Estonia
English: Estonia

Lombard OccidentalQuel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental, cun l'urtugrafia ünificada.


Estonia
[[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|125px|Estonia - Bandera]][[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|80px|Estonia - Stema]]
Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
[[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|center|260px|Estonia - Localizazion]]
Daits aministrativ
Nom intregRepublica de l'Estonia
Nom ofiçalEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Lengue ofiçaleEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
CapitalaEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Politega
Forma de governRepublica
Capo de StatEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Capo de GovernEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Superfix
TotalaEror ëd l'espression: operator < pa spetà km²
Popolazion
TotalaEror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, ab.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
DensitaaEror ëd l'espression: operator < pa spetà ab./km²
Jeografia
ContinentEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
ConfinEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Fus orariEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Economia
ValudaEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL (nominal)Eror ëd l'espression: operator < pa spetà milion de USD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL pro capite (nominal)Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, USD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL pro capite (PPA)Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, Intl$ Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Varie
Codex ISO 3166EE, EST, 233
TLDEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Prefiss tel.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Sigla autom.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
In nazionalEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Evoluzion storega
ProclamazionEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
 

L' Estònia (Eesti in estun) a l'è un paes del nord-est de l'Europa, pusiziunaa in sü i spund del Mar Baltegh.La fa part de l' Union Europea.A l'è tacada a la Letonia e a la Rüssia, ma ecunomicament l'è culigada a la Finlandia e la Scandinavia.
La capital a l'è Tallinn, una vegia cità medievala che l'è diventada patrimoni de l'Unesco
La gh'ha una süperfiss de 45.227 km², poch püssee granda de la Svizera, e una pupulaziun de pressapoch 1.350.000 abitant.

A l'è member de l'Üniun Eurupea e de la Nato.

Dal prim de ginee del 2011 la gh'ha adotaa l'Euro 'me moneda ufiziala.

La lengua ufizial l'è l'estun.

Geugrafia

La naziun la gh'ha un teritori pressapoch tüt pian, dumà in del sud-est l'ha gh'ha una quaj culina. La pussee alta l'è la culina del Suur Munämagi.(318 m s.l.m.)

Fan part del teritori estun 1520 isul, ma i püssee grand hinn Saaremaa (2.668 km²) et Hiiuma (965 km²). La pussee distacada da la tera ferma, che l'è anca la püssee piscinina l'è Ruhnu (11,50 km²), che la sa tröva a süd-ovest de la naziun, pressapoch 70 km in mez al Golf de Riga.

La citaà püsse visitada di türista l'è la capital, Tallinn, che l'è una cità medievala e l'è anca Patimoni de l'Unesco. Gh'hinn anca altar cità impurtant ch' hinn: Tartu, Parnu, Narva.

La bandera tri-culur de l'Estonia
Europe location EST.png


Stòria

L'istorega Tallinn

L'Estònia del didincö l'è gnüda föra del giuntà insema düü toch de tera ch'eren semper staa separaa: la "Pruincia del Mar de l'Est", che del 1710 al 1918 l'era partegnüda a la Rüssia Zarista; e 'l toch de la Livunija, 'l pü setentriunal, al qual la pertucava anca l'isula de Saaremaa (Ösel).

I Vassaj rivaa in Estònia cunt la vegnüda di Cavajee de Urden Tütonegh even metüü insema un pruincia ütònoma in del 1252. Despö de la finn de l'egemunia de l'Urden Tütònegh in del 1561 i citaa de la Liga Hanseatega e i vassaj han brancaa 'l pudè in di so man e han furmaa un corp guernatif ütònum. Chel' ütunumia chi l'è remagnüda insci cuma l'era, sia suta la signuria de la Curuna Svedesa, sia suta l'egemunia de la Rüssia Zarista, quist ültema ucurüda dopu la Granda Guera del Nord vengiüda de la Rüssia in del 1710.

In Estonia, la lengua di vassaj e de la volta burghesia citadina, ciuè di sciur, di putent, l'era semper stada 'l Tudesch, ma in del 1885 la Rüssia Zarista, in de la voga di sentiment nassiuanlista de l'epuca, l'ha süstitüii 'l Rüss al Tudesch.

