Islanda
English: Iceland

Islanda
[[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|125px|Islanda - Bandera]][[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|80px|Islanda - Stema]]
(detai)
Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
[[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|center|260px|Islanda - Localizazion]]
Daits aministrativ
Nom intregRepublega d'Islanda
Nom ofiçalEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Lengue ofiçaleEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
CapitalaEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Politega
Forma de governRepublega parlamentara
Capo de StatEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Capo de GovernEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Superfix
TotalaEror ëd l'espression: operator < pa spetà km²
Popolazion
TotalaEror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, ab.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
DensitaaEror ëd l'espression: operator < pa spetà ab./km²
Jeografia
ContinentEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
ConfinEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Fus orariEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Economia
ValudaEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL (nominal)Eror ëd l'espression: operator < pa spetà milion de USD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL pro capite (nominal)Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, USD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL pro capite (PPA)Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, Intl$ Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Varie
Codex ISO 3166IS, ISL, 352
TLDEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Prefiss tel.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Sigla autom.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
In nazionalEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Evoluzion storega
ProclamazionEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
 

Teritòri, clima e vegetazziun

La fruunt del gjazzéé Vatnajökull

L'Islanda (Ísland in islandes) l'è un isùla in del'Ucean Atlantich setentriunaal gjüst a süüt del Circul Pulaar Artich; la sa tröva in süla Dursaal Mediuatlantica, ca la taja in dü ul paess da Nurdest a Südovest e l'è ul mutiff perché l'Islanda la g'à inscì tanti vülcaan e geyser.
La metà circa del teritòri islandees l'è custitüii de un altupian de lava sulidificada; ul vündes per cènt l'è quataa de gjàzz, spartìì per la magjur part in tri gross gjazzee:

  • Vatnajökull (8300 km²)
  • Langjökull (953 km²)
  • Hofsjökull (925 km²)

Ul clima l'è, cunsiderada la latitüdin, pütòost duulz (a Reykjavìk, la capitàl, la temperadüra la va da -1 °C in del mees de genaar a 11 °C in del mees de lüj); un pù püsséé bòzz l'è ul clima dela zòna artica, indué l'è anca pussibil c'al gera ul maar.
De cunseguenza la vegetazziun l'è pütòost puarèta, anca se quand l'è rivàà Erich ul Russ mila ann fa l'isùla l'era quatada per quasi ul 40% dala furèsta; al dì d'incöö però la magjuur part del teritòri l'è quataa da gjazzéé e tündra.

Storia

Ul pupulameent del'Islànda al partìss in del secul VIII, quand ga riven dii fraa irlandees; una culunizazziun püssee cunsistenta la riva però a partì del'ann 874, quand al cumencja a rivà un quai navigaduur vichiinch, ca vegneven per ul gròss dala Nurvegja; per i centcinquant'ann dopu l'è stada pupulada da famili de guerieri vichiinch. Inn staa 'sti chì a fundà, in del sécul X, l'Althing, ca l'è staa ul primm parlameent dela storia d'Europa.Inturnu al'ann 1000 l'isula l'à cumincjaa a vèss evangelizada.

La sò stòria la va innanz pian pianin fin ala metà del secul XIII, quand la passa suta la Nurvegja: in del 1380 la Nurvegja la finìss suta la Danimarca, e l'Islànda cun lee.Al cumincja inscì un legamm c'al narà innanz fin al 1918, ann ca l'è stada pruclamada l'autunumìa e al 1944, quand l'Islànda l'è diventada cumpletameent indipendeent. In del 1949 la vègn dent in dela NATO.

L'Islànda l'è staa ul primm paess del'Europa ca l'à vüü una dòna cumé Presideent dela Repüblica, dal 1980 al 1996 (Vigdis Finnbogadottir).

L'Islànda vardada dal satèlit in d'un dì d'invernu

Pupulazziun

L'Islànda l'è semper stada pooch pupulada, vist anca i sò cundizziun natüraj; la pupulazziun, in dii secul, l'è nada sü e gju, e l'è rivada a un livèll stàbil dumé in del secul XX (la gh'era 100.000 abitaant in del 1925, e 200.000 in del 1967). Ga vör dì che in Islànda gh'è minga staa ul stèss fenomen ca l'à culpì l'Europa, sarìa a dì la diminüzziun dela natalità in dii ültimm ann; al vör dì che ul sò tàss de incremeent natüraal l'è un pu' püssee vòolt che in Europa.

La pupulazziun islandees al dì d'incöö l'è cunsiderada per püssee del 90% cumé ürbana: l'ünica citaa impurtanta l'è la capitàl Reykjavìk, e la segunda l'è Akureyri in del Nòort.

