Inertia

Sensu stricto et classico, Inertia est artis egestas, vel ignavia et insedulitas. Ex temporte Newtoni hoc nomen etiam in usu est pro materiae vi insita, seu potestate resistendi mutationes motus vel quiei.

Historia

Notio inertiae Aristotelis physicis (quae usque ad saeculum XVII theoriam motus doctis solitam docuit) aliena est. Aristoteles enim et Peripatetici corporis motum habebant non fieri nisi vi continua effectum. Exempli causa, secundum conceptum Aristotelium, iaculum per aerem volans motum adsiduum praestat nullius causa nisi verticum vel vibrationum aeris, cui phaenomeno attribuitur nomen antiperistasis. Sine vi in tale iaculum agenti, Aeristotelis sententia, sine mora motus eius dissipat.

Saeculo 6, Ioannes Philoponus notionem Aristoteliam primus contradixit, proponens potius motum esse corpori quasi rem propriam, quam incitum acciperet.

Cui autem obstabant Averroes et Scholastici, Aristoteli potius faventes. Cum Guillelmus de Ockham vehementer pro theoriam Philoponi argueret, asseclae nihilominus habebant proprietatem motum conservantem in tempus dissipari.

Saeculo 14, Ioannes Buridanus proprietati motum conservanti dedit nomen impetus, quam negavit in tempus suo sponte dissipari, aeris potius et gravitatis resistendi actioni cessationem motus attribuens. Buridanus impetum ferebat eo maiorem esse quo maiores essent celeritas incitionis et materiei quantitas. Patet igitur Buridani conceptio impetus aliquid similis esse hodiernae inertiae. Buridanus Newtoni notiones praedixit, hae scribens:

...proiectum post exitum a proijciente mouetur ab impetu dato a proijciente & mouetur quamdiu durat impetus fortior quam resistentia: et in infinitum duraret impetus, nisi diminueretur & corrumperetur a resistente cõtrario vel ab inclinante ad contrarium mótum (QM XII.9: 73ra)

Hac notione usus, Buridanus proiectilium motus accurate describere valuit, sed theoriam suam esse remedium minus Aristotelis esse duxit, qui scholam peripatetica in aliis rebus conservabat.


Other Languages
አማርኛ: ግዑዝነት
العربية: قصور ذاتي
asturianu: Inercia
azərbaycanca: Ətalət
беларуская: Інерцыя
български: Инертност
বাংলা: জড়তা
bosanski: Inercija
català: Inèrcia
کوردی: ئینێرشیا
čeština: Setrvačnost
Cymraeg: Inertia
dansk: Inerti
Deutsch: Trägheit
Ελληνικά: Αδράνεια
English: Inertia
Esperanto: Inercio
español: Inercia
eesti: Inerts
euskara: Inertzia
فارسی: لختی
suomi: Hitaus
français: Inertie
Gaeilge: Táimhe
עברית: התמד
हिन्दी: जड़त्व
hrvatski: Tromost
Kreyòl ayisyen: Inèsi
հայերեն: Իներցիա
Bahasa Indonesia: Inersia
íslenska: Tregða
italiano: Inerzia
日本語: 慣性
ქართული: ინერცია
қазақша: Инерция
ಕನ್ನಡ: ಜಡತ್ವ
한국어: 관성
latviešu: Inerce
македонски: Инерција
മലയാളം: ജഡത്വം
Bahasa Melayu: Inersia
नेपाली: इनर्सिया
Nederlands: Traagheid
norsk nynorsk: Tregleik
norsk: Treghet
Novial: Inertia
occitan: Inercia
ਪੰਜਾਬੀ: ਇਨਰਸ਼ੀਆ
português: Inércia
русский: Инерция
srpskohrvatski / српскохрватски: Tromost
Simple English: Inertia
slovenčina: Zotrvačnosť
slovenščina: Vztrajnost
shqip: Inercia
српски / srpski: Инерција
svenska: Tröghet
Kiswahili: Inesha
தமிழ்: நிலைமம்
Tagalog: Tigal
Türkçe: Eylemsizlik
українська: Інерція
Tiếng Việt: Quán tính
Winaray: Anduroy
吴语: 惯性
中文: 慣性