Un röl principal in del desvelüp de l'identitaa pulitega e cultürala estuna l'eva 'vüü l'üniversidaa de Tartu indua sinn del 1870 i stüdent estun even lauraa dree a furmà un'identitaa propia e ütonmia, e di Tudesch e di Rüss. El 24 de Fevree del 1918 cunt la fin de la Rüssia Zarista menada inans de la Revulüssiun de Utuber, ij Estun han tolt l'ucasiun de deciaraa, indestürbaa e senssa che nissün ghe daga a trà, la propia independensa.

In di agn intra 'l 1939 e 'l 1940 i Nazista han cunvengiüü tanc Estun, insem' a tanc Letun, de etnia tudesca, a 'gnì reimpatriaa in Germania suta 'l slogan Heim ins Reich (ciuè (tücc) a cà in del Reich. La resun, quela vera, l'era staa 'l pat Molotov-Ribbentrop che 'l prevideva, tra l'olter, el restà di paes baltegh suta l'egemunia Rüssa.

Suta gran pressiun di Tudesch e di Rüss, i trii paes baltegh s'eren giuntaa in del 1940 a l'Üniun Suvietega, però pö giamò in del 1941 tücc e trii i paes eren staa ucüpaa di Tudesch. In chi agn chi gh'è staa tanc, u almanch minga poch, Estun che gh'han daa 'na man ai Nazista a perpetrà la sua (di nazista) pulitega genucida. A l'istess temp, gh'è staa però anch di Estun ch'han cumbatüü in di fir de l'Armada Russa cuntra i Nazista.

In de l'Ütun del 1944, cunt la triunfala avansada de l'Armada Russa in diressiun ovest, l'Estonia l'è stada 'ncamò ciapada di Rüss. In chi agn chi 'l sumeja che gh'è sia staa di Estun ch'hin staa vitem de represaj e depurtassiun de man Rüssa, anca se quanc reaj e quanc invetaa l'è düra de savè de segür.[1]

Düranta la segunda guera mundiala anca tanc Estun de lengua Svedesa, ch'eren de cà suratüt in sü i isul Hiiumaa (Dagö), Vormsi (Worms) und Ruhnu (Runö), han ciapaa sü e hin andaa via.

La Capital de l'Estunia - Tallinn, un' istorega e bela citaa.

In di agn intra 'l 1945 e 'l 1990 gh'è staa tanc Rüss che s'hinn trasferii in Estonia.

Pö, dürant i agn de la Glasnost e de la Perestroika, suratüt a partì de la mitaa di agn '80 quand che 'l Gorbaciov el ghe dava man forta, ij Estun han ancamò tacaa sü a reafirmà la sua vöja de independensa, e, sensa gnanca dà fögh a un s'ciop, s'hin truaa 'ncamò independent a partì di prim agn '90.

El 9 de Dezember del 2010 l'Estonia l'è 'ndada dent in de l'OCSE. [2]

El prim de Sgenee del 2011 l'Estonia l'è stada la prima di nassiun Baltegh a tacà sü a druà l'Euro.

Urganizaziun pulitiga

L'Estonia (nom ufizial: Eesti Vabariik) a l'è una repübliga democratiga.
L'è una republiga parlamentar.

La gh'à i seguent orghen:

  • el Parlament, ch'el gh'à el puter legislativ,
  • el Guvern, che 'l gh'ha el puter esecütiv,
  • la Curt Suprema, che la gh'ha el puter giüdiziari.

El President a l'è 'l Toomas Hendrik Ilves (del 2006).
El Prim Minister a l'è l'Andrus Ansip (del 2005).

Economia e Internet

L'Estonia l'è part de l'Union Europea, l'ha adotaa l'Euro 'me muneda ufiziala e l'è jütada economicament da la Finlandia , Germania e da la Scandinavia, e per quest la g'ha gemò avüü una forta espansiun cumerciala che l'ha purtada vers un livel economico de gl'alter pais uccidental. L'à gh'ha anca el piusse bas livel de indèbitament public in de gl' stat de la Union Europea.

Le Nazion Unii gh'an attribuii l'indic de svilupp parecc alt, in del 2010.

L' Estonia la g'ha una granda difusion de l'internet. L'è cunsiderada vüna di naziun püssee avanzaa del mund per la difüsiun de l'Internet. L'è de spess suranunimada per quest E-Stonia.

En Estonia l'è stà assemblàa el sistema de comunicaziun ciamàa Skype.