La lengua püssee duperada l'è l'islandees, una lengua germanica; la religjun duminaant l'è ul Prutestantesim.

Ecunumìa

Barch da pèsca, isula de Heimaey.

La baas stòrica de l'ecunumìa islandesa l'è stada la pesca, anca se in dii ültimm ann la s'è svilüpada anca l'indüstria (grazzia suratütt a l'energia geutermica e idrueletrica a bun mercaa).

L'Islànda la g'à una flòta de quasi mila naff da pesca e la g'à una reet de stabilimeent per ul tratameent del pèss (cungelameent e scatulament); al cuntràri, ul reest del setuur primàri l'è propi puch in furma (agricultüra ga n'è puca, sa pienten pòmm de tèra, fènn e un pu' de früta e verdüra cultivada in dii sèrr).

L'ecunumia del paess la paar però ammò un pu' debula, anca se in tütt i modi ul livèll de vida dela pupulazziun l'è dii püssee vòolt d'Europa.



 
I Stat de l'Europa
LocationEurope.png
Albania | Andora | Armenia2 | Austria | Azerbaigian1 | Belgi | Bielorussia | Bosnia e Erzegovina | Bulgaria | Cechia | Cipro2 | Cità del Vatican | Croazia | Danimarca | Estonia | Finlandia | Frància | Georgia1 | Germania | Grecia | Irlanda | Islànda | Itàlia | Kazakhstan1 | Letònia | Liechtenstein | Lituània | Lussemburgh | Macedonia del Nord | Malta | Monaco | Moldavia | Montnegher | Norvegia | Paes Bass | Portogall | Polonia | Regn Unii | Romania | Russia1 | San Marin | Serbia | Slovacchia | Slovenia | Spagna | Svezia | Svízzera | Turchia1 | Ucraina | Ongaria
1. Stat parzialment in Asia. 2. Stat in Asia, però consideraa part de l'Europa per di reson storich e colturaj
Other Languages
Аҧсшәа: Исландиа
Acèh: Islandia
Afrikaans: Ysland
Akan: Iceland
Alemannisch: Island
አማርኛ: አይስላንድ
aragonés: Islandia
Ænglisc: Īsland
العربية: آيسلندا
asturianu: Islandia
Aymar aru: Islandiya
azərbaycanca: İslandiya
تۆرکجه: ایسلند
башҡортса: Исландия
Bali: Islandia
Boarisch: Island
žemaitėška: Islandėjė
Bikol Central: Islanda
беларуская: Ісландыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Ісьляндыя
български: Исландия
भोजपुरी: आइसलैंड
Bislama: Iceland
bamanankan: Aisland
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: আইসল্যান্ড
brezhoneg: Island
bosanski: Island
буряад: Исланд
català: Islàndia
Chavacano de Zamboanga: Islandia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Bĭng-dō̤
нохчийн: Исланди
Cebuano: Islandya
Chamoru: Islandia
کوردی: ئایسلەند
corsu: Islanda
qırımtatarca: İslandiya
čeština: Island
kaszëbsczi: Islandëjô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Исландъ
Чӑвашла: Исланди
Cymraeg: Gwlad yr Iâ
dansk: Island
Deutsch: Island
Zazaki: İslanda
dolnoserbski: Islandska
डोटेली: आइसल्याण्ड
ދިވެހިބަސް: އައިސްލަންޑަން
eʋegbe: Iceland
Ελληνικά: Ισλανδία
emiliàn e rumagnòl: Islanda
English: Iceland
Esperanto: Islando
español: Islandia
eesti: Island
euskara: Islandia
estremeñu: Islándia
فارسی: ایسلند
Fulfulde: Islannda
suomi: Islanti
Võro: Island
føroyskt: Ísland
français: Islande
arpetan: Islanda
Nordfriisk: Islönj
furlan: Islande
Frysk: Yslân
Gaeilge: An Íoslainn
Gagauz: İslandiya
kriyòl gwiyannen: Islann
Gàidhlig: Innis Tìle
galego: Islandia
Avañe'ẽ: Iylanda
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: आइसलँड
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌴𐌹𐍃𐌰𐌻𐌰𐌽𐌳
