Будимпешта

Будимпешта
Budapest
Од горе, лево кон десно, поглед кон градот со Дунав, Сечењиевиот ланчен мост, Плоштад на хероите, Унгарскиот парламент, Рибарските кули, базиликата Св. Иштван и панорама од ридот Гелерт со замокот Буда од лево.
Од горе, лево кон десно, поглед кон градот со Дунав, Сечењиевиот ланчен мост, Плоштад на хероите, Унгарскиот парламент, Рибарските кули, базиликата Св. Иштван и панорама од ридот Гелерт со замокот Буда од лево.
Официјално знаме на Будимпешта
Знаме
Официјален грб на Будимпешта
Грб
Mестоположба
Mестоположбата на Будимпешта
Будимпешта на картата на Унгарија
Координати

Erioll world.svg 47°28′19″N, 19°03′01″E

Часовен појас
- лето
CET
CEST
Општи податоци
Име
- изворно
Будимпешта
  Budapest
Прекари„Бисерот на Дунав“
„Кралицата на Дунав“
„Срцето на Европа“
„Град на слободата“
Мото
- изворно
 
  A Duna gyöngye,
A Duna királynője
Стари имињаБуда
Будим
Обуда
Пешт
Порталbudapest.hu
Управа
Земја Унгарија
РегионЦентрална Унгарија
ОкругБудимпешта
ГрадоначалникИштван Тарлош (Фидес-ХНПУ)
Географија
Површина525,16 km²
Надморска височина102 m
Население
Население1 712 210 HCSO (2009)
Густина3232 ж./km² (2007)
Етнички групиглавно Унгарци (за подетални информации види секција Етнички групи)

Будимпешта (унгарски: Budapest) е главен град на Унгарија[1] и нејзин основен политички, културен, трговски, индустриски и транспортен центар.[2] Во 2010 година, во Будимпешта бројот на населението изнесува 1,721,556[3], што е пад од средината на 1980-тите, кога тоа било 2,1 милиони луѓе. Градот има големина од 525 км².[4] Будимпешта станал единствен град кој ги зафаќа двата брега на Дунав со спојувањето од 17 ноември 1873 година на десниот (западен) брег Будим (или Буда) и Обуда и левиот (источен) брег Пешта.[4][5]

Аквинк (Aquincum) кој преставува келтскa колонија[6] е и директниот потомок на Будимпешта[7], станувајќи главен град на на римската провинција Долна Панонија.[6] Унгарците дошле на територијата на Будимпешта во IX век. Нивната прва колонија била уништена од Монголите во 1241-42 година. Реизградената Будимпешта станува центар на ренесансно-хуманистичката култура[8] во XV век. После Мохачката битка од 1526 година и приближно после 150 години Отоманско владеење[9], со развитокот на регионот во XVIII и XIX век, после унификацијата од 1873 Будимпешта станува глобална метропола[10]. Исто така станал и вториот главен град на Австроунгарија, голема сила која што се растури во 1918. Будимпешта претставувала жаришна точка на Унгарската револуција од 1848, Унгарската Советска Република формирана во 1919, Битката за Будимпешта од 1945 и револуцијата од 1956.

Почитувана како една од најубавите градови на Европа,[1][11][12] нејзиното светско наследство ги вклучува двата брега на Дунав, Замокот Буда, Авенијата Андреси, Плоштадот на хероите и Милениум метрото коешто претставува второ најстаро метро во светот.[11][13] Исто така други значајни точки во градот се тоа што таму се наоѓа втората најголема синагога во светот, како и третиот светски најголем парламент.

