Perugia

Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental

Cuurdinàde geogràfiche: 43° 07' N 12° 23' E

Perugia
Coats of arms of None.svg
Perugia piazza IV novembre.jpg
Italy location map.svg
Stàto Itàlia
Regiù Úmbria
Pruvincia Perugia
Cuurdinàde 12°23′02″ E
43°05′52″ N
Vedè sü la mapa
Abitàncc 166 030 ab.
Superfìce 449,9 km²
Densità 369 ab/km²
Altèsa 493 m s.l.m.
Cümü tacàcc Assisi, Bastia Umbra, Corciano, Deruta, Gubbio, Magione, Marsciano, Panicale, Piegaro, Torgiano, Umbertide, Valfabbrica
CAP IT-06100
Còdes ISTAT 054039
Prefìs tel. 075
Sit uficiàl del cümü

Perugia (en latì Perusia; en fransés Pérouse; en spagnöl Perusa) l'è 'na cità italiàna, capolöch de la pruvìncia omònima e de la regiù de l' Umbria. El cümü de Perugia el g'ha presapóch 166.253 abitàncc (dàto ISTAT, del més de bril del 2009), 'na superfìce de 449 km² e 'na densità de 369 ab./km². El cunfìna coi cümü de Assisi, Bastia Umbra, Corciano, Deruta, Gubbio, Magione, Marsciano, Panicale, Piegaro, Torgiano, Umbertide, Valfabbrica.

Perugia la g'ha dat el nòm al pitùr famus Perugino (che denòm el fàa Pietro Vannucci), che 'l g'ha vivìt e lauràt en chèsta cità. Pò a 'n óter pitùr famùs en töt el mónt, el Pinturicchio, el g'ha ach vivìt a Perugia,

Stória

Perugia la compàr la prìma ólta 'ndèla stória col nòm de Perusia) e la fàa part de le dùdes cità confederàde de l' Etruria. Lüminàda 'na prima ólta per vìa de la guèra del an 310 o 309 prima del Signùr entrà i Etruschi e i Romani.

L'è mìa tat mensiunàda dei geografi antìch enfìna ale metà del sècol VI, quan che l'è stàda ciapàda de Totila dopo de 'n lónch asédio.

Endèl perìodo dei Longobàrdi l'è lüminàda compagn de giöna de le cità principài de la Tuscia. Endèl sècol IX, co l'auturizasiù de Carlo Magno e de Ludovìch el Pio, l'è restàda sóta le giürisdisiù dei papi ma per divèrsi sècoi la cità l'è nàda aànti a ìga 'na vìta 'ndependènta e la g'ha portàt aànti le sò guère co le cità vizìne - Foligno, Assisi, Spoleto, Todi, Siena, Arezzo, ecc.

En divèrse ocaziù i papi i g'ha troàt acogliènsa al intèrno de le sò müre, e l'è stàda séde dei conclàvi dei quài gh'è stat iligìt Papa Onòrio II ( 1124), Papa Onòrio IV ( 1285), Papa Celestino V ( 1294) e Papa Clemente V ( 1305).

Other Languages
العربية: بيروجيا
مصرى: بيروچيا
asturianu: Perugia
azərbaycanca: Peruca
تۆرکجه: پروجا
беларуская: Перуджа
български: Перуджа
brezhoneg: Perugia
bosanski: Perugia
català: Perusa
Chavacano de Zamboanga: Ciudad de Perugia
нохчийн: Перуджа
Cebuano: Perugia
corsu: Perugia
čeština: Perugia
Cymraeg: Perugia
dansk: Perugia
Deutsch: Perugia
Ελληνικά: Περούτζια
English: Perugia
Esperanto: Peruĝo
español: Perugia
eesti: Perugia
euskara: Perugia
فارسی: پروجا
suomi: Perugia
français: Pérouse
Nordfriisk: Perugia
Gaeilge: Perugia
galego: Perugia
客家語/Hak-kâ-ngî: Perugia
עברית: פרוג'ה
hrvatski: Perugia
magyar: Perugia
Հայերեն: Պերուջա
Bahasa Indonesia: Perugia
italiano: Perugia
日本語: ペルージャ
ქართული: პერუჯა
қазақша: Перуджа
한국어: 페루자
Latina: Perusia
Ladino: Perugia
Lëtzebuergesch: Perugia
Ligure: Peruggia
lietuvių: Perudža
latviešu: Perudža
македонски: Перуџа
मराठी: पेरुजिया
Bahasa Melayu: Perugia
Napulitano: Perugia
Nederlands: Perugia (stad)
norsk nynorsk: Perugia
norsk: Perugia
occitan: Perosa
Ирон: Перуджæ
Papiamentu: Perugia
polski: Perugia
Piemontèis: Perugia
پنجابی: پیروگیا
português: Perúgia
Runa Simi: Perugia
română: Perugia
tarandíne: Perugge
русский: Перуджа
संस्कृतम्: पेरुजिया
sardu: Perugia
sicilianu: Pirùggia
Scots: Perugia
srpskohrvatski / српскохрватски: Perugia
Simple English: Perugia
slovenčina: Perugia
slovenščina: Perugia
shqip: Peruxhia
српски / srpski: Перуђа
svenska: Perugia
Kiswahili: Perugia
ślůnski: Perugia
Türkçe: Perugia
татарча/tatarça: Перуҗа
українська: Перуджа
اردو: پیروجا
vèneto: Peruxa
Tiếng Việt: Perugia
Volapük: Perugia
Winaray: Perugia
中文: 佩鲁贾
Bân-lâm-gú: Perugia
粵語: 佩魯賈