Ελληνικά: Μπουργκάς
English: Burgas
español: Burgas
Esperanto: Burgaso
euskara: Burgas
فارسی: بورگاس
français: Bourgas
Gaeilge: Burgas
한국어: 부르가스
Հայերեն: Բուրգաս
hrvatski: Burgas
Bahasa Indonesia: Burgas
Ирон: Бургас
italiano: Burgas
עברית: בורגס
ქართული: ბურგასი
қазақша: Бургас
Кыргызча: Бургас
latviešu: Burgasa
Lëtzebuergesch: Burgas
lietuvių: Burgasas
magyar: Burgasz
मराठी: बुर्गास
მარგალური: ბურგასი
مصرى: بورجاس
Bahasa Melayu: Burgas
монгол: Бургас хот
Nederlands: Boergas (stad)
日本語: ブルガス
norsk: Burgas
norsk nynorsk: Burgas
پنجابی: برگاس
polski: Burgas
português: Burgas
română: Burgas
русский: Бургас
Scots: Burgas
slovenčina: Burgas (mesto)
slovenščina: Burgas
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Пѷргъ
ślůnski: Burgas
کوردی: بورگاس
српски / srpski: Бургас
srpskohrvatski / српскохрватски: Burgas
suomi: Burgas
svenska: Burgas
Türkçe: Burgaz
Türkmençe: Burgas
українська: Бургас
اردو: بورگاس
vepsän kel’: Burgas
Tiếng Việt: Burgas
Volapük: Burgas
Winaray: Burgas
粵語: 布爾加斯
中文: 布爾加斯