Будизам

Будизамот е нетеистичка религија[1][2] која опфаќа различни традиции, верувања и практики во голема мера врз основа на учењата припишувани на Сидарта Гаутама, познат како Буда (оној кој е разбуден) кој живеел во 5 век п.н.е. во североисточна Индија.[3][1]. Во светот постојат различни извори што тврдат различни бројки за бројот на верници но сепак бројката се движи помеѓу 230 милиони и 1.691 милијарди верници[4][5][6][7][8]. Најголем дел од будистите живеат во Азија.

Будизмот го признава Буда како свет учител кој помагал на луѓето да ги надминат нивните страдања според законите на карма преку разбирањето на Четирите Величествени Вистини а со тоа реализирајќи ја вистинската природа на феноменот и избегнување на кругот на страдања и како краен стадиум е препородувањето познато како Самсара.

Методите што ги користи будизмот за постигнување на самсарата се: етичка прилагоденост, култивација на мудрост, тренирање на мозокот преку учење и медитација, несебично однесување, одрекување од светските работи, побожни обреди и во некои гранки на религијата, разбудување на свети суштества за да им помогнат на луѓето во достигнување на Нирвана.

Будист е човек што пребегнува во Трите Накити: Буда, оној кој е разбуден, Дарма, учењето и Санга, будистичкото општество.

Будизмот се проширил преку две главни гранки: Теравада, што се проширил кон југ и исток од неговото место на создавање и денес се проширило во Југоисточна Азија, и Махајана, кој најпрво се проширил кон запад од местото на создавање потоа северно и источно во Источна Азија. Покасно, двете гранки се прошириле кон Европа и Америка.

Додека Будизмот се практикува главно во Азија, и двете главни гранки сега ги има насекаде низ светот. Проценките за будистите во светот значително се разликуваат во зависност од начинот на кој будистичкото придржување е дефинирано. Будизмот е исто така признат како една од најбрзорастечките религии во светот.[9][10][11][12]

Будистичките училишта не се согласуваат при интерпретација на Гаутама Буда. Некои клучни текстови, познати како никаи или агами, се зачувани од двете гранки на будизмот. Некои од материјалите се зачувани од страна на тибетскиот будизам. Овие текстови се центар на Теравада, но се ретко користени во Махајаната. Најзначајните Махајана натписи се Сутрите на Махајана. Зачетоците на некои дефинирани Махајана идеи се во агамите.

Покрај тоа што најчесто будизмот е сметан за религија, некои научници не ја вметнуваат во таа категорија [13][14], или пак според други будизмот е фамилија на религии[15]. Исто така има и научници што тврдат дека будизмот нема дадено јасен став за својот статус [16].

Расширеност

Будизмот е четврта најголема религија по христијанството, исламот и хиндуизмот. Таа е застапена во следниве држави:

Other Languages
Afrikaans: Boeddhisme
Alemannisch: Buddhismus
አማርኛ: ቡዲስም
Ænglisc: Buddendōm
العربية: بوذية
aragonés: Budismo
arpetan: Boudismo
অসমীয়া: বৌদ্ধ ধৰ্ম
asturianu: Budismu
Avañe'ẽ: Vudismo
azərbaycanca: Buddizm
تۆرکجه: بودیزم
Bahasa Banjar: Buddha
Bân-lâm-gú: Hu̍t-kàu
Basa Banyumasan: Agama Buddha
башҡортса: Буддизм
беларуская: Будызм
беларуская (тарашкевіца)‎: Будызм
भोजपुरी: बौद्ध धर्म
Bikol Central: Budismo
Bislama: Budisim
български: Будизъм
Boarisch: Buddhismus
བོད་ཡིག: ནང་བསྟན།
bosanski: Budizam
brezhoneg: Boudaegezh
català: Budisme
Cebuano: Budismo
čeština: Buddhismus
corsu: Buddisimu
Cymraeg: Bwdhaeth
dansk: Buddhisme
davvisámegiella: Buddhisma
Deutsch: Buddhismus
eesti: Budism
Ελληνικά: Βουδισμός
English: Buddhism
español: Budismo
Esperanto: Budhismo
estremeñu: Budismu
euskara: Budismo
Fiji Hindi: Buddhism
føroyskt: Buddisma
français: Bouddhisme
Frysk: Boedisme
furlan: Budisim
Gaeilge: An Búdachas
Gàidhlig: Bùdachas
galego: Budismo
贛語: 佛教
ગુજરાતી: બૌદ્ધ ધર્મ
客家語/Hak-kâ-ngî: Fu̍t-kau
хальмг: Буддизм
한국어: 불교
Hawaiʻi: Hoʻomana Buda
हिन्दी: बौद्ध धर्म
hrvatski: Budizam
Ido: Budismo
Ilokano: Budismo
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: বৌদ্ধ লিচেত
Bahasa Indonesia: Agama Buddha
interlingua: Buddhismo
Interlingue: Budhisme
Ирон: Буддизм
isiZulu: UbuBudha
íslenska: Búddismi
italiano: Buddhismo
עברית: בודהיזם
ქართული: ბუდიზმი
कॉशुर / کٲشُر: بُدھ مَت
қазақша: Буддизм
kernowek: Bouddhisteth
Kiswahili: Ubuddha
Kreyòl ayisyen: Boudis
kurdî: Budîzm
Кыргызча: Бурканчылык
Ladino: Budizmo
лезги: Буддизм
Latina: Buddhismus
latviešu: Budisms
Lëtzebuergesch: Buddhismus
lietuvių: Budizmas
Ligure: Buddiximo
Limburgs: Boeddhisme
la .lojban.: bu'ojda
lumbaart: Buddism
magyar: Buddhizmus
मैथिली: बौद्ध धर्म
Malagasy: Bodisma
മലയാളം: ബുദ്ധമതം
Malti: Buddiżmu
მარგალური: ბუდიზმი
مصرى: بوذيه
مازِرونی: بودیسم
Bahasa Melayu: Agama Buddha
Baso Minangkabau: Agamo Buddha
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hŭk-gáu
Mirandés: Budismo
မြန်မာဘာသာ: ဗုဒ္ဓဘာသာ
Nederlands: Boeddhisme
Nedersaksies: Boeddhisme
नेपाली: बुद्ध धर्म
नेपाल भाषा: बुद्ध धर्म
日本語: 仏教
нохчийн: Буддизм
Norfuk / Pitkern: Budism
norsk: Buddhisme
norsk nynorsk: Buddhismen
Novial: Budisme
occitan: Bodisme
oʻzbekcha/ўзбекча: Buddizm
ਪੰਜਾਬੀ: ਬੁੱਧ ਧਰਮ
پنجابی: بدھ مت
Papiamentu: Budismo
پښتو: بوديزم
Patois: Budizim
ភាសាខ្មែរ: ព្រះពុទ្ធសាសនា
Piemontèis: Bodism
Tok Pisin: Budisim
Plattdüütsch: Buddhismus
polski: Buddyzm
português: Budismo
Qaraqalpaqsha: Buddizm
română: Budism
rumantsch: Budissem
Runa Simi: Wurayuyay
русиньскый: Будгізм
русский: Буддизм
саха тыла: Буддизм
संस्कृतम्: बौद्धधर्मः
sardu: Buddhismu
Scots: Buddhism
Sesotho sa Leboa: Sebuda
shqip: Budizmi
sicilianu: Buddismu
සිංහල: බුද්ධාගම
Simple English: Buddhism
سنڌي: ٻڌمت
slovenčina: Budhizmus
slovenščina: Budizem
کوردی: بودیزم
српски / srpski: Будизам
srpskohrvatski / српскохрватски: Budizam
Basa Sunda: Agama Buddha
svenska: Buddhism
Tagalog: Budismo
தமிழ்: பௌத்தம்
татарча/tatarça: Буддачылык
తెలుగు: బౌద్ధ మతము
тоҷикӣ: Дини Буддои
Türkçe: Budizm
Türkmençe: Buddaçylyk
українська: Буддизм
اردو: بدھ مت
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: بۇددا دىنى
Vahcuengh: Fozgyau
vèneto: Budhismo
vepsän kel’: Buddizm
Tiếng Việt: Phật giáo
Võro: Budism
文言: 佛教
Winaray: Budismo
吴语: 佛教
Xitsonga: Vubhuda
ייִדיש: בודהיזם
粵語: 佛教
Zazaki: Budizm
žemaitėška: Budėzmos
中文: 佛教
डोटेली: बुद्ध धर्म
ГӀалгӀай: Буддизм
Kabɩyɛ: Buudiyism
Lingua Franca Nova: Budisme