ດາວເຄາະນ້ອຍ

ດາວເຄາະນ້ອຍ 253 ແມທິນ ເປັນດາວເຄາະນ້ອຍແບບ C-Type

ດາວເຄາະນ້ອຍ (ອັງກິດ: Asteroid ຫຼື ບາງຄັ້ງເອີ້ນວ່າ Minor Planet / Planetoid) ແມ່ນວັດຖຸທາງດາລາສາດທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍກວ່າດາວເຄາະ ແຕ່ໃຫຍ່ກວ່າສະເກັດດາວ (ຊຶ່ງໂດຍປົກກະຕິມັກຈະມີຂະໜາດປະມານ 10 ແມັດ ຫຼື ນ້ອຍກວ່າ) [໑] ແລະ ບໍ່ແມ່ນດາວຫາງ. ການແບ່ງແຍກປະເພດເຊັ່ນນີ້ກຳນົດຈາກພາບປະກົດເມື່ອຄົ້ນພົບທຳອິດ, ກ່າວຄື ດາວຫາງຈະຕ້ອງມີສ່ວນຂອງໂຄມາທີ່ສາມາດສັງເກດເຫັນໄດ້ຊັດເຈນ ແລະ ມີລາຍຊື່ຢູ່ໃນບັນຊີລາຍຊື່ຂອງດາວຫາງເອງ. ດາວເຄາະນ້ອຍມີລັກສະນະປະກົດຄ້າຍຄືດວງດາວ (ຄຳວ່າ asteroid ມາຈາກຄຳພາສາເກຣັກວ່າ αστεροειδής ຫຼື asteroeidēs ຊຶ່ງໝາຍເຖິງ "ຄືກັບດວງດາວ", ມາຈາກຄຳພາສາເກຣັກບູຮານວ່າ Aστήρ ຫຼື astēr ຊຶ່ງແປວ່າດວງດາວ) ແລະ ມີການກຳນົດເອີ້ນຊື່ຈາກຊື່ປີທີ່ຄົ້ນພົບ ຈາກນັ້ນຈຶ່ງມີການຕັ້ງຊື່ຕາມລະບົບ (ເປັນໝາຍເລກຮຽງຕາມລຳດັບ) ແລະ ຊື່ ຖ້າມີການພິສູດວ່າເຖິງການມີຢູ່ ແລະ ຮອບການໂຄຈອນຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ. ສຳລັບລັກສະນະທາງກາຍະພາບຂອງດາວເຄາະນ້ອຍນັ້ນ, ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ຍັງບໍ່ຊາບເປັນທີ່ຊັດເຈນ.

ດາວເຄາະນ້ອຍດວງທຳອິດທີ່ມີການຕັ້ງຊື່ແມ່ນ ຊີຣີສ (Ceres) ຊຶ່ງຖືກຄົ້ນພົບໃນປີ ຄສ 1801 ໂດຍ ຈູເຊັບເປ ປີອາດຊີ ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດຄິດວ່າ ໄດ້ຄົ້ນພົບດາວເຄາະດວງໃໝ່ ແລະ ກຳນົດປະເພດໃຫ້ມັນວ່າເປັນດາວເຄາະແຄະ (Dwarf planet). ຊີຣີສນັບວ່າເປັນດາວເຄາະນ້ອຍດວງໃຫຍ່ທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ເຄີຍຮູ້ຈັກກັນໃນປັດຈຸບັນ ແລະ ຈັດຢູ່ໃນປະເພດດາວເຄາະແຄະ. ສ່ວນດາວເຄາະນ້ອຍດວງອື່ນໆ ຈັດເປັນວັດຖຸໃນລະບົບສຸລິຍະຂະໜາດນ້ອຍ. ເຊີ ວິນລຽມ ເຮີເຊວ (ຄສ 1738 - ຄສ 1822 ຜູ່ຄົ້ນພົບດາວມະລຶດຕະຍູ ເມື່ອ ຄສ 1781) ເປັນຜູ່ປະດິດຄຳສັບ "asteroid" ໃຫ້ກັບວັດຖຸອາວະກາດຊຸດທຳອິດ ທີ່ຄົ້ນພົບໃນສະຕະວັດທີ 19 ເຊິ່ງທັງໝົດມີວົງໂຄຈອນຮອບດວງອາທິດ ຢູ່ລະຫວ່າງວົງໂຄຈອນຂອງດາວອັງຄານກັບດາວພະຫັດ ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ວົງໂຄຈອນມັກບິດບ້ຽວບໍ່ເປັນວົງຮີ. ແຕ່ຫຼັງຈາກນັ້ນ ມີການຄົ້ນພົບດາວເຄາະນ້ອຍຢູ່ລະຫວ່າງວົງໂຄຈອນຂອງດາວເຄາະຕ່າງໆ ນັບຕັ້ງແຕ່ດາວພຸດໄປຈົນເຖິງດາວເກດ ແລະ ອີກຫຼາຍຮ້ອຍດວງຢູ່ພົ້ນຈາກດາວເກດອອກໄປ.

