Juliaanse kalender

Dit artikel is begós in 't Norbiks. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


D'r juliaanse kalender is d'r van oorsjprong Romeinse kalender dae vervólges gebroekd waoërt in 't groeëtste deel van de christeleke waelt. E waoërt in d'r loop van d'r 16e bies d'r 20e ieëw geleidelek aan verdrónge dör d'r gregoriaanse kalender, dae egelek neet mieë wie 'n correctie is van d'r juliaanse.

Inveuring

D'r juliaanse kalender is geneumd nao Julius Caesar, dae 'm, in z'n hoedanigheed van Pontifex Maximus (hoofd van d'r Romeinse ieëredeens) in 45 v.Chr. inveurde es finale correctie óp de Romeinse versie van d'r Egyptische kalender. Dae waor ieëder al dör Alexander III d'r Groeëte oonder invloed van 't Hellenisme över 't gaanse Middellandse Zieëgebied versjprejd geraakt.

Óp advies van d'r Alexandrijnse astronoom Sosigenes lag Caesar e jaor van 365,25 daag vas, dör öm de veer jaor 'ne extra daag toe te voege. Deze doeër waor al vanods dör de Egyptenaere bepaald en keumt good övereen mèt 't tropisch jaor, dat de seizoene es basis haat.

Dör e misversjtaand waoërt d'r aanvankelek èns in de driej jaor 'ne sjrikkeldaag toegevoegd. Dès faot waoërt in 4 na Chr. hersjteld.

D'r juliaanse kalender is in werkelijkheed èlf minute langer wie 't tropisch jaar. Daordör löpt d'r kalender in doezend jaor 7,8 daag achter óp de zón. Des faot waoërt in 1582 mèt d'r gregoriaanse kalender hersjtèld en me kan dus zègke dat d'r juliaanse kalender van 4 bies 1582 in gebroek is gewes.

Other Languages
azərbaycanca: Yuli təqvimi
башҡортса: Юлиан календары
беларуская: Юліянскі каляндар
беларуская (тарашкевіца)‎: Юліянскі каляндар
brezhoneg: Deiziadur juluan
Esperanto: Julia kalendaro
Nordfriisk: Juliaans kalender
Kreyòl ayisyen: Almanak jilyen
Bahasa Indonesia: Kalender Julius
日本語: ユリウス暦
한국어: 율리우스력
къарачай-малкъар: Юлиан орузлама
Lëtzebuergesch: Julianesche Kalenner
Bahasa Melayu: Takwim Julius
Nederlands: Juliaanse kalender
srpskohrvatski / српскохрватски: Julijanski kalendar
Simple English: Julian calendar
slovenščina: Julijanski koledar
Türkçe: Jülyen takvimi
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: جۇلىيان تەقۋىمى
oʻzbekcha/ўзбекча: Yulian taqvimi
Tiếng Việt: Lịch Julius
吴语: 儒略曆
中文: 儒略曆
Bân-lâm-gú: Julius Le̍k-hoat
粵語: 儒略曆