Referenz


 
I Stat de l'Europa
LocationEurope.png
Albania | Andora | Armenia2 | Austria | Azerbaigian1 | Belgi | Bielorussia | Bosnia e Erzegovina | Bulgaria | Cechia | Cipro2 | Cità del Vatican | Croazia | Estonia | Finlandia | Frància | Georgia1 | Germania | Grecia | Irlanda | Islànda | Itàlia | Kazakhstan1 | Letònia | Liechtenstein | Lituània | Lussemburgh | Macedonia del Nord | Malta | Monaco | Moldavia | Montnegher | Norvegia | Paes Bass | Portogall | Polonia | Regn Unii | Romania | Russia1 | San Marin | Serbia | Slovacchia | Slovenia | Spagna | Svezia | Svízzera | Turchia1 | Ucraina | Ongaria
1. Stat parzialment in Asia. 2. Stat in Asia, però consideraa part de l'Europa per di reson storich e colturaj
Other Languages
Аҧсшәа: Естониа
Acèh: Èstonia
адыгабзэ: Эстоние
Afrikaans: Estland
Akan: Estonia
Alemannisch: Estland
አማርኛ: ኤስቶኒያ
aragonés: Estonia
Ænglisc: Estland
العربية: إستونيا
ܐܪܡܝܐ: ܐܣܛܘܢܝܐ
مصرى: استونيا
asturianu: Estonia
авар: Эстония
azərbaycanca: Estoniya
تۆرکجه: ایستونی
башҡортса: Эстония
Bali: Estonia
Boarisch: Estland
žemaitėška: Estėjė
Bikol Central: Estonya
беларуская: Эстонія
беларуская (тарашкевіца)‎: Эстонія
български: Естония
भोजपुरी: इस्टोनिया
Bislama: Estonia
bamanankan: Estonia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: এস্তোনিয়া
brezhoneg: Estonia
bosanski: Estonija
буряад: Эстони
català: Estònia
Chavacano de Zamboanga: Estonia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Estonia
нохчийн: Эстони
Cebuano: Estonia
Chamoru: Estonia
ᏣᎳᎩ: ᎡᏍᏙᏂᏯ
کوردی: ئیستۆنیا
corsu: Estonia
qırımtatarca: Estoniya
čeština: Estonsko
kaszëbsczi: Estoniô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Єсть
Чӑвашла: Эстони
Cymraeg: Estonia
dansk: Estland
Deutsch: Estland
Zazaki: Estonya
dolnoserbski: Estniska
डोटेली: इस्टोनिया
eʋegbe: Estonia
Ελληνικά: Εσθονία
emiliàn e rumagnòl: Estògna
English: Estonia
Esperanto: Estonio
español: Estonia
eesti: Eesti
euskara: Estonia
estremeñu: Estónia
فارسی: استونی
Fulfulde: Estoniya
suomi: Viro
Võro: Eesti
føroyskt: Estland
français: Estonie
arpetan: Èstonia
Nordfriisk: Eestlun
furlan: Estonie
Frysk: Estlân
Gaeilge: An Eastóin
Gagauz: Estoniya
kriyòl gwiyannen: Estoni
Gàidhlig: Eastòinia
galego: Estonia
Avañe'ẽ: Etóña
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: एस्टोनिया
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌰𐌹𐍃𐍄𐌰𐌻𐌰𐌽𐌳
ગુજરાતી: ઈસ્ટોનિયા
Gaelg: Yn Estaan
Hausa: Istoniya
客家語/Hak-kâ-ngî: Estonia
Hawaiʻi: ʻEsetonia
עברית: אסטוניה
हिन्दी: एस्टोनिया
Fiji Hindi: Estonia
hrvatski: Estonija
hornjoserbsce: Estiska
Kreyòl ayisyen: Estoni
magyar: Észtország
հայերեն: Էստոնիա
Արեւմտահայերէն: Էսթոնիա
interlingua: Estonia
Bahasa Indonesia: Estonia
Interlingue: Estonia
Igbo: Estoniya
Ilokano: Estonia
Ido: Estonia
íslenska: Eistland
italiano: Estonia
日本語: エストニア
