Zea mays

Mays
Zea mays
Taxinomia
Regnum:Plantae
Divisio:Magnoliophyta
Classis:Liliopsida
Ordo:Poales
Familia:Poaceae
Genus:Zea
Species:Z. mays
Binomen
Zea mays
L.

Zea mays (binomen a Linnaeo anno 1753 statutum), Latinitate communi zea[1] seu maizium[2] (a lingua Taino mahiz), est gramen familiae Poacearum, frumentum ab Indis Mesoamericanis temporibus praehistoricis primum excultum. Caulis foliosa spicas generat quae semina nucleos appellata continent. Nuclei ut holus vel amylum in arte coquinaria adhibentur. Olmeci et Maiae permultas varietates maizii, et molitas et per nixtamalizationem commutatas, coquere solebant. A medio fere millennio tertio a.C.n., maizium per multum Americae excolebatur.[3] Tota regio retia commercii condidit in residuo et varietatibus messium maizi posita. Exeunte saeculo XV ineunteque XVI, cum America ab Europaeis colonizata esset, exploratores mercatoresque maizium ad Europam importabant, quod in alias civitates introducebant. Cultura maizii ad cetera quoque loca mundi extensa est, quod sub diversis caelis crescit. Varietates saccharo plenae, maizium dulce appellatae, pro cibo humano usitate excoluntur, dum varietates maizii agrestis pro victu animalium sunt. E granis Zeae mays varietatis evertae maizium inflatum praeparatur.

Notae

  1. "unicum zeae granum edes": cap. 13
  2. Traupman, Iohannes. [2003]. Colloquia Latine Exercito Orali, editio tertia (Anglice: Conversational Latin for Oral Proficiency, Third Edition.). pp 71, 297. Vauconda, IL: Editores Bolchazy-Carducci. ISBN 086516438X. "Maiza": Carolus Egger, ed., ed. (1992, 1997) (Italiane). Lexicon Recentis Latinitatis. Urbis Vaticanae: Libraria Editoria Vaticana  ISBN 8820917319 (vol. I: A-L), ISBN 8820922398 (vol. II: M-Z), vol. II, p. 13, s.v. mais.
  3. Roney 2009:4.
Other Languages
Afrikaans: Mielie
Alemannisch: Mais
አማርኛ: በቆሎ
aragonés: Zea mays
العربية: ذرة (نبات)
مصرى: دره
asturianu: Zea mays
Aymar aru: Tunqu
azərbaycanca: Qarğıdalı (bitki)
башҡортса: Шәкәр кукурузы
Boarisch: Gugaruz
Bikol Central: Mais
беларуская: Кукуруза
беларуская (тарашкевіца)‎: Кукуруза
български: Царевица
Bislama: Corn
bamanankan: Kaba
বাংলা: ভুট্টা
བོད་ཡིག: ཨ་ཤོམ།
brezhoneg: Maiz
bosanski: Kukuruz
буряад: Кукуруза
català: Dacsa
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Iù-diĕng-báu
нохчийн: ХьаьжкӀа
Cebuano: Zea mays
ᏣᎳᎩ: ᏎᎷ
Tsetsêhestâhese: Ová'kemâhaemenôtse
کوردی: گەنمەشامی
čeština: Kukuřice setá
Чӑвашла: Чакан тулă
Cymraeg: Indrawn
dansk: Majs
Deutsch: Mais
Thuɔŋjäŋ: Anyuɔl
Zazaki: Lazut
dolnoserbski: Majs
ދިވެހިބަސް: ޒުވާރި
Ελληνικά: Καλαμπόκι
emiliàn e rumagnòl: Furmintòun
English: Maize
Esperanto: Maizo
español: Zea mays
eesti: Mais
euskara: Arto
estremeñu: Zea mays
فارسی: ذرت
Fulfulde: Masarji
suomi: Maissi
Võro: Mais
Na Vosa Vakaviti: Sila
føroyskt: Mais
français: Maïs
Nordfriisk: Meis (slach)
furlan: Blave
贛語: 粟米
galego: Millo
Avañe'ẽ: Avati
Bahasa Hulontalo: Binte
ગુજરાતી: મકાઈ
Hausa: Masara
客家語/Hak-kâ-ngî: Pâu-siuk
עברית: תירס
हिन्दी: मक्का (अनाज)
hrvatski: Kukuruz
hornjoserbsce: Prawa kukurica
Kreyòl ayisyen: Mayi
հայերեն: Եգիպտացորեն
interlingua: Zea mays
Bahasa Indonesia: Jagung
Ilokano: Mais
ГӀалгӀай: ХьажкӀа
Ido: Maizo
íslenska: Maís
italiano: Zea mays
Patois: Kaan
la .lojban.: zumri
Basa Jawa: Jagung
ქართული: სიმინდი
Адыгэбзэ: Нартыху
Kabɩyɛ: Saamɩɖɛ
Kongo: Disângu
қазақша: Жүгері
한국어: 옥수수
къарачай-малкъар: Нартюх
kurdî: Garis
Кыргызча: Жүгөрү
Ladino: Mais
Lëtzebuergesch: Mais
Lingua Franca Nova: Mais
Limburgs: Meis
Ligure: Granon
lumbaart: Zea mays
lingála: Lisángú
latviešu: Kukurūza
मैथिली: मकै
Basa Banyumasan: Jagung
македонски: Пченка
മലയാളം: ചോളം
मराठी: मका
Bahasa Melayu: Jagung
မြန်မာဘာသာ: ပြောင်းဖူး
مازِرونی: کوگندم
Nāhuatl: Cintli
Napulitano: Granone
नेपाली: मकै
नेपाल भाषा: कःनि
Nederlands: Mais
norsk nynorsk: Mais
norsk: Mais
Diné bizaad: Naadą́ą́ʼ
occitan: Milh
ଓଡ଼ିଆ: ମକା
Ирон: Нартхор
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੱਕੀ
Kapampangan: Mais
Deitsch: Welschkann
Piemontèis: Melia
پنجابی: مکی
Ποντιακά: Λαζούδ
پښتو: جوار
português: Milho
Runa Simi: Sara
română: Porumb
armãneashti: Câlâmbuchiu
русский: Кукуруза
Kinyarwanda: Ikigori
саха тыла: Кукурууза
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ
sicilianu: Zea mays
Scots: Maize
سنڌي: مڪئي
srpskohrvatski / српскохрватски: Kukuruz
සිංහල: බඩ ඉරිඟු
Simple English: Maize
slovenčina: Kukurica siata
slovenščina: Koruza
chiShona: Chibage
Soomaaliga: Galley
shqip: Misri
српски / srpski: Кукуруз
Seeltersk: Turske Weete
Basa Sunda: Jagong
svenska: Majs
Kiswahili: Muhindi
తెలుగు: మొక్కజొన్న
Tagalog: Mais
Setswana: Mmidi/Mmopo
lea faka-Tonga: Koane
Türkçe: Mısır (bitki)
татарча/tatarça: Кукуруз
chiTumbuka: Chingoma
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كۆممىقوناق
українська: Кукурудза
اردو: مکئی
oʻzbekcha/ўзбекча: Makkajoʻxori
vèneto: Zea mays
vepsän kel’: Kukuruz
Tiếng Việt: Ngô
Volapük: Mait
Winaray: Maís
吴语: 玉米
მარგალური: ლაიტი
ייִדיש: קוקורוזע
Yorùbá: Àgbàdo
Vahcuengh: Haeuxyangz
中文: 玉米
Bân-lâm-gú: Hoan-be̍h
粵語: 粟米