Itàlia
English: Italy

Lumbard ucidentalQuest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.
Italia
Italia - BanderaItalia - Stema
Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Italia - Localizazion
Daits aministrativ
Nom intregRepùblega Italiana
Nom ofiçalEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Lengue ofiçaleEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
CapitalaRoma
Politega
Forma de governRepublega parlamentara
Capo de StatEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Capo de GovernEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Superfix
TotalaEror ëd l'espression: operator < pa spetà km² (71º)
% di aque2,4%
Popolazion
TotalaEror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, ab.(2016) (23º)
Densitaa201,1 ab./km² (42°º)
Tass de cressida-0,20
Nom di abitantsItalian, Italiana
Jeografia
ContinentEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
ConfinEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Fus orariEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Economia
ValudaEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL (nominal)Eror ëd l'espression: operator < pa spetà milion de USD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL pro capite (nominal)Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, USD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL pro capite (PPA)Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, Intl$ Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Varie
Codex ISO 3166IT, ITA, 380
TLDEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Prefiss tel.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Sigla autom.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
In nazionalEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Festa nazionala2 de giugn
Evoluzion storega
ProclamazionEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
stat de prima
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg
Regn d'Italia
War flag of the Italian Social Republic.svg
Republega Sociala Italiana
 

L'Italia (in Italian: Italia, Repubblica Italiana) l'è ona republega che la se troeuva in de l'Europa meridionala. La soa posizion l'è al Sud dij Alp, in part in sul continent (Val Padana), in part in su ona penìsola ciamada strival per la soa forma longa e streccia e in part in su di ìsol, regordemmen i dò principaj: la Sicilia e la Sardegna.

La capital de la Republega Italiana l'è Roma del 1870. Prima de chela, i capitaj hinn staa Turin (1861-1865) e Firenz (1865-1870). L'è important anca Milan, consideraa la capital economega del paes.

La popolazion l'è de circa 60 milion de person (stimm de l'Istat del 2011); i dònn hinn circa duu milion pussee di òmen e la densitaa l'è de 196 person per km2. La division aministrativa de l'Italia l'è de 20 region e 107 provins.

Geografia

La pupart de l'Italia la se troeuva a sud di Alp, foeura che di tochelitt in del nord del paes. Poeu gh'è anch i isol. I pussee important hinn Sardegna e Sicilia. I cost a hinn frastajaa in del versant tirrenich, menter che in sul lat adriatich a hinn bass. El mont pussee alt l'è el Mont Bianch, in tra la Val d'Osta e la Franza. Gh'hinn anca di vulcan pizzaa, ìme l'Etna, el Stromboli e'l Vesuvi.

Stòria

L'Italia la se uniss 'me Regn in del 1861, ma la ciapa el Trentin e Triest domà a la fin de la Prima guera mondial. In tra el 1922 e 'l 1943 la gh'è la dittatura fassista del Benito Mussolini, in del 1943 el Nord l'è ciappaa di nazista che ghe fann su el fantocc de la Republega Sociala Italiana, sconfitt in del 1945. In del 1946 i italian voten per la Republeha.

Coltura

Inn nazional

Exquisite-kfind.pngPer savenn pussee, varda l'articol El Cant di Italian.

L'inn de l'Italia l'è el Canto degli italiani, anca ciamaa l'Inno di Mameli, che l'è staa scrivuu in del autunn del 1847 del Goffredo Mameli e l'è diventaa ofizial el 4 dicember 2017 con la legg numer 181. Prima offizialment, l'Italia la gh'aveva nò on inn, e quell provvisori l'era, dal 1943, la Leggenda del Piave. Tre i ròbb che solten ai oeugg subit, perchè hinn speziaj per on in nazional:
1. l'atach contra l'Impero Austrieg, dal moment che menzionà on alter paes ò nazion in del pròppi in l'è ben rar o perfinn scognossuu;
2. el fà la part di vitem di alter paes, altra ròbba particolara in d'on in nazional;
3. tutt i paròll che vegnen repetuu minga voeuna ma dò vòlt.

TalianLombard
Fratelli d’Italia,

L’Italia s’è desta, Dell’elmo di Scipio S’è cinta la testa. Dov’è la Vittoria? Le porga la chioma, Che schiava di Roma Iddio la creò.

Stringiàmoci a coòrte, Siam pronti alla morte. Siam pronti alla morte, L'Italia chiamò. Stringiàmci a coòrte, Siam pronti alla morte. Siam pronti alla morte, L’Italia chiamò! Sì!