Other Languages
Acèh: Budapèst
адыгабзэ: Будапешт
Afrikaans: Boedapest
Alemannisch: Budapest
አማርኛ: ቡዳፔስት
العربية: بودابست
aragonés: Budapest
armãneashti: Budapesta
arpetan: Budapèst
asturianu: Budapest
Avañe'ẽ: Budapest
Aymar aru: Budapest
azərbaycanca: Budapeşt
تۆرکجه: بوداپست
Bân-lâm-gú: Budapest
башҡортса: Будапешт
беларуская: Будапешт
беларуская (тарашкевіца)‎: Будапэшт
български: Будапеща
Boarisch: Budapest
bosanski: Budimpešta
brezhoneg: Budapest
català: Budapest
Чӑвашла: Будапешт
Cebuano: Budapest
čeština: Budapešť
Chavacano de Zamboanga: Budapest
chiShona: Budapest
corsu: Budapest
Cymraeg: Budapest
dansk: Budapest
davvisámegiella: Budapest
Deitsch: Budapescht
Deutsch: Budapest
dolnoserbski: Budapest
eesti: Budapest
Ελληνικά: Βουδαπέστη
English: Budapest
эрзянь: Будапешт ош
español: Budapest
Esperanto: Budapeŝto
estremeñu: Budapest
euskara: Budapest
eʋegbe: Budapest
فارسی: بوداپست
Fiji Hindi: Budapest
føroyskt: Budapest
français: Budapest
Frysk: Boedapest
Gaeilge: Búdaipeist
Gaelg: Budapest
Gagauz: Budapeşt
Gàidhlig: Budapest
galego: Budapest
ગુજરાતી: બુડાપેસ્ટ
客家語/Hak-kâ-ngî: Budapest
한국어: 부다페스트
հայերեն: Բուդապեշտ
हिन्दी: बुडापेस्ट
hornjoserbsce: Budapest
hrvatski: Budimpešta
Bahasa Indonesia: Budapest
interlingua: Budapest
Interlingue: Budapest
íslenska: Búdapest
italiano: Budapest
עברית: בודפשט
Basa Jawa: Budapest
къарачай-малкъар: Будапешт
ქართული: ბუდაპეშტი
kaszëbsczi: Bùdapeszt
қазақша: Будапешт
kernowek: Budapest
Kiswahili: Budapest
Kreyòl ayisyen: Boudapès
kurdî: Budapeşt
Кыргызча: Будапешт
кырык мары: Будапешт
Ladino: Budapest
لۊری شومالی: بۊداست
Latina: Budapestinum
latviešu: Budapešta
Lëtzebuergesch: Budapest
lietuvių: Budapeštas
Ligure: Budapest
Limburgs: Budapes
lingála: Budapest
Livvinkarjala: Budapeštu
lumbaart: Budapest
magyar: Budapest
Malagasy: Budapest
Malti: Budapest
Māori: Budapest
მარგალური: ბუდაპეშტი
Bahasa Melayu: Budapest
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Budapest
мокшень: Будапешт
монгол: Будапешт
မြန်မာဘာသာ: ဗူးဒပက်မြို့
Nāhuatl: Budapest
Dorerin Naoero: Budapest
Nederlands: Boedapest
नेपाली: बुडापेस्ट
नेपाल भाषा: बुदापेस्त
日本語: ブダペスト
нохчийн: Будапешт
Nordfriisk: Budapest
Norfuk / Pitkern: Budapest
norsk: Budapest
norsk nynorsk: Budapest
occitan: Budapèst
олык марий: Будапешт
oʻzbekcha/ўзбекча: Budapesht
ਪੰਜਾਬੀ: ਬੁਦਾਪੈਸਤ
پنجابی: بوداپست
Papiamentu: Budapest
پښتو: بوډاپسټ
Перем Коми: Будапешт
Piemontèis: Bùdapest
Tok Pisin: Budapest
Plattdüütsch: Budapest
polski: Budapeszt
português: Budapeste
Qaraqalpaqsha: Budapesht
qırımtatarca: Budapeşt
română: Budapesta
Romani: Peshta
rumantsch: Budapest
Runa Simi: Budapest
русиньскый: Будапешт
русский: Будапешт
саха тыла: Будапешт
Gagana Samoa: Budapest
संस्कृतम्: बुद्धप्रस्थ
sardu: Budapest
Scots: Budapest
Seeltersk: Budapest
Sesotho: Budapest
shqip: Budapesti
sicilianu: Budapest
Simple English: Budapest
slovenčina: Budapešť
slovenščina: Budimpešta
ślůnski: Budapeszt
Soomaaliga: Budapest
کوردی: بوداپێست
српски / srpski: Будимпешта
srpskohrvatski / српскохрватски: Budimpešta
suomi: Budapest
svenska: Budapest
Tagalog: Budapest
Taqbaylit: Budapest
tarandíne: Budapest
татарча/tatarça: Будапешт
тоҷикӣ: Будапешт
Türkçe: Budapeşte
удмурт: Будапешт
українська: Будапешт
اردو: بوداپست
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Budapésht
vèneto: Budapest
vepsän kel’: Budapešt
Tiếng Việt: Budapest
Volapük: Budapest
Võro: Budapest
walon: Budapesse
文言: 布達佩斯
West-Vlams: Boedapest
Winaray: Budapest
Wolof: Budapest
吴语: 布达佩斯
ייִדיש: בודאפעשט
Yorùbá: Budapest
粵語: 布達佩斯
Zazaki: Budapeşt
Zeêuws: Boedapest
žemaitėška: Budapešts
中文: 布达佩斯
Kabɩyɛ: Pudapɛsɩtɩ