Riforma protestante

ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
AcLiBr.jpg

A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno


Rifórma protestànte: Moviménto religiôzo comensòu in Germània inte l'anno 1517 ch’o l'à provocòu a scisión inta Gêxa Crestìànn-a. O l'à avûo ascì de consegoénse culturâli, polìtiche e econòmiche.

Catòlichi e protestanti inte l'Ouröpa centrâle into 1618

Da Lutêro a-a pâxe d’Aogósta

E raxoìn da “Rifórma” són prinçipalménte de caràtere religiôzo. A coruçión, a degeneraçión morâle e spiritoâle tànto difûze inta Gêxa de Rómma són stæte o pretèsto perché o Martìn Lutêro o fisésse inte 95 têxi (atacæ a-a pòrta da Gêxa de Wittenberg a-i 31 d’òtôbre do 1517) quéllo ch’o l’êa o sò penscêo religiôzo. Quéste têxi che êan cóntra o scàndalo de indulgénse e afrontâvan i problêmi do pecòu, da peniténsa e da gràçia inte ’na nêuva letûa di Evangêi co-in nêuvo anónçio de quélla ch’a l’êa a libera gràçia de Dîo dæta a ògni pecatô indipendenteménte da-i sò mériti. I Prìnçipi tedéschi, che mâ soportâvan o potêre de Rómma ch’o no ghe permetéiva d’agî liberaménte into govèrno di sò teritöi, fàn sùbito sò quésta “Rifórma” e a l’é quésta a raxón da scisión co-a Gêxa Catòlica. Quésta scisión a l’à provocòu lòtte asæ dûe fra quélli ch’açetâvan quésta nêuva vixón do Crestianêximo e quélli in càngio fedêli a-o Pàppa. Quéste lòtte són finîe co-a pâxe d'Aogósta (into 1555) quànde a divixón fra Catòlichi e Protestànti a l’é diventâ definitîva in bâze a-o prìnçipio cuius regio, eius religio, ch’o l’imponéiva a-i sùditi de segoî a religión do sò Prìnçipe. A dotrìnn-a luterànn-a (dîta pöi protestànte perché quélli chi-â segoîvan “protestâvan cóntra o Pàppa) a s’é difûza sorvetùtto in Germània e inti pàixi nòrdichi. In Inghiltæra a l’à avûo caràtere prevalenteménte polìtico quànde a l’é stæta inpòsta da l' Enrîco VIII.

Martin Lutêro int'in dipìnto de Lucas Cranach (Uffizi)
Other Languages
Alemannisch: Reformation
azərbaycanca: Reformasiya
башҡортса: Реформация
žemaitėška: Refuormacėjė
беларуская: Рэфармацыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Рэфармацыя
български: Реформация
bosanski: Reformacija
čeština: Reformace
Deutsch: Reformation
Ελληνικά: Μεταρρύθμιση
English: Reformation
Esperanto: Reformacio
客家語/Hak-kâ-ngî: Chûng-kau Kói-kiet
hrvatski: Reformacija
magyar: Reformáció
հայերեն: Ռեֆորմացիա
interlingua: Reforma protestante
Bahasa Indonesia: Reformasi Protestan
íslenska: Siðaskiptin
日本語: 宗教改革
қазақша: Реформация
한국어: 종교 개혁
Кыргызча: Реформация
Latina: Reformatio
Lëtzebuergesch: Reformatioun
Lingua Franca Nova: Reformi protestantiste
Limburgs: Reformatie
lietuvių: Reformacija
latviešu: Reformācija
Bahasa Melayu: Reformasi Protestan
Plattdüütsch: Reformatschoon
Nedersaksies: Reformasie
Nederlands: Reformatie
norsk nynorsk: Reformasjonen
occitan: Reforma
polski: Reformacja
rumantsch: Refurmaziun
русский: Реформация
русиньскый: Реформация
саха тыла: Реформация
srpskohrvatski / српскохрватски: Reformacija
Simple English: Protestant Reformation
slovenčina: Reformácia
slovenščina: Reformacija
Seeltersk: Reformation
svenska: Reformationen
Türkmençe: Reformasiýa
Türkçe: Reform (tarih)
українська: Реформація
oʻzbekcha/ўзбекча: Reformatsiya
吴语: 誓反裂教
中文: 宗教改革
Bân-lâm-gú: Chong-kàu Kái-kek
粵語: 宗教改革