Noi siamo da secoli Calpesti, derisi, Perché non siam popolo, Perché siam divisi. Raccolgaci un’unica Bandiera, una speme: Di fonderci insieme Già l’ora suonò.

Uniamoci, amiamoci, L’unione e l’amore Rivelano ai popoli Le vie del Signore. Giuriamo far libero Il suolo natio: Uniti, per Dio, Chi vincer ci può?

Dall’Alpi a Sicilia Dovunque è Legnano, Ogn’uom di Ferruccio Ha il core, ha la mano, I bimbi d’Italia Si chiaman Balilla, Il suon d’ogni squilla I Vespri suonò.

Son giunchi che piegano Le spade vendute: Già l’Aquila d’Austria Le penne ha perdute. Il sangue d’Italia, Il sangue Polacco, Bevé col cosacco, Ma il cor le bruciò.

Fradej d'Italia

l'Italia la s'è dessedada e la s'è coronada 'l coo cont l'elm del Sippi Indova l'è che l'è la vittoria? Che la ghe dia tant de coo (a l'Italia) perchè 'l Signor l'ha creada (la vittoria) s'ciava de Roma.

Strengemmes a cort, semm pront a morì. Semm pront a morì, L'Italia la n'ha ciamaa. Strengemmes a cort, semm pront a morì. Semm pront a morì, L'Italia la n'ha ciamaa. Sí!

De secoj ne riden adree e ne meten i pee in coo a nujolter. perchè semm minga on popol, perchè semm minga unii. Ch' on' unega bandera la ne catta su, cont ona speranza: de fondes insemma. La vora l'è giamò sonada.

Unemmes, amemmes, l'union e l'amor fann vedè ai popoj, i straa del Signor. Giuremm de fà liber el soeul de nassida: unii, per D.. (fras putost blasfema e minga voltada in Lombard), chilè che l'è che 'l ne po batt?

Dij Alp a la Sezilia, l'è on Lignagn departutt, hinn tucc di Ferruccio ghe n'hann 'l coeur, ghe n'hann la man I bagaj d'Italia se ciamen Balilla el son de tutt i trombett l'ha sonaa i Vesper.

Hinn compagn de giunch, i spad svenduu L'Aguila de l'Austria l'ha giamò perduu i penn El sangh de l'Italia e 'l sangh polacch lee (l'Austria) l'ha trincaa insemma 'l Cosacch ma (el sangh de l'Italia) 'l gh'ha brusaa 'l coeur.

Lengov

In Italia hinn parlà almanch 33 lengov, ma domà ona quaj lengua l'è ricongnosuda dal govern. La lengua officiala l'è l'italian.

Lengov romanz

Ellenich

Slav

Germanich

Albanes

L'Italia l'ha minga ratificaa la Carta Europea di Lengov regional e minoritari.

Sistema istituzional

L'Italia a l'è ona Republega parlamentara unitari decentraa a nivell regional.

Division aministrativa

L'Italia la gh'ha i region, i provincc e i comun.

Region

Gh'hinn di region a statut ordinari e a statut special. 15 hinn ordinari, 5 speciai: Trentin - Sud Tirol, Friul Venesia Giulia, Sicilia, Sardegna e Val d'Aosta.

El Trentin-Alto Ades l'è a soa volta dividuu in dò provincc cont ona granda autonomia.

Provincc

I region a sò volta hinn dividuu in Provincc. Dal 2014 a hinn pu elettiv e hinn domà di ministrazion. Hinn guarnaa però i Provincc del Trentin-Alto Ades

Comun

I comun hinn l'ultema division del statt italian cont i reppresentant elegiuu direttament. Hinn circa 8000 e i gh'ha l'autonomia statutaria. I città pussee gross hinn dividuu in municipi.

Economia

La capital economega d'Italia l'è Milan, e i region pussee ricch hinn quej del Nord.

L'economia italiana l'è l'otava al mond, ma incoeu l'è in recession.


