Јин и јанг


Портал:Таоизам

Taijitu yellow.PNG

 

Јин и јанг ( упр. 阴阳; трад. 陰陽; пинјин: yīnyáng) е еден од основните концепти во кинеската филозофија, кој се користи за да се опише како спротивните сили се следат меѓусебно, и взаемно си ги заменуваат местата. Концептот го среќаваме во бројни гранки од класичната кинеска наука и филозофија, но исто така и во основите на традиционалната кинеска медицина. [1] Концептот за јин и јанг е централен принцип на неколку видови боречки вештини и вежби, како што се таи чи чуан, кунг фу и кигонг.
Многу од природните дуалитети, како што се светло и темно, машко и женско, ниско и високо – се оформени според кинеската мисла за јин и јанг.

Врската меѓу јин и јанг често се опишува како сончева светлина која си игра над планина и над долина. Јин (буквално „сеновито место“ или „северен наклон“) е темната страна, додека јанг (буквално „сончево место“ или „јужен наклон“) е светлата страна. Како што се движи сонцето по небото, јин и јанг постепено си ги заменуваат местата, откривајќи го непознатото, и криејќи го познатото.

Карактеристиките кои му се припишуваат на јин најчесто се: бавно, меко, нематеријално, раширено, студено, влажно, и мирно. Генерално се поврзува со женско, раѓање и создавање, како и со ноќта. Спротивно на тоа, јанг е брзо, тврдо, цврсто, суво, насочено, врело и агресивно. Се поврзува со машкиот принцип и со денот.

Природата на јин-јанг

Јин-јанг е активен концепт: се смета дека и двете произлегуваат од почетната празнина (понекогаш претставена како празен круг), и продолжуваат да се движат сè додека не ја постигнат повторно празнината. На пример, ако фрлиме камче во мирна вода, веднаш се појавуваат бранови, но и вдлабнатини во водата меѓу брановите, а оваа појава на повисоки и пониски точки во водата ќе се движат кон надвор додека не се потрошат, а водата повторно ќе стане мирна. Според тоа, јин-јанг секогаш ги имаат овие карактеристики:

јин и јанг се спротивности
претставуваат спротивни квалитети. На пример, зимата е јин, а летото е јанг во годишните сезони, женското е јин, а машкото е јанг во човечките односи. Не е можно да се зборува за јин или за јанг, без да се спомене неговиот спротивен квалитет.
јин и јанг имаат исто потекло
создадени се со исто движење, истовремено. Раса составена само од мажи или само од жени брзо ќе исчезне за само една генерација, но затоа мажите и жените заедно создаваат нови генерации кои ѝ овозможуваат на расата да опстане.
јин и јанг се претвораат едно во друго
налик на подводната струја во океанот, после секој подем следува пад, и после секое напредување следи повлекување. Според тоа, од семето од земјата изникнува растение кое се пружа кон небото – јанг движење. Но, штом ќе ја постигне полната висина, почнува да слабее, и на крајот паѓа на земјата и се распаѓа – јин движење. Јин секогаш во себе носи потенцијал за манифестирање на јанг, и обратно - јанг за јин.
јин и јанг се балансирани
јин-јанг е динамичен еквилибрум. Затоа што се појавуваат истовремено, секогаш се исти: ако едното го снема, мора и другото да го снема, и останува празнината. Но ова не е секогаш лесно видливо, затоа што јанг елементите се очигледни, но јин елементите се скриени и едвај видливи.

Јин-јанг всушност не се цврсти тела или сили [1], начинот на кој се сфаќа тоа во западната мисла. Тие се универзален начин да се опишат меѓусебните влијанија на природните сили кои се случуваат во светот. Можат да се применат на општествениот систем – на пример добро и зло, богат и сиромашен, чесен и нечесен – и често се користат во овој контекст како предупредување, бидејќи екстремното добро се претвора во зло, екстремното богатство во сиромаштија, екстремната чесност во нечесност.

Концептот на „единство и дуалитет“ се појавува во бројни верувања и филозофии, од филозофијата на Хераклит, до филозофијата на хиндуизмот, таоизмот, и будизмот, како и гностицизмот и зороастрианизмот. [2] [3] [4] [5] Јин и јанг се единство, и двете имаат своја динамичка природа и недвосмислена примена во надворешниот свет.

Other Languages
Afrikaans: Jin en jang
asturianu: Yin y Yang
azərbaycanca: İn və Yan
Bân-lâm-gú: Im-iông
беларуская: Інь і ян
български: Ин-ян
brezhoneg: Yin ha yang
català: Yin i Yang
čeština: Jin a jang
Deutsch: Yin und Yang
Ελληνικά: Γιν-Γιανγκ
English: Yin and yang
español: Yin y yang
Esperanto: Jino kaj Jango
euskara: Yin eta yang
فارسی: یین و یانگ
français: Yin et yang
Gaeilge: Yin agus yang
客家語/Hak-kâ-ngî: Yîm-yòng
한국어: 음양
Հայերեն: Ին և յան
hrvatski: Jin i jang
Bahasa Indonesia: Yin dan Yang
italiano: Yin e yang
עברית: יין-יאנג
Basa Jawa: Yin lan Yang
қазақша: Инь-Ян
Кыргызча: Ин жана Ян
Latina: Yin et yang
latviešu: Jiņ un jan
Lëtzebuergesch: Yin a Yang
lietuvių: In ir Jang
magyar: Jin-jang
മലയാളം: യിൻ യാങ്
Bahasa Melayu: Yin dan yang
Nederlands: Yin en yang
日本語: 陰陽
norsk nynorsk: Yin og yang
occitan: Yin e Yang
polski: Yin i yang
português: Yin Yang
română: Yin și Yang
русский: Инь и ян
shqip: Yin-Yang
Simple English: Yin and yang
slovenčina: Jin a jang
slovenščina: Jin in jang
српски / srpski: Јин и јанг
srpskohrvatski / српскохрватски: Jin i jang
svenska: Yin och yang
Tagalog: Yin at yang
Türkçe: Yin ile yang
українська: Інь і ян
Tiếng Việt: Âm dương
粵語: 陰陽
中文: 阴阳