ગુજરાતી: આઈસલેંડ
Gaelg: Yn Eeslynn
Hausa: Ayislan
客家語/Hak-kâ-ngî: Pên-tó
Hawaiʻi: ʻĀina Hau
עברית: איסלנד
हिन्दी: आइसलैण्ड
Fiji Hindi: Iceland
hrvatski: Island
hornjoserbsce: Islandska
Kreyòl ayisyen: Islann
magyar: Izland
հայերեն: Իսլանդիա
interlingua: Islanda
Bahasa Indonesia: Islandia
Interlingue: Island
Igbo: Iceland
Ilokano: Islandia
Ido: Islando
íslenska: Ísland
italiano: Islanda
Patois: Aislan
la .lojban.: island
Jawa: Èslan
ქართული: ისლანდია
Qaraqalpaqsha: İslandiya
Taqbaylit: Island
Адыгэбзэ: Ислэнд
Kabɩyɛ: Isilandɩ
Kongo: Islande
қазақша: Исландия
kalaallisut: Islandi
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសអាយឡែន
한국어: 아이슬란드
Перем Коми: Исланд
къарачай-малкъар: Исландия
kurdî: Îslenda
kernowek: Island
Кыргызча: Исландия
Latina: Islandia
Ladino: Islandia
Lëtzebuergesch: Island
лезги: Исландия
Lingua Franca Nova: Island
Luganda: Isilandi
Limburgs: Iesland
Ligure: Islanda
lingála: Islandi
لۊری شومالی: ایسلند
lietuvių: Islandija
latgaļu: Īslandeja
latviešu: Islande
मैथिली: आइसलैंड
мокшень: Исланда
Malagasy: Islandy
олык марий: Исландий
Māori: Tiorangi
македонски: Исланд
മലയാളം: ഐസ്‌ലാന്റ്
монгол: Исланд
मराठी: आइसलँड
Bahasa Melayu: Iceland
Malti: Iżlanda
Mirandés: Eislándia
မြန်မာဘာသာ: အိုက်စလန်နိုင်ငံ
مازِرونی: ایسلند
Dorerin Naoero: Aiterand
Plattdüütsch: Iesland
Nedersaksies: Ieslaand
नेपाली: आइसल्याण्ड
Nederlands: IJsland
norsk nynorsk: Island
norsk: Island
Novial: Islande
Nouormand: Islaunde
Diné bizaad: Tin Kéyah
occitan: Islàndia
Livvinkarjala: Islandii
Oromoo: Aayislaandi
Ирон: Исланди
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਈਸਲੈਂਡ
Pangasinan: Island
Kapampangan: Islandya
Papiamentu: Islandia
Picard: Islinde
पालि: आइसलैंड
Norfuk / Pitkern: Iseland
polski: Islandia
Piemontèis: Islanda
پنجابی: آئس لینڈ
Ποντιακά: Ισλανδία
پښتو: آیسلنډ
português: Islândia
Runa Simi: Islandya
rumantsch: Islanda
română: Islanda
armãneashti: Islanda
tarandíne: Islanne
русский: Исландия
русиньскый: Ісландія
Kinyarwanda: Isilande
संस्कृतम्: आइसलैंड
саха тыла: Исландия
sardu: Islanda
sicilianu: Islandia
Scots: Iceland
سنڌي: آئس لينڊ
davvisámegiella: Islánda
Sängö: Islânde
srpskohrvatski / српскохрватски: Island
Simple English: Iceland
slovenčina: Island
slovenščina: Islandija
Gagana Samoa: Aiselani
chiShona: Iceland
Soomaaliga: Ayslaan
shqip: Islanda
српски / srpski: Исланд
Sranantongo: Islenikondre
SiSwati: Echweni
Sesotho: Iceland
Seeltersk: Ieslound
Sunda: Islandia
svenska: Island
Kiswahili: Iceland
ślůnski: Islandyjo
Sakizaya: Iceland
తెలుగు: ఐస్‌లాండ్
tetun: Izlándia
тоҷикӣ: Исландия
Türkmençe: Islandiýa
Tagalog: Iceland
Tok Pisin: Aislan
Türkçe: İzlanda
Xitsonga: Iceland
татарча/tatarça: Исландия
chiTumbuka: Iceland
тыва дыл: Исландия
удмурт: Исландия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىسلاندىيە
українська: Ісландія
اردو: آئس لینڈ
oʻzbekcha/ўзбекча: Islandiya
vèneto: Islanda
vepsän kel’: Islandii
Tiếng Việt: Iceland
West-Vlams: Ysland
Volapük: Lisladeän
walon: Izlande
Winaray: Islandya
Wolof: Islaand
吴语: 冰岛
მარგალური: ისლანდია
ייִדיש: איסלאנד
Yorùbá: Íslándì
Vahcuengh: Binghdauj
Zeêuws: Iesland
中文: 冰岛
文言: 冰島
Bân-lâm-gú: Peng-tó
粵語: 冰島
isiZulu: I-Ayisilandi