 
I Stat de l'Europa
LocationEurope.png
Albania | Andora | Armenia2 | Austria | Azerbaigian1 | Belgi | Bielorussia | Bosnia e Erzegovina | Bulgaria | Cechia | Cipro2 | Cità del Vatican | Croazia | Danimarca | Estonia | Finlandia | Frància | Georgia1 | Germania | Grecia | Irlanda | Itàlia | Kazakhstan1 | Letònia | Liechtenstein | Lituània | Lussemburgh | Macedonia del Nord | Malta | Monaco | Moldavia | Montnegher | Norvegia | Paes Bass | Portogall | Polonia | Regn Unii | Romania | Russia1 | San Marin | Serbia | Slovacchia | Slovenia | Spagna | Svezia | Svízzera | Turchia1 | Ucraina | Ongaria
1. Stat parzialment in Asia. 2. Stat in Asia, però consideraa part de l'Europa per di reson storich e colturaj
Other Languages
Аҧсшәа: Италиа
Acèh: Itali
адыгабзэ: Италие
Afrikaans: Italië
Akan: Italy
Alemannisch: Italien
አማርኛ: ጣልያን
aragonés: Italia
Ænglisc: Italia
العربية: إيطاليا
ܐܪܡܝܐ: ܐܝܛܠܝܐ
مصرى: ايطاليا
অসমীয়া: ইটালী
asturianu: Italia
авар: Италия
Aymar aru: Italiya
azərbaycanca: İtaliya
تۆرکجه: ایتالیا
башҡортса: Италия
Bali: Italia
Boarisch: Italien
žemaitėška: Italėjė
Bikol Central: Italya
беларуская: Італія
беларуская (тарашкевіца)‎: Італія
български: Италия
भोजपुरी: इटली
Bislama: Itali
বাংলা: ইতালি
བོད་ཡིག: ཨི་ཏ་ལི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ইতালি
brezhoneg: Italia
bosanski: Italija
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Italia
буряад: Итали
català: Itàlia
Chavacano de Zamboanga: Italia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: É-dâi-lé
нохчийн: Итали
Cebuano: Italya
Chamoru: Italia
ᏣᎳᎩ: ᎢᏔᎵ
Tsetsêhestâhese: Italy
کوردی: ئیتالیا
corsu: Italia
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ: ᐃᑕᓖ
qırımtatarca: İtaliya
čeština: Itálie
kaszëbsczi: Italskô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Їталїꙗ
Чӑвашла: Итали
Cymraeg: Yr Eidal
dansk: Italien
Deutsch: Italien
Zazaki: İtalya
dolnoserbski: Italska
डोटेली: इटाली
ދިވެހިބަސް: އިޓަލީވިލާތް
ཇོང་ཁ: ཨྀཊ་ལི་
eʋegbe: Italy
Ελληνικά: Ιταλία
emiliàn e rumagnòl: Itâglia
English: Italy
Esperanto: Italio
español: Italia
eesti: Itaalia
euskara: Italia
estremeñu: Italia
فارسی: ایتالیا
Fulfulde: Italiya
suomi: Italia
Võro: Itaalia
Na Vosa Vakaviti: Itali
føroyskt: Italia
français: Italie
arpetan: Étalia
Nordfriisk: Itaalien
furlan: Italie
Frysk: Itaalje
Gaeilge: An Iodáil
Gagauz: İtaliya
贛語: 意大利
kriyòl gwiyannen: Itali
Gàidhlig: An Eadailt
galego: Italia
Avañe'ẽ: Itália
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: इटली
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌹𐍄𐌰𐌻𐌾𐌰
ગુજરાતી: ઈટલી
Gaelg: Yn Iddaal
Hausa: Italiya
客家語/Hak-kâ-ngî: Yi-thai-li
Hawaiʻi: ʻĪkālia
עברית: איטליה
हिन्दी: इटली
Fiji Hindi: Italy
hrvatski: Italija
hornjoserbsce: Italska
Kreyòl ayisyen: Itali
magyar: Olaszország
հայերեն: Իտալիա
Արեւմտահայերէն: Իտալիա
interlingua: Italia
Bahasa Indonesia: Italia
Interlingue: Italia
Igbo: Italy
Ilokano: Italia
ГӀалгӀай: Итали
Ido: Italia
íslenska: Ítalía
italiano: Italia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: Italy
日本語: イタリア
