Cechia

Lumbard ucidentalQuest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.
Cechia
[[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|125px|Cechia - Bandera]][[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|80px|Cechia - Stema]]
(detai)(detai)
Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
[[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|center|260px|Cechia - Localizazion]]
Daits aministrativ
Nom intregRepublega Ceca
Nom ofiçalEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Lengue ofiçaleEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
CapitalaEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Politega
Forma de governRepublega parlamentara
Capo de StatEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Capo de GovernEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Superfix
TotalaEror ëd l'espression: operator < pa spetà km²
Popolazion
TotalaEror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, ab.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
DensitaaEror ëd l'espression: operator < pa spetà ab./km²
Jeografia
ContinentEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
ConfinEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Fus orariEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Economia
ValudaEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL (nominal)Eror ëd l'espression: operator < pa spetà milion de USD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL pro capite (nominal)Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, USD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL pro capite (PPA)Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, Intl$ Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Varie
Codex ISO 3166CZ, CZE, 203
TLDEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Prefiss tel.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Sigla autom.Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
In nazionalEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Evoluzion storega
ProclamazionEror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
 

La Cechia (Česko in lengua ceca, offizialment Republica Ceca, Česka republika in cecch) a l'è on Stat de l'Europa orientala, member de la NATO, del Grupp de Visegrád e de l'Union europea. La confina cont la Slovacchia, l'Austria, la Germania e a la Polonia.

Storia


Geografia

Exquisite-kfind.pngPer savenn pussee, varda l'articol Geografia de la Cechia.

La Cechia a l'è 'n Stat senza sbocch al mar de forma circa romboidala. La confina con la Slovacchia, la Germania, l'Austria e la Polonia.

L'Elba a l'è el fiumm pussee important de la Cechia, el sò picch pussee volt a l'è el Sněžka.

A nivell istoregh a l'è dividuda in trè region istoregh: Boemia, Moravia e Slesia.

Popolazion

El Paes el gh'ha 10'562'214 abitant, per la pupart in di aglomeraa urban de la Boemia cont ona densità media de 133 ab/km².

I etnij principaj a hinn quella boema, la maggioranza, e quella morava, circa el 30%. I principaj minoranz a hinn quella slovacca, quella ongaresa, quella todesca e quella polacca. Anca i vietnamita, protagonista de 'na granda immigrazion in del period de guerra, a hinn recognossuu 'me minoranza e anca i rom a hinn retegnuu 'na minoranza.

Finna ai decrett Beneš in di Sudetenland ghe seren circa 3 milion de todisch, casciaa via dopo de l'invasion nazista.

Religion

In Cechia gh'è 'n poo de religion ma a l'è el Stat pussee ateo de l'Europa: Segond di sondagg el 20% el pensa che 'l ghe sia on Dio, el 30% a l'è ateo e 'l 50% teista o spiritualista.

Ordinament del Stat

La Cechia a l'è on stat regional parlamentar e cont el bicameralism imperfett. El President de la Cechia a l'è elegiuu a suffragi universal e dirett e 'l gh'ha on roeul principalment de garanzia. El Parlament l'è compognuu de la Cambra di Deputaa, de 200 member e elegiuda ogni 5 agn, e del Senad, de 81 member e renoeuvaa de 1/3 ogni 2 agn.

El governo a l'è preseduu del capo del governo, nominaa del President e fiduciaa de la Cambra.

La magistratura la gh'ha ai sò vertis la Cort Suprema, la Cort Ministrativa e la Cort Costituzionala. I giudes, nominaa del President, a hinn independent.

Division territoriala

Exquisite-kfind.pngPer savenn pussee, varda i articoi Region de la Cechia, Distrett de la Cechia e Comun de la Cechia.
Region de la Cechia

La Cechia l'è spartida in 14 region (kraj), de che vuna l'è la Capital Praga, 72 distett, cont Praga, Brno, Plzeň e Ostrava che hinn consideraa distrett direttament.

I region a hinn:

RegionSiglaCappoloeugh
PragaPRPraga
Boemia MeridionalaJCČeské Budějovice
Moravia MeridionalaJMBrno
Region de Karlovy VaryKAKarlovy Vary
Region de Hradec KrálovéKRHradec Králové
Region de LiberecLILiberec
Moravia-SlesiaMOOstrava
Region de OlomoucOLOlomouc
Region de PardubicePAPardubice
Region de PlzeňPLPlzeň
Boemia CentralaSTPraga
Region de Ústí nad LabemUSÚstí nad Labem
Region de Vysočina ("Altur")VYJihlava
Region de ZlínZLZlín

Politega

I partii politegh cecch che hinn in Parlament a hinn:

Economia


Coltura

Bandera e inn

La Bandera de la Cechia a l'è la midemma de la Cecoslovacchia, cont i color de la Boemia con sora on triangol bloeu, in di color panslav.

L'inn cecch a l'è Kde domov můj, cant patriottegh che 'l voeur dì "indova è-la la mè terra" scrivuu durant del governo austriegh in su la Cechia.

Mangià

La cusina ceca la se fonda soratutt in su la carna, de porscell e de agnell, di zupp e de pasta. Famosa l'è anca la birra locala.

Tradizion popolar

In Cechia, 'me in la pupart de l'Europa orientala la gh'è la tradizion de cavass i scarp e de entrà no in di cas cont i scarp doperaa in l'esterno.

On'altra tradizion ceca famosa a l'è la pomlázka, tradizion de Pasqua indova che i omen scuratten cont ona frusta i donn per auguràgh gioventù e in cambi riceven oeuv coloraa, dolz e alcol.

Straport

Strad

La red di autostrad in Cechia a l'è in fas de desvilupp ma i città principai, ossia Praga, Brno o Ostrava a hinn conligaa de la strada D1. I autostrad cecch a hinn a pagament cont la vignetta autostradala.

Ferrovij

La red ferroviaria ceca a l'è assee desviluppada e gh'è 'na compagnia principala e statala, České dráhy, che la quatta tutt el territori del Stat e la fa el servizzi local, e di compagnij a longa percorrenza RegioJet e LEO Express.

Aereoport

I città pussee important de la Cechia han l'Aeroport: I pussee important a hinn l'Aeroport Václav Havel de Praga e quell de Brno-Tuřany

Straport pubblich local


Riferiment


 
I Stat de l'Europa
LocationEurope.png
Albania | Andora | Armenia2 | Austria | Azerbaigian1 | Belgi | Bielorussia | Bosnia e Erzegovina | Cechia | Cipro2 | Cità del Vatican | Croazia | Danimarca | Estonia | Finlandia | Frància | Georgia1 | Germania | Grecia | Irlanda | Islànda | Itàlia | Kazakhstan1 | Letònia | Liechtenstein | Lituània | Lussemburgh | Macedonia del Nord | Malta | Monaco | Moldavia | Montnegher | Norvegia | Paes Bass | Portogall | Polonia | Regn Unii | Romania | Russia1 | San Marin | Serbia | Slovacchia | Slovenia | Spagna | Svezia | Svízzera | Turchia1 | Ucraina | Ongaria
1. Stat parzialment in Asia. 2. Stat in Asia, però consideraa part de l'Europa per di reson storich e colturaj
Other Languages
Аҧсшәа: Чехиа
Acèh: Cèkia
адыгабзэ: Чехие
Afrikaans: Tsjeggië
Alemannisch: Tschechien
አማርኛ: ቸኪያ
aragonés: Republica Checa
Ænglisc: Cecland
العربية: التشيك
ܐܪܡܝܐ: ܬܫܝܟ
مصرى: تشيكيا
asturianu: Chequia
авар: Чехия
Aymar aru: Chexya Ripublika
azərbaycanca: Çexiya
башҡортса: Чехия
Boarisch: Tschechei
žemaitėška: Čekėjė
Bikol Central: Tsekya
беларуская: Чэхія
беларуская (тарашкевіца)‎: Чэхія
български: Чехия
भोजपुरी: चेक रिपब्लिक
Bislama: Czechia
བོད་ཡིག: ཅེ་ཁེ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: চেক প্রজাতন্ত্র
brezhoneg: Republik Tchek
bosanski: Češka
буряад: Чехи
Chavacano de Zamboanga: Chequia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ciĕk-káik
нохчийн: Чехи
Chamoru: Chekia
Tsetsêhestâhese: Czechia
corsu: Cecchìa
qırımtatarca: Çehiya
čeština: Česko
kaszëbsczi: Czeskô Repùblika
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Чєшьско
dansk: Tjekkiet
Deutsch: Tschechien
Zazaki: Çekya
dolnoserbski: Česka
ދިވެހިބަސް: ޗެކް ޖުމްހޫރިއްޔާ
eʋegbe: Czechia
Ελληνικά: Τσεχία
Esperanto: Ĉeĥio
eesti: Tšehhi
euskara: Txekia
estremeñu: Repúbrica Checa
فارسی: جمهوری چک
Fulfulde: Cekiya
suomi: Tšekki
føroyskt: Kekkia
Nordfriisk: Tschechien
Frysk: Tsjechje
Gaeilge: An tSeic
Gagauz: Çehiya
kriyòl gwiyannen: Répiblik tchèk
Gàidhlig: An t-Seic
Avañe'ẽ: Chekía
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: झेक प्रजासत्ताक
Hausa: Kazech
客家語/Hak-kâ-ngî: Chhia̍p-khiet
Hawaiʻi: Tiekia
עברית: צ'כיה
Fiji Hindi: Czechia
hrvatski: Češka
hornjoserbsce: Čěska
Kreyòl ayisyen: Repiblik Tchèk
magyar: Csehország
հայերեն: Չեխիա
interlingua: Republica Chec
Bahasa Indonesia: Ceko
Interlingue: Tchekia
Igbo: Chekia
Iñupiak: Czechia
Ido: Chekia
íslenska: Tékkland
italiano: Repubblica Ceca
日本語: チェコ
ქართული: ჩეხეთი
Qaraqalpaqsha: Chexiya
Адыгэбзэ: Чехиэ
Kabɩyɛ: Cɛɛkɩ
қазақша: Чехия
kalaallisut: Tjekkia
ភាសាខ្មែរ: ឆេក
한국어: 체코
Перем Коми: Ческо
къарачай-малкъар: Чехия
kurdî: Çekya
коми: Чехия
kernowek: Pow Chek
Кыргызча: Чехия
Latina: Cechia
Lëtzebuergesch: Tschechesch Republik
лакку: Чехия
лезги: Чехия
Lingua Franca Nova: Txesco
Limburgs: Tsjechië
lingála: Shekia
لۊری شومالی: کومرٱ ڤلات چک
lietuvių: Čekija
latgaļu: Čekeja
latviešu: Čehija
мокшень: Чехмастор
Malagasy: Tsekia
олык марий: Чехий
Māori: Tīekia
македонски: Чешка
монгол: Чех
Bahasa Melayu: Republik Czech
Malti: Ċekja
မြန်မာဘာသာ: ချက်သမ္မတနိုင်ငံ
مازِرونی: چک (کشور)
Dorerin Naoero: Tsiekia
Napulitano: Repubbreca Ceca
Plattdüütsch: Tschechien
Nedersaksies: Tsjechie
नेपाल भाषा: चेक गणतन्त्र
Nederlands: Tsjechië
norsk nynorsk: Tsjekkia
norsk: Tsjekkia
Novial: Chekia
Nouormand: Tchéquie
Livvinkarjala: Čeehii
Oromoo: Cheekiyaa
Ирон: Чехи
ਪੰਜਾਬੀ: ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ
Pangasinan: Jhekia
Papiamentu: Czechia
Deitsch: Tschecherei
Pälzisch: Tschechien
Norfuk / Pitkern: Chekya
polski: Czechy
Piemontèis: Repùblica Ceca
پنجابی: چیک لوکراج
Ποντιακά: Τσεχία
português: Chéquia
Runa Simi: Chiksuyu
rumantsch: Tschechia
romani čhib: Chexiya
română: Cehia
armãneashti: Cehia
tarandíne: Repubbleche Ceche
русский: Чехия
русиньскый: Чесько
Kinyarwanda: Cekiya
संस्कृतम्: जेक् रिपब्लिक्
саха тыла: Чехия
sicilianu: Ripùbblica Ceca
davvisámegiella: Čeahkka
srpskohrvatski / српскохрватски: Češka
Simple English: Czech Republic
slovenčina: Česko
slovenščina: Češka
Gagana Samoa: Ripapelika o Sieki
chiShona: Czechia
Soomaaliga: Jamhuuriyadda Jek
српски / srpski: Чешка
Sranantongo: Tsjekikondre
SiSwati: Shekhi
Sesotho: Czechia
Seeltersk: Tschechien
Sunda: Céko
svenska: Tjeckien
Kiswahili: Ucheki
ślůnski: Czesko Republika
Sakizaya: Czechia
тоҷикӣ: Чехия
Türkmençe: Çehiýa
Tok Pisin: Sek Ripablik
Xitsonga: Czech Republic
татарча/tatarça: Чехия
chiTumbuka: Czechia
reo tahiti: Tieti
удмурт: Чехия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: چېخ جۇمھۇرىيەتى
українська: Чехія
oʻzbekcha/ўзбекча: Chexiya
vepsän kel’: Čehanma
Tiếng Việt: Cộng hòa Séc
West-Vlams: Tsjechië
Volapük: Tsyegän
walon: Tchekeye
吴语: 捷克
მარგალური: ჩეხეთი
ייִדיש: טשעכיי
Vahcuengh: Ciethaek
Zeêuws: Tsjehhië
中文: 捷克
文言: 捷克
Bân-lâm-gú: Chesko
粵語: 捷克
isiZulu: ITsheki