Patois: Estuonia
la .lojban.: estis
Jawa: Éstonia
ქართული: ესტონეთი
Qaraqalpaqsha: Estoniya
Taqbaylit: Isṭunya
Адыгэбзэ: Эстониэ
Kabɩyɛ: Ɛsɩtoonii
Kongo: Estoni
қазақша: Эстония
kalaallisut: Estlandi
ಕನ್ನಡ: ಎಸ್ಟೊನಿಯ
한국어: 에스토니아
Перем Коми: Эстму
къарачай-малкъар: Эстония
Ripoarisch: Estland
kurdî: Estonya
коми: Эстония
kernowek: Estoni
Кыргызча: Эстония
Latina: Estonia
Ladino: Estonia
Lëtzebuergesch: Estland
лезги: Эстония
Lingua Franca Nova: Esti
Luganda: Estonia
Limburgs: Esland
Ligure: Estònia
lingála: Estonia
لۊری شومالی: اْستونی
lietuvių: Estija
latgaļu: Igauneja
latviešu: Igaunija
मैथिली: इस्टोनिया
Basa Banyumasan: Estonia
мокшень: Эсти мастор
Malagasy: Estonia
олык марий: Эстоний
Māori: Etonia
македонски: Естонија
മലയാളം: എസ്റ്റോണിയ
монгол: Эстон
кырык мары: Эстони
Bahasa Melayu: Estonia
Malti: Estonja
Mirandés: Stónia
مازِرونی: استونی
Dorerin Naoero: Etoniya
Napulitano: Estonia
Plattdüütsch: Eestland
Nedersaksies: Estlaand
नेपाली: इस्टोनिया
नेपाल भाषा: इस्टोनिया
Nederlands: Estland
norsk nynorsk: Estland
norsk: Estland
Novial: Estonia
Nouormand: Estonnie
Chi-Chewa: Estonia
occitan: Estònia
Livvinkarjala: Estounii
Oromoo: Istooniyaa
ଓଡ଼ିଆ: ଏସ୍ତୋନିଆ
Ирон: Эстони
ਪੰਜਾਬੀ: ਇਸਤੋਨੀਆ
Pangasinan: Estoniya
Kapampangan: Estonia
Papiamentu: Estonia
Picard: Éstonie
Deitsch: Eschdooni
Norfuk / Pitkern: Estonya
polski: Estonia
Piemontèis: Estònia
پنجابی: اسٹونیا
Ποντιακά: Εσθονία
پښتو: استونیا
português: Estónia
Runa Simi: Istunya
rumantsch: Estonia
romani čhib: Estoniya
română: Estonia
armãneashti: Estonia
tarandíne: Estonie
русский: Эстония
русиньскый: Естонія
Kinyarwanda: Esitoniya
संस्कृतम्: एस्टोनिया
саха тыла: Эстония
sardu: Estònia
sicilianu: Estonia
Scots: Estonie
سنڌي: اسٽونيا
davvisámegiella: Estteeana
srpskohrvatski / српскохрватски: Estonija
Simple English: Estonia
slovenčina: Estónsko
slovenščina: Estonija
Gagana Samoa: Esitonia
chiShona: Estonia
Soomaaliga: Estoniya
shqip: Estonia
српски / srpski: Естонија
Sranantongo: Estlenikondre
SiSwati: IWestoniya
Sesotho: Estonia
Seeltersk: Estlound
Sunda: Éstonia
svenska: Estland
Kiswahili: Estonia
ślůnski: Estůńijo
Sakizaya: Estonia
తెలుగు: ఎస్టోనియా
tetun: Estónia
тоҷикӣ: Эстония
Türkmençe: Estoniýa
Tagalog: Estonia
Tok Pisin: Estonia
Türkçe: Estonya
Xitsonga: Estonia
татарча/tatarça: Эстония
chiTumbuka: Estonia
Twi: Estonia
удмурт: Эстония
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئېستونىيە
українська: Естонія
اردو: استونیا
oʻzbekcha/ўзбекча: Estoniya
Tshivenda: Estonia
vèneto: Estonia
vepsän kel’: Estinma
Tiếng Việt: Estonia
West-Vlams: Estland
Volapük: Lestiyän
walon: Estoneye
Winaray: Estonya
Wolof: Estooni
吴语: 愛沙尼亞
хальмг: Эстонин Орн
მარგალური: ესტონეთი
ייִדיש: עסטלאנד
Yorùbá: Estóníà
Vahcuengh: Estonia
Zeêuws: Estland
中文: 爱沙尼亚
文言: 愛沙尼亞
Bân-lâm-gú: Estonia
粵語: 愛沙尼亞
isiZulu: I-Estoniya