Patois: Itali
la .lojban.: italias
Jawa: Itali
ქართული: იტალია
Qaraqalpaqsha: İtaliya
Taqbaylit: Ṭelyan
Адыгэбзэ: Италэ
Kabɩyɛ: Itaalii
Kongo: Italia
Gĩkũyũ: Itari
қазақша: Италия
kalaallisut: Italia
ភាសាខ្មែរ: អ៊ីតាលី
ಕನ್ನಡ: ಇಟಲಿ
한국어: 이탈리아
Перем Коми: Италья
къарачай-малкъар: Италия
Ripoarisch: Italie
kurdî: Îtalya
коми: Италия
kernowek: Itali
Кыргызча: Италия
Latina: Italia
Ladino: Italia
Lëtzebuergesch: Italien
лезги: Италия
Lingua Franca Nova: Italia
Luganda: Yitale
Limburgs: Italië
Ligure: Italia
lingála: Italya
لۊری شومالی: ایتالٛیا
lietuvių: Italija
latgaļu: Italeja
latviešu: Itālija
मैथिली: इटाली
Basa Banyumasan: Italia
мокшень: Италие
Malagasy: Italia
олык марий: Италий
Māori: Itāria
Minangkabau: Italia
македонски: Италија
മലയാളം: ഇറ്റലി
монгол: Итали
मराठी: इटली
Bahasa Melayu: Itali
Malti: Italja
Mirandés: Eitália
မြန်မာဘာသာ: အီတလီနိုင်ငံ
مازِرونی: ایتالیا
Dorerin Naoero: Itari
Nāhuatl: Italia
Napulitano: Italia
Plattdüütsch: Italien
Nedersaksies: Italiën
नेपाली: इटाली
नेपाल भाषा: इटाली
Nederlands: Italië
norsk nynorsk: Italia
norsk: Italia
Novial: Italia
ߒߞߏ: ߌߕߊߟߌ߫
Nouormand: Italie
Sesotho sa Leboa: Italia
Chi-Chewa: Italia
occitan: Itàlia
Livvinkarjala: Itualii
Oromoo: Xaaliyaanii
ଓଡ଼ିଆ: ଇଟାଲୀ
Ирон: Итали
ਪੰਜਾਬੀ: ਇਟਲੀ
Pangasinan: Italia
Kapampangan: Italya
Papiamentu: Italia
Picard: Italie
Deitsch: Idali
Pälzisch: Italien
पालि: इटली
Norfuk / Pitkern: Italii
polski: Włochy
Piemontèis: Italia
پنجابی: اٹلی
Ποντιακά: Ιταλία
پښتو: اېټاليا
português: Itália
Runa Simi: Italya
rumantsch: Italia
romani čhib: Italiya
Kirundi: Ubutariyano
română: Italia
armãneashti: Italia
tarandíne: Itaglie
русский: Италия
русиньскый: Італія
Kinyarwanda: Ubutaliyani
संस्कृतम्: इटली
саха тыла: Италия
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱤᱴᱟᱞᱤ
sardu: Itàlia
sicilianu: Italia
Scots: Italy
سنڌي: اٽلي
davvisámegiella: Itália
Sängö: Italùii
srpskohrvatski / српскохрватски: Italija
සිංහල: ඉතාලිය
Simple English: Italy
slovenčina: Taliansko
slovenščina: Italija
Gagana Samoa: Italia
chiShona: Italy
Soomaaliga: Talyaaniga
shqip: Italia
српски / srpski: Италија
Sranantongo: Italiyanikondre
SiSwati: INtaliyane
Sesotho: Ithali
Seeltersk: Italien
Sunda: Italia
svenska: Italien
Kiswahili: Italia
ślůnski: Italijo
Sakizaya: Italy
தமிழ்: இத்தாலி
ತುಳು: ಇಟಲಿ
తెలుగు: ఇటలీ
tetun: Itália
тоҷикӣ: Итолиё
ትግርኛ: ኢጣልያ
Türkmençe: Italiýa
Tagalog: Italya
Setswana: Italia
Tok Pisin: Itali
Türkçe: İtalya
Xitsonga: Ithali
татарча/tatarça: Италия
chiTumbuka: Italy
Twi: Italy
reo tahiti: ’Itāria
тыва дыл: Италия
удмурт: Италия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىتالىيە
українська: Італія
اردو: اطالیہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Italiya
Tshivenda: Italy
vèneto: Itałia
vepsän kel’: Italii
Tiếng Việt: Ý
West-Vlams: Itoalië
Volapük: Litaliyän
walon: Itåleye
Winaray: Italya
Wolof: Itaali
吴语: 意大利
isiXhosa: IItaly
მარგალური: იტალია
ייִדיש: איטאליע
Yorùbá: Itálíà
Vahcuengh: Eiqdaihleih
Zeêuws: Itâlië
中文: 意大利
文言: 義大利
Bân-lâm-gú: Í-tāi-lī
粵語: 意大利
isiZulu: ITaliya