Hangul

fandinihana vaninteny roa : han, gul

Ny abidy koreanina izay azo antsoina ihany koa hoe hangul (hanja : 諺文 ; hangul : 한글 hangŭl, hangeul) na Chosŏn'gŭl (ao Korea Avaratra) dia abidy noforonina hanoratana ny fiteny koreanina. Ny tanjon'io fiforonana io dia hampihena ny tsifahaizana manoratra sy mamaky teny any Korea. Nivadika soratra ofisialy ny abidy hangul tamin'ny famoaha-dalàna tamin'ny taona 1894. Any korea avaratra, chosŏn'gŭl (조선글) no anaran'io abidy io.

Abidy tsy mampiasa sora-baventy ny soratra hangul. Ny hangul dia mampiasa litera 51, ary tononina hoe jamo (자모) izy ireo.

Arka ny lazain'i Louis-Jean Calvet, ny hangul, abidy iray mirindra tsara amin'ny rafi-peon'ny fiteny koreanina, ka anisan'ny abidy tsara indrindra eto an-tany.[1]

Ankehitriny, ny endri-tsoratra hangul dia anisan'ny mampisongadina ny koreanina. Ny hanja (fomba fanoratana miendri-tsoratra sinoa) ankehitriny dia tsy ampiasaina intsony amin'ny fiainana mandavanandro ; ny asa soratra siantifika no tena mampiasa azy mba hampiavaka ny ireo teny mitovy tsipelina. Ny hanja no nanoratana ny teny koreanina hatramin'ny faramparan'ny taonjato faha-19. Efa nandramana nampiasain'ny fiteny hafa ny fiteny koreanina. Nanandrana nampiasa io abidy io ny fiteny cia-cia (ao Indonezia) nandritry ny taona vitsivitsy, fa niverina tamin'ny abidy latina indray noho ny tsifankasitrahan'ny manam-pahefana indonezianina.

Ny endri-tsoratra hangul dia mora ianarana kokoa nohon'ny endri-tsoratra sinoa izay mifototra amin'ny sinôgrama. I Sejong, mpanjaka koreanina niaina tamin'ny taonjato faha 15 no namorona ilay soratra. Betsaka ny olona nanohitra io fomba fanoratana vaovao io tamin'ny androny, fa na dia izany, nianatra nanoratra hangul ihany ireo valalabemandry. nampiasa hanja foana hatrany amin'ny fahataperan'ny fanjanahantany Japoney teo anivon'ny taonjato faha roapolo ny olona nobeazina.

Tamin'ny androny, ny andriana koreanina dia nitohitra tamin'io abidy io, satria, araka ny heviny, ny fahaizana manoratra dia tokony ho an'ny andriana sy ho an'ny mpiasam-panjakana avo ihany, fa tsy ho an'ny valalabemandry.

Other Languages
አማርኛ: ሃንጉል
aragonés: Hangul
العربية: هانغل
مصرى: هانجول
asturianu: Hangul
azərbaycanca: Hanqıl
башҡортса: Хангыль
žemaitėška: Hangul
Bikol Central: Hangul
беларуская: Хангыль
беларуская (тарашкевіца)‎: Хангыль
български: Хангъл
Bahasa Banjar: Hangul
brezhoneg: Hangeul
bosanski: Hangul
буряад: Хангыль
català: Hangul
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dièu-siēng-cê
нохчийн: Хангыль
کوردی: ھانگۆل
corsu: Hangul
čeština: Hangul
kaszëbsczi: Hangeul
Cymraeg: Hangeul
dansk: Hangul
dolnoserbski: Korejańske pismo
Ελληνικά: Χάνγκουλ
English: Hangul
Esperanto: Korea alfabeto
español: Hangul
eesti: Korea kiri
euskara: Hangul
فارسی: هانگول
suomi: Hangul
føroyskt: Hangul
français: Hangeul
Gaeilge: Hangul
贛語: 朝鮮字母
galego: Hangul
עברית: הנגול
हिन्दी: हानगुल
hrvatski: Hangul
magyar: Hangul
հայերեն: Հանգըլ
Bahasa Indonesia: Hangeul
Ilokano: Hangul
Ido: Hangul
íslenska: Hangul
italiano: Hangŭl
日本語: ハングル
Basa Jawa: Hangeul
Qaraqalpaqsha: Koreys jazıwı
қазақша: Корей жазуы
한국어: 한글
къарачай-малкъар: Хангыль
Lingua Franca Nova: Hangul
lietuvių: Hangul
latviešu: Hangils
македонски: Хангул
മലയാളം: ഹൻ‌ഗുൾ
मराठी: हांगुल
Bahasa Melayu: Hangul
မြန်မာဘာသာ: ဟန်းဂု
Nederlands: Hangul
norsk nynorsk: Hangul
norsk: Hangul
occitan: Hangeul
ਪੰਜਾਬੀ: ਹਾਂਗਗੁਲ
Kapampangan: Alpabetung Koreanu
polski: Hangul
Piemontèis: Hangul
پنجابی: ہنگول
português: Hangul
română: Hangul
русский: Хангыль
русиньскый: Ганґыл
саха тыла: Хангыль
sicilianu: Hangul
Scots: Hangul
srpskohrvatski / српскохрватски: Hangul
සිංහල: හංගුල්
Simple English: Hangul
slovenčina: Kórejské písmo
slovenščina: Hangul
Soomaaliga: Hangul
српски / srpski: Хангул
Basa Sunda: Hangeul
svenska: Hangul
Kiswahili: Hangul
тоҷикӣ: Ҳангул
Tagalog: Hangul
Tok Pisin: Hangul
Türkçe: Hangıl
татарча/tatarça: Һангыл
тыва дыл: Хангыль
українська: Хангиль
اردو: ہنگل
oʻzbekcha/ўзбекча: Hangul
Tiếng Việt: Hangul
Winaray: Hangul
吴语: 谚文字母
ייִדיש: האנגול
中文: 諺文
Bân-lâm-gú: Ko-lê-jī
粵語: 諺文