Азот
English: Nitrogen

За истоимената област во Македонија, погл. Азот (област).
Азот  (7N)
Liquidnitrogen.jpg
Течен азот
Nitrogen Spectra.jpg
Општи својства
Име и симболазот (N)
Изгледбезбоен гас, течност или цврста
Азотот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Нихониум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Московиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Тенесин (непознати хемиски својства)
Оганесон (непознати хемиски својства)


N

P
азоткислород
Атомски број7
Стандардна атомска тежина (Ar)14,007[1] (14,00643–14,00728)[2]
Категорија  двоатомски неметал
Група и блокгрупа 15 (азотна), p-блок
ПериодаII периода
Електронска конфигурација[He] 2s2 2p3
по обвивка
2, 5
Физички својства
Фазагасна
Точка на топење63,15 K ​(−210 °C)
Точка на вриење77,355 K ​(−195,795 °C)
Густина при стп (0 °C и 101,325 kPa)1,251 г/Л
кога е течен, при т.в.0,808 г/см3
Тројна точка63,151 K, ​12,52 kPa
Критична точка126,192 K, 3,3958 MPa
Топлина на топење(N2) 0,72 kJ/mol
Топлина на испарување(N2) 5,56 kJ/mol
Моларен топлински капацитет(N2) 29,124 J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa)1101001 k10 k100 k
при T (K)374146536277
Атомски својства
Оксидациони степени5, 4, 3, 2, 1, −1, −2, −3 ​(силен киселински оксид)
ЕлектронегативностПолингова скала: 3,04
Енергии на јонизацијаI: 1.402,3 kJ/mol
II: 2.856 kJ/mol
II: 4.578,1 kJ/mol
(повеќе)
Ковалентен полупречник71±1 пм
Ван дер Валсов полупречник155 пм
Color lines in a spectral range
Спектрални линии на азот
Разни податоци
Кристална структура ​шестаголна
Кристалната структура на азотот
Брзина на звукот353 м/с (гас, на 27 °C)
Топлинска спроводливост25,83×10−3 W/(m·K)
Магнетно подредувањедијамагнетно
CAS-број7727-37-9
Историја
ОткриенДаниел Радерфорд (1772)
Именуван одЖан-Антоан Шаптал (1790)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на азотот
изоПЗполураспадРРРЕ (MeV)РП
13Nвеш9,965 minε2,220C
14N99,634%14N е стабилен со 7 неутрони
15N0,366%15N е стабилен со 8 неутрони
| наводи | Википодатоци

Азот (лат.: Nitrogenium) е хемиски елемент. Тој е гас без боjа, мирис и вкус, една од главните состоjки на воздухот. атомскиот број му е 7, додека атомската маса изнесува 14.00674. Служи основно за производство на вештачки ѓубрива и експлозиви.

Елементот на почетокот се чинел толку инертен што Лавоазје му го дал името azote, што значи "без живот".Подоцна се покажало спротивното. Кога е загреан, се врзува дирктно со магнезиумот, литиумот и калциумот. Кога е помешан со кислород и подложен на електрични искри, формира нитричен оксид (NO). Кога е загреан под притисок во присуство на водород и пригоден катализатор се формира амонијак.

