Чычкан (компьютер)

Компьютердик чычкандын эң кеңири таралган өзгөчөлүктөрү: эки баскыч (сол жана оң), ошондой эле үчүнчү баскычы катары иштей алган дөңгөлөк.

Чычкан (англ. mouse) — алакан өлчөмүндөгү кичинекей киргизгич түзүлүш, аны үстөлдүн үстүндө кыймылдатуу менен экрандагы көрсөткүчтүн жылышы башкарылат. Чычканды дайыма атайын материалдан жасалган төрт чарчы жаздыктын үстүнө коюшат, чычканды жылдырганда астында турган оптикалык сенсор күйүп экрандагы курсорду жылдырат. Чычкандын электрондук схемалары, анын кыймылын сигналга айландырып компьютерге жиберип турат. Сигнал көрсөткүчтү чычкан жылган багытка жылдырууда пайдаланылат. Чычкан компьютерге кабель менен туташтырылат, азыркы учурда зымсыз чычкандар дагы кездешет. 1999-жылдын аягында оптосенсордук чычкандар чыгарыла баштаган, аларда топчо ордуна оптикалык сенсордук камера орнотулган жана анын жардамы менен көрсөткүч жылдырылат. Чычкандын үстүндө бир же андан көп баскычтары болот, аларды чыкылдата басуу менен менюдан тандоо, документти оңдоо жана берилмелерди бир орундан экинчи орунга же башка документке которуу сыяктуу аракеттер аткарылат. Чычкан баскычтарынын аткарган кызматтарын программалоо жолу менен өзгөртүүгө болот. Чычкандын негизги артыкчылыгы – аны пайдалануу жеңил, бир аз тажрыйбасы бар адамдар чычкандын жардамы менен көрсөткүчтү экрандын каалаган орунуна жылдырууну тез эле үйрөнүп алат. Чычкандын эки кемчилиги бар: биринчиси, үстөлдө бош орун талап кылат, экинчиси колдонуучу чычкан менен көрсөткүчтү жылдырган же буйрукту аткарткан учурда колун баскычтоп тактасынан улам алууга туура келет. Эски механикалык чычкандардын кемчилиги – мезгил-мезгили менен чычкандын топчосунун кирин жана чаңын тазалап туруу керек болот.

Байланыштуу макалалар

Other Languages
Afrikaans: Muis (rekenaar)
Alemannisch: Maus (Computer)
አማርኛ: አይጦ
العربية: فأرة (حاسوب)
مصرى: ماوس
azərbaycanca: Siçan (kompüter)
беларуская: Камп’ютарная мыш
беларуская (тарашкевіца)‎: Кампутарная мыш
български: Мишка (хардуер)
bosanski: Miš (hardver)
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Chṳ̄-biĕu
کوردی: ماوس
Esperanto: Komputila muso
eesti: Arvutihiir
فارسی: ماوس
Gaeilge: Luchóg
हिन्दी: माउस
hrvatski: Računalni miš
հայերեն: Մկնիկ
Արեւմտահայերէն: Մկնիկ
Bahasa Indonesia: Tetikus
íslenska: Tölvumús
italiano: Mouse
la .lojban.: samsmacu
Jawa: Tetikus
한국어: 마우스
Lëtzebuergesch: Computermaus
lumbaart: Mouse
latviešu: Datorpele
मैथिली: माउस
олык марий: Коляиге
македонски: Сметачко глувче
മലയാളം: മൗസ്
मराठी: माउस
Bahasa Melayu: Tetikus
Plattdüütsch: Muus (Reekner)
नेपाली: माउस
नेपाल भाषा: माउस
Nederlands: Muis (computer)
norsk nynorsk: Datamus
norsk: Datamus
ଓଡ଼ିଆ: ମାଉସ
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਾਊਸ
Piemontèis: Giarin
română: Maus
संस्कृतम्: मूषकम्
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱟᱸᱩᱥ
sicilianu: Mouse
srpskohrvatski / српскохрватски: Kompjuterski miš
Simple English: Computer mouse
slovenčina: Myš (hardvér)
slovenščina: Računalniška miška
српски / srpski: Рачунарски миш
Basa Sunda: Beubeuritan
svenska: Datormus
தமிழ்: சுட்டி
తెలుగు: మౌస్
ไทย: เมาส์
українська: Комп'ютерна миша
oʻzbekcha/ўзбекча: Kompyuter sichqoni
vèneto: Mouse
Tiếng Việt: Chuột (máy tính)
Winaray: Mouse
吴语: 鼠标
中文: 鼠标
文言: 鼠標
Bân-lâm-gú: Ku̍t-chhí
粵語: 滑鼠