Португалия
English: Portugal

Португалия
República Portuguesa
Португалиядин пайдахПортугалиядин герб
ПайдахГерб
EU-Portugal with islands circled.svg
Гимн: A Portuguesa
Кьилин шегьер:Лиссабон[1]
Шегьерар:Лиссабон, Порту
Аслутуширвал:1143 йисан 5 октябрдиз (Леон пачагьвалдилай)
ЧӀал:португал чӀал, миранд чӀал
Идара авунин тегьер:Парламентвилин республика
Кьил:Анибал Каваку Силва (президент)
Педру Пасуш Коэлью (премьер-министр)
Майдан:92 391[2] км² (109-лагьай)
 · Цин кьадар %:0,5
Агьалияр:10 707 924 кас (77-лагьай)
 · Агьалидин чуькьуьнвал:114 кас/км²
Пул:евро
КъВБ:236,049[3] млрд. $ (46-лагьай)
 · АСКА КъВБ:22 232[3] $
ИПВИ:0,809 (41-лагьай)
Домен:.pt, .eu
Телефондин код:+351
Сятдин чӀул:+0 / +1

Португалия (порт. Portugal, миранд. Pertual), официал тIвар Португалиядин Республика — Европадин виридалайни рагъакӀидай пата авай гьукумат. Пиреней зуростровдин кьиблединни — рагъакӀидай пата чка кьунва. Кефер ва рагъэкъечӀдай пата Испаниядихъ галаз са сергьятра ава, кьибле ва рагъакӀидай патарай Атлантик океандин ятари кьунва. Гьукуматдин тӀвар Порту шегьердин тӀварцIикай арадал атана, латин чӀалал Portus Cale — «чими порт» мана гузва[4].

Португалиядин чилерал дегь чӀавалай инсанри уьмуьр авурди малум я. Галияр, кельтар, лузитанар, кинетар, финикияр, римвияр ва дегь немец халкьарикай свевар, бурияр, вестготар хьтин дегь тайифайри Португалиядин харусенятда, медениятда ва тарихда чӀехи гел тунва. Гилан Португалиядин майдандик акатзавай Лузитания провинция Рим империядиз талукь тир. Португал чӀалан арадал атуниз римдин культуради чӀехи таъсир ганва: португал чӀал, римвийрин латин чӀалаз пара мукьва я.

8 виш йисан эхирда Кеферпатан Африкадин мусурман тайифа маврри, саки вири Пиреней зуростровда чка кьунвай Лузитания провинция чпиз муьтIуьгъарун паталди иниз куьч жез эгечӀнай. Гуьгъуьнин виш йисуз Португалиядай мусурманарни христианар чукурзавай, ва Галиция Королвалдин къене чпиз Португалиядин Графвал тукӀуьрнай. 1139 йисуз и графвал Галиция Королвалдикай чара хьана ва кьилдин Португалиядин Королвал арадал атана.

XV—XVI виш йисарин береда гьуьлерин къекъуьнрин куьмекдалди Поргугалияди Африкада, Азияда ва Кьиблепатан Америкада колонияяр авуна, вичиз зурба империя туькӀуьрнай, гьа чӀавуз Португалия полидикадин ва яракьвилин къуватрин крара дуьнья гьукуматрин арада кӀвенкӀе аваз физвай[5].

1755 йисуз Лиссабонда хьанвай зурзунин ва виридалай чӀехи колония Бразилия Португалиядин гъиликай акъатунин себебдал Португалиядин экономикадизни политикадин кӀеви зиянар галукьна.

1910 йисуз монархия алудна, диктаторвилин гьукумдин республика арадал атанвай.

Португалия вилик фенвай уьлквейрикай я[6], яшамиш тегьердин рейтингда дуьньяда 19-лагьай чка кьунва[7][8]. Европа Садвалдин ва Садхьанвай халкьарин Организациядин член я, Португалия гьакӀни Латин садвал, Латин Америкадин уьлквейрин организация, ОЭСР, НАТО, Португал чӀалан уьлквейрин садвал, евродин зона ва Шенгендин зона хьтин организацияриз бине эцигнай уьлкве я[9].