Other Languages
Afrikaans: Stikstof
Alemannisch: Stickstoff
አማርኛ: ናይትሮጅን
العربية: نيتروجين
aragonés: Nitrochén
armãneashti: Azotu
অসমীয়া: নাইট্ৰ'জেন
asturianu: Nitróxenu
azərbaycanca: Azot
تۆرکجه: نیتروژن
Bân-lâm-gú: Chit-sò͘
башҡортса: Азот
беларуская: Азот
беларуская (тарашкевіца)‎: Азот
भोजपुरी: नाइट्रोजन
български: Азот
བོད་ཡིག: ཟེ་རླུང་།
bosanski: Dušik
brezhoneg: Nitrogen
català: Nitrogen
Чӑвашла: Азот
Cebuano: Nitroheno
čeština: Dusík
chiShona: Nitrogen
corsu: Azotu
Cymraeg: Nitrogen
dansk: Kvælstof
Deutsch: Stickstoff
eesti: Lämmastik
Ελληνικά: Άζωτο
English: Nitrogen
эрзянь: Азот
español: Nitrógeno
Esperanto: Nitrogeno
euskara: Nitrogeno
فارسی: نیتروژن
Fiji Hindi: Nitrogen
føroyskt: Køvievni
français: Azote
Frysk: Stikstof
furlan: Azôt
Gaeilge: Nítrigin
Gaelg: Neetragien
Gàidhlig: Naitridean
galego: Nitróxeno
贛語:
Gĩkũyũ: Nitrogen
ગુજરાતી: નત્રલવાયુ
客家語/Hak-kâ-ngî: Tham
хальмг: Нитроҗен
한국어: 질소
Hawaiʻi: Naikokene
հայերեն: Ազոտ
Արեւմտահայերէն: Բորակածին
हिन्दी: नाइट्रोजन
hornjoserbsce: Dusyk
hrvatski: Dušik
Ido: Nitro
Ilokano: Nitroheno
Bahasa Indonesia: Nitrogen
interlingua: Nitrogeno
Ирон: Азот
íslenska: Köfnunarefni
italiano: Azoto
עברית: חנקן
Jawa: Nitrogen
Kabɩyɛ: Azɔɔtɩ
ಕನ್ನಡ: ಸಾರಜನಕ
Kapampangan: Nitrogen
ქართული: აზოტი
қазақша: Азот
Kiswahili: Nitrojeni
коми: Азот
Kreyòl ayisyen: Azòt
kurdî: Nîtrojen
Кыргызча: Азот
кырык мары: Азот
Latina: Nitrogenium
latviešu: Slāpeklis
Lëtzebuergesch: Stéckstoff
лезги: Азот
lietuvių: Azotas
Ligure: Azoto
Limburgs: Stikstof
lingála: Azoti
Livvinkarjala: Azot
la .lojban.: trano
lumbaart: Azoto
magyar: Nitrogén
മലയാളം: നൈട്രജൻ
Malti: Ażotu
Māori: Hauota
मराठी: नत्रवायू
Bahasa Melayu: Nitrogen
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dâng
монгол: Азот
မြန်မာဘာသာ: နိုက်ထရိုဂျင်
Nāhuatl: Ehēcatehuiltic
Nederlands: Stikstof (element)
नेपाली: नाइट्रोजन
नेपाल भाषा: नाइट्रोजन
日本語: 窒素
Nordfriisk: Stikstoof
norsk: Nitrogen
norsk nynorsk: Nitrogen
Novial: Nitrogene
occitan: Azòt
oʻzbekcha/ўзбекча: Azot
ਪੰਜਾਬੀ: ਨਾਈਟਰੋਜਨ
پنجابی: نائیٹروجن
Papiamentu: Nitrogeno
Patois: Naichojen
ភាសាខ្មែរ: អាសូត
Piemontèis: Asòt
Plattdüütsch: Stickstoff
polski: Azot
português: Azoto
qırımtatarca: Azot
Ripoarisch: Stickstoff
română: Azot
Runa Simi: Qullpachaq
русиньскый: Азот
русский: Азот
संस्कृतम्: नैट्रोजन्
Scots: Nitrogen
Seeltersk: Stikstof
shqip: Azoti
sicilianu: Azzotu
Simple English: Nitrogen
slovenčina: Dusík
slovenščina: Dušik
Soomaaliga: Nitrojiin
کوردی: نایترۆجین
српски / srpski: Азот
srpskohrvatski / српскохрватски: Dušik
Basa Sunda: Nitrogén
suomi: Typpi
svenska: Kväve
Tagalog: Nitroheno
தமிழ்: நைட்ரசன்
татарча/tatarça: Азот
తెలుగు: నత్రజని
тоҷикӣ: Нитроген
ᏣᎳᎩ: ᎾᎢᏠᏤᏂ
Türkçe: Azot
українська: Азот
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئازوت
vèneto: Azoto
vepsän kel’: Azot
Tiếng Việt: Nitơ
文言:
Winaray: Nitroheno
吴语:
ייִדיש: אזאט
Yorùbá: Nítrójìn
粵語:
žemaitėška: Azuots
中文: