Lengua ladina

Lombard OccidentalQuel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental, cun l'urtugrafia ünificada.



El Ladin (nom nativ: Ladin; ciamaa Ladino in Talian e Ladinisch in tudesch) l'è una lengua Reto-rumanza parlada int i Dulumit intra el Trentin/Südtirol e el Venet, cioè int la Ladinia. El ladin l'è un parent strec del rumanc e del furlan.Inscí de scunfund no el ladin cunt el ladin giüdeo-spagnö (che l'è una lengua rumanza derivada de spagnö, lengua ebraica, türch, e grech), se parla de suent de Ladin dolomitan o Ladin standard.


El ladin l'è parlaa int i cumün de:

  • Pruincia de Trent (Val di Fassa):
    • Canazej (Ladin: Cianacei)
    • Campitell de Fassa (Ladin: Ciampedèl)
    • Mazin (Ladin: Mazin)
    • Puza de Fassa (Ladin: Poza)
    • Vigh de Fassa (Ladin: Vich)
    • Suraga (Ladin: Soraga/Sorega)
    • Muena (Ladin: Moena)
  • Pruincia de Belün:
    • Val Livinalungh (Ladin: Fodom, Tudesch: Buchenstein)
    • Curtina d'Ampess (Ladin: Anpëz, Tudesch: Petsch-Hayden)

El ladin de la Val di Fassa (Ladin: Val de Fascia) l'è divis in düü ram: el "Cazét" che l'è parlaa in de la part nord de la val, e el "Brach" che l'è parlaa in de la part sud. I diferens j'hinn principalment funulogich. Presempi, in Cazét "aqua" l'è "ega" menter in Brach l'è "aga".
El ladin l'è ricunussüü uficialment dal guveren italian, ma dumà per i parlant ch'i stan in delTrentino/Ades Vòlt, e non per quej ch'i stan in Venet.

Di parlad che gh'han di inflüenz ladinn se tröven anca in de la Val de Nun e in de la Val de Sul.

El Pader Noster in Ladin Dolomitan

Pere nost, che t'ies n cel, (Pader noster, che te seet in ciel)
sibe santificá ti inuem, (che 'l sia santificaa el tò nom)
vënie ti rëni, (che 'l vegna el tò regn)
sibe fata ti ulentà, (che la sia fada la tua vuluntà)
coche n ciel nsci n tiëra. (cume in ciel inscì in tera)
Da-nes ncuei nosc pan d'unidi,(dan incö el noster pan de tücc dì)
y lasce-nes dò nosc debit, (e perdunun i noster debet)
coche nëus lascion a nosc debitëures. (cume nüm je perdunum aj noster debitur)
Y non nes mené tla tentazion, (e menun minga in de la tentaziun)
ma libre-nes del mel, amen. (ma liberun del mal, amen)
(font:[1])

Other Languages
Afrikaans: Ladinies
Alemannisch: Ladinische Sprache
aragonés: Idioma ladín
العربية: لغة لادينية
asturianu: Idioma ladín
Boarisch: Ladinisch
žemaitėška: Ladėnu kalba
brezhoneg: Ladineg
català: Ladí
čeština: Ladinština
Cymraeg: Ladineg
Esperanto: Ladina lingvo
español: Idioma ladino
فارسی: لادین
français: Ladin
arpetan: Ladin
Nordfriisk: Ladiins spriak
Gaeilge: An Laidinis
Gàidhlig: Laidin
Gaelg: Ladinish
עברית: לדינית
hrvatski: Ladinski jezik
magyar: Ladin nyelv
Bahasa Indonesia: Bahasa Ladin
italiano: Lingua ladina
日本語: ラディン語
ქართული: ლადინური ენა
한국어: 라딘어
Lingua Franca Nova: Ladin (lingua)
lietuvių: Ladinų kalba
latviešu: Ladīnu valoda
олык марий: Ладин йылме
Nedersaksies: Ladinies
Nederlands: Ladinisch
norsk: Ladinsk
occitan: Ladin
Piemontèis: Lenga ladin-a
rumantsch: Lingua ladina
română: Limba ladină
sicilianu: Lingua ladina
Scots: Ladin leid
srpskohrvatski / српскохрватски: Ladinski jezik
slovenčina: Ladinčina
српски / srpski: Ладински језик
Seeltersk: Ladinisk
svenska: Ladinska
Kiswahili: Kiladino
Tagalog: Wikang Ladin
українська: Ладинська мова
Tiếng Việt: Tiếng Ladin
მარგალური: ლადინური ნინა
中文: 拉登語
粵語: 拉登文