Triest
English: Trieste

Lumbaart ucidentaalCheest artícul al è scrivüü in Bergamàsc, urtugrafìa del Dücat semplificada.
Triest ésta dal sò pórt
Trieste
Trieste-Stemma.svg
Ol Canàl Grant de triest de nòcc
Italy location map.svg
StàtoItàlia
RegiùFriuli-Venesia Giulia
PruvinciaTrieste
Cuurdinàde13°48′15″ E
45°38′10″ N
Vedè sü la mapa
Abitàncc204 849 ab.
Superfìce84,5 km²
Densità2 424 ab/km²
Altèsa2 m s.l.m.
Cümü tacàccDuino-Aurisina, Monrupino, Muggia, San Dorligo della Valle, Sgonico
CAPIT-34100
Còdes ISTAT032006
Prefìs tel.040
Sit uficiàl del cümü


Triest (en sloveno e 'n croàto: Trst) l'è la capitàl del Friul Enésia Giulia, de precìs la se tróa 'n de la Giulia sö i rie del mar Adriàtech e l'è tacada al cunfì co la Sloénia.

Ol nòm

Ol nòm de Trièst l'è preromà e 'l vé da terg = mercàt èste che l'è ü sufìs venetich e l'è dientà 'n latì Tergeste/Tergestum.La sità l'è pò ciamada Trieste 'n triestì, Triest 'n tergestì e 'n todèsch, Trieszt in ungherés, Trst in sloéno, sèrbo e croàt.

De èt

Ol castèl de Miramare che l'è fórse ol monumènt sìmbol de Trièst che l'è stacc fai sö tra 'l 1855 e 'l 1860 da Masimilià d'Asbùrgh, arcidüca d'Austria e 'mperadùr del Mesico.

De èt ach:

  • la catedràl de San Giusto 1304,
  • ol castèl de Duino,
  • ol castèl de San Giusto,
  • la Lantèrna che l'è 'l faro del pòrt del 1833.

Stòria de la sità

Sömèa che la sità la sìes stacia fundada da i Carni öna tribù di Gai, l'è pò stacia conquistada da i Romà öe pò quando l'impéro l'è crolàt gh'è pasàt i barbari.

In del 539 l'è pasada 'n di mà di Bisantì fina al 788, fò che öna quach agn pasàcc sóta i Longobàrt, in del 788 ì è riacc i Franchi.

In del 948 l'è dientada séde vescovile, ma desà che i vèscof i esercitàa mia 'l sò potèr, Triest a belasì la gh'è riada a dientà libèr cümü tra 'l méla e 'l méla e ü (1100), ma zamò 'n del 1202 la gh'éra de giüraga fedeltà a Enésia.

A partì dal 1382 la s'è dacia a i Asburgo e l'è restada sóta de lur fina al 1918, quando l'è pasada sóta 'l Règn d'Italia dòpo la Segónda Guèra Mondiàl.

A partì dal 1719 l'è dientada pòrt franch, desà che i Asbürgo i gh'éra dóma 'l pòrt de Triest e de fato l'è stacia la Pórta de l'Impér.

Dòpo la Segónda Guèra Mondiàl l'è stacia ocüpada per 60 dè da i partigiani del Tito e l'è stacc chèsto ol periodo di Foibe.Söbèt dòpo l'è stacia goernada fina al 1954 da i Aleàcc, che i èra fai sö ü staterèl ciamàt ol Lìber Teritòre de Trièst. Dòpo 'l 1954 métà del Teritòre l'è 'ndacc a la Jugoslavia e metà l'è 'ndacc a la Repüblica Italiana.

Etnie

A Trièst amò 'ncö 'l 5% de la zèt del cümü l'è sloéna ma fina al prensèpe del méla e nöf (1900) i Sloéni i éra ol 25% de la popolasiù de la sità e gh'éra pò ü 5% de Todèsch.

Galerìa de fóti

Siti internet

Ol castèl de Miramare

Scènsa e cültura

Türìsm

Quotidiani

Siti istituzionali

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons
al gh'a dent roba culegada a:
Other Languages
Afrikaans: Triëst
aragonés: Trieste
العربية: ترييستي
مصرى: ترييستى
asturianu: Trieste
azərbaycanca: Triest
تۆرکجه: تریسته
žemaitėška: Triests
беларуская: Трыест
беларуская (тарашкевіца)‎: Трыест
български: Триест
brezhoneg: Trieste
bosanski: Trst
català: Trieste
нохчийн: Триест
corsu: Trieste
čeština: Terst
Чӑвашла: Триест
Cymraeg: Trieste
dansk: Trieste
Deutsch: Triest
Ελληνικά: Τεργέστη
English: Trieste
Esperanto: Triesto
español: Trieste
eesti: Trieste
euskara: Trieste
فارسی: تریسته
suomi: Trieste
français: Trieste
furlan: Triest
Gaeilge: Trieste
galego: Trieste
客家語/Hak-kâ-ngî: Trieste
עברית: טריאסטה
हिन्दी: ट्रिएस्ट
hrvatski: Trst
magyar: Trieszt
հայերեն: Տրիեստ
interlingua: Trieste
Bahasa Indonesia: Trieste
Ido: Trieste
íslenska: Tríeste
italiano: Trieste
日本語: トリエステ
Jawa: Trieste
ქართული: ტრიესტი
한국어: 트리에스테
Latina: Tergeste
Ligure: Trieste
lietuvių: Triestas
latviešu: Trieste
македонски: Трст
Bahasa Melayu: Trieste
Napulitano: Trieste
Nederlands: Triëst (stad)
norsk nynorsk: Trieste
norsk: Trieste
occitan: Trieste
Ирон: Триест
Papiamentu: Trieste
polski: Triest
Piemontèis: Triest
پنجابی: ٹریسٹ
português: Trieste
Runa Simi: Trieste
română: Triest
tarandíne: Trieste
русский: Триест
sardu: Trieste
sicilianu: Triesti
Scots: Trieste
srpskohrvatski / српскохрватски: Trst
Simple English: Trieste
slovenčina: Terst
slovenščina: Trst
shqip: Trieste
српски / srpski: Трст
svenska: Trieste
Kiswahili: Trieste
ślůnski: Triest
Türkçe: Trieste
татарча/tatarça: Триест
українська: Трієст
اردو: تریستے
vèneto: Trieste
Tiếng Việt: Trieste
Volapük: Trieste
Winaray: Trieste
Bân-lâm-gú: Trieste