Other Languages
Аҧсшәа: Португалиа
Acèh: Portugéh
адыгабзэ: Португалие
Afrikaans: Portugal
Alemannisch: Portugal
አማርኛ: ፖርቱጋል
aragonés: Portugal
Ænglisc: Portugal
العربية: البرتغال
ܐܪܡܝܐ: ܦܘܪܛܘܓܠ
asturianu: Portugal
Aymar aru: Purtuwal
azərbaycanca: Portuqaliya
تۆرکجه: پورتوقال
башҡортса: Португалия
Boarisch: Portugal
žemaitėška: Puortogalėjė
Bikol Central: Portugal
беларуская: Партугалія
беларуская (тарашкевіца)‎: Партугалія
български: Португалия
भोजपुरी: पुर्तगाल
Bislama: Portugal
বাংলা: পর্তুগাল
བོད་ཡིག: པོ་ཅུ་གྷལ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: পর্তুগাল
brezhoneg: Portugal
bosanski: Portugal
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Portugis
буряад: Португал
català: Portugal
Chavacano de Zamboanga: Portugal
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Buò-dò̤-ngà
нохчийн: Португали
Cebuano: Portugal
Chamoru: Portugal
ᏣᎳᎩ: ᏉᏥᎦᎳ
کوردی: پورتوگال
corsu: Portugallu
qırımtatarca: Portugaliya
čeština: Portugalsko
kaszëbsczi: Pòrtugalskô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Портогалїꙗ
Чӑвашла: Португали
Cymraeg: Portiwgal
dansk: Portugal
Deutsch: Portugal
Zazaki: Portekiz
dolnoserbski: Portugalska
डोटेली: पोर्चुगल
ދިވެހިބަސް: ޕޯޗުގަލް
eʋegbe: Portugal
Ελληνικά: Πορτογαλία
emiliàn e rumagnòl: Purtugàl
English: Portugal
Esperanto: Portugalio
español: Portugal
eesti: Portugal
euskara: Portugal
estremeñu: Portugal
فارسی: پرتغال
Fulfulde: Portokeesi
suomi: Portugali
Võro: Portugal
føroyskt: Portugal
français: Portugal
arpetan: Portugal
Nordfriisk: Portugal
furlan: Portugal
Frysk: Portegal
Gagauz: Portugaliya
Gàidhlig: A' Phortagail
galego: Portugal
Avañe'ẽ: Poytuga
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: पोर्तुगाल
ગુજરાતી: પોર્ટુગલ
Hausa: Portugal
客家語/Hak-kâ-ngî: Phù-thò-ngà
Hawaiʻi: Potugala
עברית: פורטוגל
हिन्दी: पुर्तगाल
Fiji Hindi: Portugal
hrvatski: Portugal
hornjoserbsce: Portugalska
Kreyòl ayisyen: Pòtigal
magyar: Portugália
հայերեն: Պորտուգալիա
Արեւմտահայերէն: Փորթուկալ
interlingua: Portugal
Bahasa Indonesia: Portugal
Interlingue: Portugal
Igbo: Portugal
Ilokano: Portugal
ГӀалгӀай: Португали
íslenska: Portúgal
italiano: Portogallo
日本語: ポルトガル
Patois: Puotigal
la .lojban.: potygu'e
Jawa: Portugal
ქართული: პორტუგალია
Qaraqalpaqsha: Portugaliya
Taqbaylit: Portugal
Адыгэбзэ: Португалэ
Kabɩyɛ: Pɔritigaalɩ
қазақша: Португалия
kalaallisut: Portugal
ភាសាខ្មែរ: ព័រទុយហ្គាល់
한국어: 포르투갈
Перем Коми: Португал
къарачай-малкъар: Португалия
kurdî: Portûgal
kernowek: Portyngal
Кыргызча: Португалия
Latina: Portugallia
Ladino: Portugal
Lëtzebuergesch: Portugal
лакку: Португал
Lingua Franca Nova: Portugal
Limburgs: Portugal
Ligure: Pòrtogallo
lingála: Pulutugal
لۊری شومالی: پورتغال
lietuvių: Portugalija
latgaļu: Portugaleja
latviešu: Portugāle
मैथिली: पोर्चुगल
мокшень: Португалия
Malagasy: Pôrtogaly
олык марий: Португалий
Māori: Potukara
Minangkabau: Portugis
македонски: Португалија
മലയാളം: പോർച്ചുഗൽ
монгол: Португали
Bahasa Melayu: Portugal
Malti: Portugall
Mirandés: Pertual
မြန်မာဘာသာ: ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ
مازِرونی: پرتغال
Dorerin Naoero: Portsiugar
Napulitano: Purtuallo
Plattdüütsch: Portugal
Nedersaksies: Portugal
नेपाली: पोर्चुगल
नेपाल भाषा: पोर्चुगल
Nederlands: Portugal
norsk nynorsk: Portugal
norsk: Portugal
Novial: Portugal
Nouormand: Portugâ
Sesotho sa Leboa: Portugal
occitan: Portugal
Livvinkarjala: Portugalii
Oromoo: Poorchugaal
ਪੰਜਾਬੀ: ਪੁਰਤਗਾਲ
Pangasinan: Portugal
Kapampangan: Portugal
Papiamentu: Portugal
Picard: Portugal
Norfuk / Pitkern: Porchugal
polski: Portugalia
Piemontèis: Portugal
پنجابی: پرتگال
Ποντιακά: Πορτογαλία
پښتو: پرتګال
português: Portugal
Runa Simi: Purtugal
rumantsch: Portugal
romani čhib: Portugaliya
Kirundi: Portugal
română: Portugalia
tarandíne: Purtugalle
русский: Португалия
русиньскый: Портуґалія
Kinyarwanda: Porutigali
संस्कृतम्: पुर्तगाल
саха тыла: Португалия
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱯᱳᱨᱛᱩᱜᱟᱞ
sardu: Portugallu
sicilianu: Portugallu
Scots: Portugal
سنڌي: پرتگال
davvisámegiella: Portugal
srpskohrvatski / српскохрватски: Portugal
සිංහල: පෘතුගාලය
Simple English: Portugal
slovenčina: Portugalsko
slovenščina: Portugalska
Gagana Samoa: Potukale
chiShona: Portugal
Soomaaliga: Burtuqaal
shqip: Portugalia
српски / srpski: Португалија
Sranantongo: Portugesokondre
SiSwati: IPhuthukezi
Sesotho: Portugal
Seeltersk: Portugal
Sunda: Portugal
svenska: Portugal
Kiswahili: Ureno
ślůnski: Portugalijo
తెలుగు: పోర్చుగల్
tetun: Portugál
тоҷикӣ: Португалия
Türkmençe: Portugaliýa
Tagalog: Portugal
Tok Pisin: Potugal
Türkçe: Portekiz
Xitsonga: Phochugali
татарча/tatarça: Португалия
chiTumbuka: Portugal
reo tahiti: Pōtītī
удмурт: Португалия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: پورتۇگالىيە
українська: Португалія
اردو: پرتگال
oʻzbekcha/ўзбекча: Portugaliya
Tshivenda: Portugal
vèneto: Portogało
vepsän kel’: Portugalii
Tiếng Việt: Bồ Đào Nha
West-Vlams: Portugal
Volapük: Portugän
walon: Portugal
Winaray: Portugal
Wolof: Portugaal
吴语: 葡萄牙
მარგალური: პორტუგალია
ייִדיש: פארטוגאל
Yorùbá: Pọ́rtúgàl
Vahcuengh: Buzdauzyaz
Zeêuws: Portuhal
中文: 葡萄牙
文言: 葡萄牙
Bân-lâm-gú: Phû-tô-gâ
粵語: 葡萄牙
isiZulu: IPhothugali