ດາວເຄາະນ້ອຍສ່ວນຫຼາຍພົບຢູ່ໃນແຖບດາວເຄາະນ້ອຍ ເຊິ່ງມີວົງໂຄຈອນເປັນວົງຮີຢູ່ລະຫວ່າງດາວອັງຄານກັບດາວພະຫັດ ເຊື່ອວ່າດາວເຄາະນ້ອຍສ່ວນໃຫຍ່ເປັນຊາກທີ່ຫຼົງເຫຼືອໃນຈານດາວເຄາະກ່ອນເກີດ ຊຶ່ງບໍ່ສາມາດຮວມຕົວກັນເປັນດາວເຄາະຂະໜາດໃຫຍ່ໄດ້ໃນລະຫວ່າງການກໍ່ກຳເນີດລະບົບສຸລິຍະ ເນື່ອງຈາກມີແຮງດຶງດູດລົບກວນຈາກດາວພະຫັດ. ດາວເຄາະນ້ອຍບາງດວງມີດາວບໍລິວານ ຫຼື ໂຄຈອນລະຫວ່າງກັນເອງເປັນຄູ່ ເອີ້ນວ່າ ລະບົບດາວເຄາະນ້ອຍຄູ່

  • ອ້າງອີງ

ອ້າງອີງ

  1. Beech, M.; Steel, D. I. (September 1995). "On the Definition of the Term Meteoroid". Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society 36 (3) : 281–284.

ແມ່ແບບ:ລະບົບສຸລິຍະ ແມ່ແບບ:ໂຄງດາລາສາດ

ໝວດໝູ່:ດາວເຄາະນ້ອຍ ໝວດໝູ່:ວັດຖຸທາງດາລາສາດ

Other Languages
Afrikaans: Asteroïde
Alemannisch: Asteroid
aragonés: Asteroide
العربية: كويكب
অসমীয়া: গ্ৰহাণু
asturianu: Asteroide
azərbaycanca: Asteroid
تۆرکجه: گزگنچه
башҡортса: Астероид
Boarisch: Asteroid
žemaitėška: Asteruoids
беларуская: Астэроід
беларуская (тарашкевіца)‎: Астэроід
български: Астероид
भोजपुरी: एस्टेरॉइड्स
Bahasa Banjar: Asteruid
বাংলা: গ্রহাণু
brezhoneg: Asteroidenn
bosanski: Asteroidi
català: Asteroide
нохчийн: Астероид
čeština: Asteroid
Чӑвашла: Астероид
Cymraeg: Asteroid
dansk: Asteroide
Deutsch: Asteroid
Ελληνικά: Αστεροειδής
emiliàn e rumagnòl: Asteròid
English: Asteroid
Esperanto: Asteroido
español: Asteroide
eesti: Asteroid
euskara: Asteroide
فارسی: سیارک
suomi: Asteroidi
français: Astéroïde
Frysk: Asteroïde
Gaeilge: Astaróideach
galego: Asteroide
Avañe'ẽ: Mbyjaveve
Gaelg: Roltageagh
עברית: אסטרואיד
Fiji Hindi: Chhota tara
hrvatski: Asteroidi
hornjoserbsce: Asteroid
Kreyòl ayisyen: Astewoyid
magyar: Kisbolygó
հայերեն: Աստղակերպ
interlingua: Asteroide
Bahasa Indonesia: Asteroid
Ilokano: Asteroid
íslenska: Smástirni
italiano: Asteroide
日本語: 小惑星
Patois: Astaraid
Basa Jawa: Asteroid
Qaraqalpaqsha: Asteroid
Taqbaylit: Azungur
қазақша: Астероид
한국어: 소행성
къарачай-малкъар: Астероид
Ripoarisch: Asteroid
kurdî: Asteroîd
Кыргызча: Астероид
Latina: Asteroides
Lëtzebuergesch: Asteroid
лезги: Астероид
Limburgs: Planetoïed
lumbaart: Asteroide
lietuvių: Asteroidas
latviešu: Asteroīds
Baso Minangkabau: Asteroid
македонски: Астероид
മലയാളം: ഛിന്നഗ്രഹം
मराठी: लघुग्रह
Bahasa Melayu: Asteroid
Malti: Asterojde
Mirandés: Asteróide
မြန်မာဘာသာ: ဥက္ကာပျံ
Napulitano: Asteroide
Plattdüütsch: Asteroid
Nederlands: Planetoïde
norsk nynorsk: Asteroide
norsk: Asteroide
occitan: Asteroïde
Kapampangan: Asteroyde
polski: Planetoida
Piemontèis: Asteròid
پنجابی: تارے ورگا
português: Asteroide
Runa Simi: Puriq quyllurcha
română: Asteroid
русский: Астероид
русиньскый: Астероід
саха тыла: Астероид
sicilianu: Astiròidi
Scots: Asteroid
srpskohrvatski / српскохрватски: Asteroid
සිංහල: ග්‍රහක
Simple English: Asteroid
slovenčina: Asteroid
slovenščina: Asteroid
shqip: Asteroidet
српски / srpski: Астероид
Seeltersk: Planetoiden
Basa Sunda: Astéroid
svenska: Asteroid
Kiswahili: Asteroidi
தமிழ்: சிறுகோள்
తెలుగు: గ్రహశకలం
тоҷикӣ: Астероид
Türkmençe: Asteroid
Tagalog: Asteroyd
Türkçe: Asteroit
татарча/tatarça: Астероидлар
тыва дыл: Астероид
українська: Астероїд
اردو: سیارچہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Asteroid
vèneto: Asteroide
Tiếng Việt: Tiểu hành tinh
West-Vlams: Asteroïde
Winaray: Asteroyd
吴语: 小行星
მარგალური: ასტეროიდი
ייִדיש: אסטערויד
中文: 小行星
文言: 小行星
Bân-lâm-gú: Sió-he̍k-chheⁿ
粵語: 小行星