Bilateria

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


Groondplan vaan de Bilateria.

Bilateria zien e taxon oet 't Biesteriek wat de lijnsymmetrische bieste umvat; dat wèlt zègke: alle bieste boete de Weefselloeze (Parazoa: Spoonze en Plakbieskes), die gaaroet gein symmetrie vertuine, en de Haoltebieste (Radiata: Nietelbieste en Ribkwalle), die drejsymmetrisch zien. Door 't laankgerek lief heer löp e binnekenaal wat begint mèt de moond en indeg mèt d'n anus. In hunne sumpelste vörm geit 't um wörm; versjèllende stamme voldoen aon dat fenotyp. Bij aander stamme höbbe ziech evels poete en/of vinne oontwikkeld, die helpe bij de voortbeweging. 'n Belaankrieke oetzundering zien de Stekelhuiege, die ziech weer tot 'ne drejsymmetrische vörm höbbe oontwikkeld; ouch dees bieste höbbe evels e laankwerpeg larvestadium. Dèks höbbe de Bilateria ouch 'ne kop, boe-in ziech 't knouppunt vaan 't nervestèlsel (de herses) bevint; de neet-Bilateria höbbe die herses neet.

Evolutie

D'n hypothetische lèste gemeine veurawwer vaan alle Bilateria weurt oerbilaterium geneump. D'n aard vaan d'n ierste bilaterium is punt vaan discussie. Ei kamp beweert tot de Acoelomorpha alle aander gróppe veurtbrachte (planuloïde-aceloïdehypothees vaan Von Graff, Metsjnikov, Hyman of Salvini Plawen), dewijl 't aandert stèlt tot bieste mèt e coeloom iers kaome, en tot de coeloomloes bieste hun liechaamshaolte later höbbe verlore (de Archicoelomata-hypothees en häör variante, wie de Gastra vaan Haeckel of Sedgwick, de Bilaterosgastrea vaan Jägersten of de Trochaea vaan Nielsen).

De ajdste aonwiezinge veur fossiel Bilateria stamme vaan sporefossiele oet Ediacarische sediminte, en 't ajdste algemein geaccepteerd fossiel vaan 'ne bilaterium zelf (dus neet vaan zien spore) is Kimberella, zoe'n 555 mieljoen jaor aajd. Awwer fossiele zien umstreje; Vernanimalcula is mesjiens d'n ajds bekinde bilaterium, meh kin ouch 'n opgevölde bel zien. Fossiel embryo's zien bekind vaan oongeveer dezelfden tied es Vernanimalcula, meh geint daovaan vertuint bilateriaol karakteristieke. Hole die vaan Bilateria liekene te koume zien gevoonde in de Tacuaríformatie in Uruguay; die sjijne minstens 585 mieljoen jaor aajd te zien.

Other Languages
Afrikaans: Bilateria
Alemannisch: Bilateria
башҡортса: Bilateria
беларуская (тарашкевіца)‎: Білятэральныя
bosanski: Bilateralia
català: Bilateris
čeština: Trojlistí
dansk: Bilateria
Deutsch: Bilateria
Ελληνικά: Αμφίπλευρα
English: Bilateria
Esperanto: Duflankulo
español: Bilateria
euskara: Bilateria
فارسی: دوسوئیان
français: Bilateria
Nordfriisk: Twiisidjeten
Frysk: Twasidigen
interlingua: Bilateria
Bahasa Indonesia: Bilateria
Ilokano: Bilateria
italiano: Bilateria
Latina: Bilateria
latviešu: Bilaterāļi
Plattdüütsch: Tweesiedendeerter
Nederlands: Bilateria
norsk nynorsk: Bilateria
norsk: Bilaterier
Diné bizaad: Bikʼiiz Naakiígíí
occitan: Bilateria
português: Bilateria
română: Bilateria
русский: Bilateria
Scots: Bilateria
Simple English: Bilateria
slovenčina: Dvojstranovce
српски / srpski: Bilateria
Tagalog: Bilateria
Türkçe: Bilateria
Winaray: Bilateria